آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار طلا، سکه و ارز ایران در آخرین جمعه بهمن ماه، روز آرام اما پرنوسانی را پشت سر گذاشت. پس از یک هفته پرتلاطم که دلار تا کانال ۱۶۴ هزار تومان نیز پیشروی کرد، در نهایت با ثبت رقم ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به کار خود پایان داد. این کاهش، موجی از امید را در دل فعالان اقتصادی ایجاد کرده است. سکه امامی که تا چهارشنبه در آستانه کانال ۲۰۰ میلیون تومان دست و پا میزد، امروز به کانال ۱۹۵ میلیون تومان بازگشت. کاهش ۴ میلیون تومانی در یک هفته، برای فلز گرانبهایی که ماهها بود تنها مسیر صعود را طی میکرد، یک زنگ برگشت جدی است. طلای ۱۸ عیار نیز هممسیر با سکه، به کف کانال ۱۹ میلیون تومان نزدیک شده و با رقم ۱۹ میلیون و ۶۸ هزار تومان معامله میشود. برخی تحلیلگران معتقدند با تداوم روند نزولی، طلا میتواند به کانال ۱۸ میلیون تومان نیز بازگردد؛ سطحی که ماهها پیش آن را پشت سر گذاشته بود. علت این کاهشها را باید در دو عامل جستجو کرد:
- نخست، اخبار مثبت از مذاکرات ایران و آمریکا که انتظارات تورمی را کاهش داده
- دوم، افت قیمت اونس جهانی طلا به زیر ۵۰۰۰ دلار.
ترکیب این دو عامل، فضای احتیاطی را در بازار تقویت کرده و معاملهگران را به سمت کاهش ریسک سوق داده است. دلار هفته سوم بهمن را در کانال ۱۵۶ هزار تومان آغاز کرد و در اوج به ۱۶۴ هزار تومان رسید، اما در نهایت با ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان بسته شد. اصلاح قیمت دلار، بیش از هر چیز به واکنش بازار نسبت به گزارشهای مثبت مذاکرات و کاهش انتظارات تورمی وابسته بوده است. ادعای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره پیشرفت مذاکرات، به عنوان یک سیگنال مثبت به بازار ارز مخابره شد. همین مساله گمانهزنیها نسبت به روند کاهشی قیمت دلار در روز شنبه را تقویت کرده است. حباب سکهها نیز امروز کاهش یافت. حباب سکه امامی به ۲۰ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان رسید و حباب ربعسکه که همیشه بزرگترین حباب را داشته، به ۷۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان کاهش یافت. این اعداد نشان میدهد که بازار دارد از قیمتهای هیجانی فاصله میگیرد. اما سوال اصلی این است: آیا این کاهشها پایدار خواهد بود یا صرفاً یک اصلاح مقطعی در مسیر صعودی بلندمدت بازارهاست؟ پاسخ به این سوال، در گرو تداوم فضای مثبت سیاسی و کاهش انتظارات تورمی است.
عوامل مؤثر بر کاهش قیمت دلار
کاهش قیمت دلار در هفته سوم بهمن، یک رویداد تکعاملی نبوده است. ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی دست به دست هم داد تا ارز آمریکایی مسیر نزولی را در پیش گیرد. مهمترین عامل، انتشار اخبار مثبت از مذاکرات ایران و آمریکا بود. اظهارات دونالد ترامپ درباره پیشرفت مذاکرات و امیدواری به دستیابی به توافق، به عنوان یک سیگنال قوی به بازار ارز مخابره شد. این سیگنال، انتظارات تورمی را کاهش داد. در اقتصاد ایران، بخش عمدهای از نوسانات ارز ناشی از انتظارات تورمی است، نه صرفاً عرضه و تقاضای واقعی. وقتی فعالان اقتصادی به آینده امیدوار میشوند، تقاضای احتیاطی برای دلار کاهش مییابد و این خود به کاهش قیمت منجر میشود. عامل دیگر، افزایش عرضه دلار در بازار بود. با کاهش انتظارات تورمی، صرافیها و بازیگران عملی بازار، بخشی از دلارهای خود را وارد بازار کردند. این افزایش عرضه، همراه با کاهش تقاضا، فشار نزولی بر قیمت را تشدید کرد. نتیجه این شد که دلار از کانال ۱۶۴ هزار تومان به ۱۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان عقبنشینی کرد.
