۱۶ تیر ۱۴۰۵ ۰۳:۰۲
ققنوسِ ایرانی، برخلافِ اسطورهٔ یونانی که نمادِ «تکرارِ بیخاطره» ست، یک «باززاییِ خاطرهدار» است. این پرندهٔ آتشین که از دلِ متونِ عربی و عرفانیِ اسلامی به فرهنگِ ما راه یافت، با سیمرغِ زرتشتی درآمیخت و به نمادِ هویتِ پارسیِ اسلامی تبدیل شد. در نقاشیِ پشت شیشه، این اسطوره، بیش از هر جایِ دیگری، جان میگیرد. تکنیکِ معکوسِ این هنر (ابتدا جزئیات، سپس پسزمینه) و امکانِ «جوش دادنِ خطاها» با لایههایِ تازه، آن را به یک آیینِ باززایی تبدیل کرده است. از دورهٔ قاجار که پس از هرجومرجِ افشاریه و زندیه، این هنر به اوجِ خود رسید، تا تمرینِ عملیِ کشیدنِ ققنوسی با لایههایِ رنگیِ آبیِ ساسانی، فیروزهٔ اسلامی، سرخِ مغولی و زرِ تیموری، همه و همه، روایتِ یک حقیقتِ واحد هستند.