آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
جزئیات بیشتری از خبر کشته شدن سیفالاسلام قذافی، پسر معمر قذافی، از منابع محلی در لیبی فاش شده است. بر اساس این گزارشها، حادثه امروز با درگیریهای مسلحانه همراه بوده است. به گفته این منابع، درگیریها از ظهر امروز در منطقهای نزدیک شهر زنتان، واقع در غرب لیبی، آغاز شد. زنتان شهری است که سیفالاسلام سالها در زندان گروههای شبهنظامی آن به سر برد. بر خلاف گزارش اولیه که تنها از کشته شدن خبر میداد، اکنون گفته میشود که مهاجمان به محل اقامت سیفالاسلام یورش بردهاند. درگیری در حیاط خانه او رخ داده است. مهاجمان پس از زخمی کردن سیفالاسلام قذافی، بلافاصله محل را ترک کرده و فرار کردند. شدت جراحات به حدی بوده که او در همان صحنه یا مدت کوتاهی پس از آن جان خود را از دست داده است.
هنوز هویت مهاجمان و انگیزه دقیق آنان مشخص نیست. لیبی از سال ۲۰۱۱ تاکنون صحنه درگیری بین گروههای مسلح متعدد، قبایل رقیب و دو دولت رقیب در شرق و غرب بوده است.
سیفالاسلام قذافی، که زمانی به عنوان جانشین پدرش مطرح بود، پس از سقوط رژیم قذافی در سال ۲۰۱۱، سالها در زندان شبهنظامیان زنتان بود و تا پیش از آزادی مشکوکش در سال ۲۰۱۷، کمتر در انظار عمومی ظاهر شد. در ماهها و سالهای اخیر، گزارشهای پراکندهای از فعالیتهای سیاسی او در میان قبایل وفادار به قذافی در غرب و جنوب لیبی منتشر شده بود. مرگ او میتواند تأثیر قابل توجهی بر این شبکه حمایتی داشته باشد. این حادثه در شرایطی رخ میدهد که لیبی در آستانه برگزاری انتخابات احتمالی و تلاش برای خروج از بنبست سیاسی طولانیمدت است. کشته شدن نماد برجسته رژیم سابق میتواند این روند شکننده را تحت تأثیر قرار دهد.
صحتسنجی جزئیات جدید و منابع اطلاعاتی
جزئیات جدید از جمله درگیری مسلحانه، زخمی شدن در حیاط خانه و فرار مهاجمان، معمولاً از طریق منابع محلی یا شبکههای اجتماعی منتشر میشود که گاهی قابل اعتماد و گاهی نیازمند تأیید است. شهر زنتان به عنوان محل این حادثه، منطقمعقولی است. زیرا سیفالاسلام ارتباط تاریخی با این شهر دارد و برخی قبایل منطقه ممکن است هنوز به او وفادار باشند یا برعکس، با او دشمنی داشته باشند. برای تأیید قطعی این جزئیات، باید منتظر اعلام رسمی از سوی مقامات یکی از دولتهای رقیب لیبی (دولت وحدان ملی در طرابلس یا دولت موقت در شرق) یا نهادهای امنیتی منطقه بود.
سناریوی احتمالی حمله و انگیزههای مهاجمان
سناریوی حمله به خانه، نشان از یک عملیات هدفمند و احتمالاً از پیش برنامهریزی شده دارد. مهاجمان ظاهراً قصد داشتند او را بکشند، نه فقط بازداشت یا تهدید کنند. انگیزه میتواند سیاسی (حذف یک نماد برای تاثیرگذاری بر معادلات آینده)، انتقامجویانه (تسویه حساب قبیلهای یا شخصی)، یا امنیتی (ترس از بازگشت او به قدرت) باشد. فرار سریع مهاجمان نشان میدهد که احتمالاً یک گروه کوچک و متحرک بودهاند که تنها مأموریت حذف فیزیکی را داشتهاند و قصد درگیری طولانی با نیروهای محافظ او را نداشتهاند.
تأثیر بر ساختارهای قبیلهای و سیاسی غرب لیبی
سیفالاسلام، حتی در انزوا، نمادی برای برخی قبایل و خانوادههایی بود که در زمان قذافی از امتیازات برخوردار بودند یا هنوز به آن رژیم وفادارند. مرگ او میتواند این شبکه را دچار سرگشتگی و بیرهبری کند. از سوی دیگر، گروهها و قبایل مخالف قذافی ممکن است این حادثه را یک پیروزی ببینند. این موضوع میتواند به تنشهای موجود در مناطق غربی لیبی، به ویژه در مثلث طرابلس-مصراته-زنتان دامن بزند. نحوه واکنش گروههای مسلح بزرگ در غرب لیبی، مانند نیروهای وفادار به دولت وحدان ملی یا شبهنظامیان شهر زنتان، کلیدی خواهد بود. آیا آنها تحقیق خواهند کرد یا سکوت را ترجیح میدهند؟
واکنش بازیگران داخلی و بینالمللی
دولت وحدان ملی در طرابلس و دولت رقیب در شرق احتمالاً در روزهای آینده موضع خود را اعلام خواهند کرد. ممکن است یکی مسئولیت را بپذیرد یا دیگری آن را محکوم کند. دادگاه کیفری بینالمللی که پرونده سیفالاسلام را برای جنایات ضد بشریت دنبال میکرد، با مرگ او، پرونده را مختومه اعلام خواهد کرد. این یک پایان نمادین برای یکی از مشهورترین پروندههای این دادگاه است. کشورهای منطقهای مانند مصر، امارات، ترکیه و روسیه که هر کدام از گروههایی در لیبی حمایت میکنند، نیز به دقت این رویداد را رصد خواهند کرد. مرگ او میتواند معادلات محلی حامیانش را تغییر دهد.
پیامدهای امنیتی و آینده روند سیاسی لیبی
این ترور میتواند فضای امنیتی لیبی را بیشتر متشنج کند، به ویژه اگر انتقامگیریهایی از سوی حامیان قذافی صورت گیرد. ممکن است خشونتهای قبیلهای محدودی در مناطق خاصی شعلهور شود. برای روند سیاسی، این حادثه هم میتواند یک مانع را از سر راه بردارد (برای کسانی که از بازگشت نمادهای گذشته میترسیدند) و هم میتواند باعث ایجاد بهانهای جدید برای تاخیر در گفتوگوهای سیاسی و انتخابات شود. در نهایت، ثبات لیبی به توافق بازیگران اصلی داخلی و خارجی بستگی دارد. مرگ یک فرد، هرچند نمادین، به تنهایی نمیتواند مسیر تاریخ یک کشور را تغییر دهد، اما میتواند بهانهای برای تشدید یا تخفیف درگیریهای موجود باشد.