تحلیل همبستگی بازارهای طلا، سکه و ارز
بازارهای طلا، سکه و ارز در ایران، ارتباطی تنگاتنگ و مستقیم دارند. تغییرات قیمت دلار، به سرعت در قیمت طلا و سکه منعکس میشود. کاهش دلار در این هفته، به کاهش قیمت طلا و سکه انجامید. اما این تنها عامل نبود. افت قیمت اونس جهانی طلا به زیر ۵۰۰۰ دلار، یک عامل خارجی مهم بود که فشار نزولی را دوچندان کرد. سکه امامی که تا چهارشنبه در آستانه کانال ۲۰۰ میلیون تومان بود، با ترکیب این دو عامل کاهشی، به کانال ۱۹۵ میلیون تومان سقوط کرد. کاهش ۴ میلیون تومانی در یک هفته، برای سکهای که ماهها بود صعود میکرد، یک کاهش قابل توجه است. حباب سکه نیز کاهش یافت و به ۲۰ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان رسید. طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش ۳۰۰ هزار تومانی نسبت به روزهای قبل، به رقم ۱۹ میلیون و ۶۸ هزار تومان رسید. این نزدیکترین فاصله طلا به کانال ۱۸ میلیون تومان در هفتههای اخیر است. اگر روند کاهشی دلار و اونس ادامه یابد، میتوان انتظار داشت طلا بار دیگر به کانال ۱۸ میلیون تومان بازگردد.
حباب سکه و رفتار سرمایهگذاران خرد
حباب سکه، تفاوت میان قیمت فروش سکه و ارزش ذاتی آن است. ارزش ذاتی سکه بر اساس قیمت دلار و اونس جهانی طلا محاسبه میشود. حباب بالا، نشانه تقاضای سفتهبازی و انتظارات تورمی شدید است. در هفتههای اخیر، حباب سکه به سطوح بالایی رسیده بود که نشاندهنده هیجان بازار بود. با کاهش قیمت دلار و اونس، حباب سکهها نیز کاهش یافت. حباب سکه امامی به ۲۰ میلیون و ۸۶۰ هزار تومان رسید. این رقم اگرچه هنوز بالاست، اما نسبت به هفته گذشته کاهش داشته است. حباب ربعسکه اما همچنان بزرگترین حباب را دارد: ۷۲ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان. حباب بزرگ ربعسکه نشان میدهد که تقاضای سفتهبازی در بازار سکههای خرد همچنان بالاست. سرمایهگذاران با بودجه محدود، به جای خرید سکه تمام، به سراغ ربعسکه میروند و همین تقاضا، حباب آن را افزایش میدهد. این رفتار، ریسک بالایی دارد؛ زیرا اگر بازار اصلاح عمیقتری کند، زیان خریداران ربعسکه بیشتر خواهد بود.
تأثیر مذاکرات بر انتظارات تورمی
مذاکرات ایران و آمریکا، مهمترین متغیر سیاسی تأثیرگذار بر اقتصاد ایران است. هرگونه پیشرفت در این مذاکرات، انتظارات تورمی را کاهش میدهد و هرگونه بنبست یا تنش، انتظارات را افزایش میدهد. این انتظارات، مستقیماً بر نرخ ارز و به تبع آن بر قیمت طلا و سکه اثر میگذارد. اظهارات اخیر ترامپ که از آن به عنوان «سیگنال مثبت» تعبیر میشود، باعث کاهش انتظارات تورمی شد. اما باید توجه داشت که این اظهارات، یک توافق نهایی نیست. تا زمانی که توافق نهایی امضا نشود و تحریمها لغو نگردد، بازار همچنان نسبت به اخبار سیاسی حساس خواهد بود. پیشبینی میشود در روزهای آینده، هرگونه خبر مثبت از مذاکرات، به کاهش بیشتر قیمتها منجر شود و هرگونه خبر منفی، میتواند جهش دوباره را به همراه داشته باشد. اینجاست که نقش رسانهها در انتشار اخبار دقیق و بدون هیجانسازی، بسیار حیاتی میشود.
چشمانداز روز شنبه و توصیه به سرمایهگذاران
با توجه به روندهای روز پنجشنبه و جمعه، پیشبینی میشود بازار روز شنبه را با احتیاط آغاز کند. اگر فضای مثبت سیاسی ادامه یابد و اونس جهانی طلا نیز کاهشی باقی بماند، میتوان انتظار داشت قیمت دلار در محدوده ۱۵۸ تا ۱۶۱ هزار تومان نوسان کند. سکه امامی نیز احتمالاً در کانال ۱۹۳ تا ۱۹۷ میلیون تومان باقی خواهد ماند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که کاهش اخیر ممکن است هیجانی باشد و در صورت بازگشت تنشها یا انتشار اخبار منفی سیاسی، دلار میتواند بار دیگر روند صعودی بگیرد. بنابراین، سرمایهگذاران خرد باید از خرید هیجانی در این شرایط پرهیز کنند. توصیه به سرمایهگذاران این است که با دید بلندمدت به بازار بنگرند و از تصمیمگیری بر اساس نوسانات کوتاهمدت خودداری کنند. تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری، پرهیز از تمرکز بر یک دارایی خاص و مشورت با کارشناسان مالی، میتواند ریسک سرمایهگذاری را کاهش دهد.