آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
مکزیک امروز صحنه یکی از خونینترین روزهای خود در سالهای اخیر بود. ساعاتی پس از آنکه ارتش مکزیک با کمک اطلاعاتی پنتاگون، نستور ایسیدرو پرز سالاس، ملقب به «ال منچو» (El Mencho)، رهبر قدرتمند کارتل «نسل جدید» (CJNG) را در یک عملیات ویژه از پای درآورد، اعضای این کارتل برای انتقام خون رهبر خود به خيابانها ریختند. کارتل CJNG که به عنوان یکی از خشونتبارترین و قدرتمندترین سازمانهای تبهکار جهان شناخته میشود، با انتشار یک بیانیه رسمی به مردم هشدار داد: «از خونههاتون بیرون نیایید، قصد آسیب زدن به شمارو نداریم، بخاطر دولت کثیف جهنم بهپا خواهد شد.» گزارشهای میدانی حاکی از آن است که اعضای کارتل در چندین شهر از جمله گوادالاخارا، خودروها و ساختمانهای دولتی را به آتش کشیدهاند. درگیریهای خیابانی میان نیروهای ارتش و افراد مسلح کارتل به یک جنگ تمامعیار شهری تبدیل شده است. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی، ستونهای دود غلیظی را نشان میدهد که از نقاط مختلف شهرها به آسمان برخاسته است. منابع محلی از کشته شدن شماری از غیرنظامیان در جریان این درگیریها خبر میدهند، اما آمار دقیقی هنوز در دسترس نیست.
در بیانیه کارتل آمده است: «دستور داریم هرکسی سر راهمون قرار بگیره رو بکشیم، و نمیخواییم به مردم آسیب برسونیم. تو خونههاتون بمونید تا وضعیت تحت کنترل ما دربیاد.» این بیانیه که لحنی تهدیدآمیز و در عین حال هشداردهنده دارد، نشاندهنده برنامهریزی دقیق کارتل برای پاسخ به کشته شدن رهبرشان است. ارتش مکزیک با استقرار واحدهای زرهی در نقاط حساس شهرها، تلاش میکند کنترل اوضاع را به دست گیرد، اما گزارشها نشان میدهد که کارتلها از سلاحهای سنگین و نارنجکانداز استفاده میکنند و درگیریها بسیار شدید است. کاخ سفید نیز در واکنش به این تحولات، آمادگی خود را برای کمک به دولت مکزیک اعلام کرده است. سخنگوی پنتاگون تأیید کرد که نیروهای آمریکایی در عملیات شناسایی و رهگیری ال منچو نقش اطلاعاتی داشتهاند.
همزمان با گزارشهایی مبنی بر کشتهشدن «ال منچو»، قاچاقچی مشهور مواد مخدر مکزیک، روز یکشنبه، سوم اسفندماه، تصاویری از یورش افراد مسلح به فرودگاه «گوادالاخارا» این کشور منتشر شده است. به گزارش رویترز، نمسیو اوسگوئرا، معروف به «ال منچو» و از چهرههای اصلی گروههای مواد مخدر مکزیک، روز یکشنبه، سوم اسفندماه، در جریان یک عملیات نظامی کشته شد. مقامهای مکزیکی اعلام کردند این عملیات در ایالت خالیسکو در غرب کشور انجام شد؛ درگیری مسلحانهای که طی آن اوسگوئرا بهشدت زخمی شد و هنگام انتقال هوایی به مکزیکوسیتی جان باخت. وزارت دفاع مکزیک اعلام کرد این عملیات در چارچوب افزایش فشار دولت بر گروههای مواد مخدر صورت گرفته است؛ فشاری که در پی تهدیدهای ایالات متحده برای مداخله تشدید شده است. به گفته این وزارتخانه، مقامهای آمریکایی نیز «اطلاعات تکمیلی» در اختیار نیروهای مکزیکی قرار داده بودند. کشته شدن «ال منچو» که از او بهعنوان یکی از تحت تعقیبترین قاچاقچیان مواد مخدر جهان نام برده میشد، میتواند نقطه عطفی در مقابله دولت مکزیک با شبکههای جنایت سازمانیافته باشد؛ هرچند نگرانیها درباره واکنش خشونتآمیز گروههای وابسته به او افزایش یافته است.
اهمیت کشته شدن ال منچو برای مکزیک و آمریکا
ال منچو یکی از خطرناکترین و تحتتعقیبترین رهبران کارتلهای مواد مخدر در جهان بود. کارتل CJNG تحت رهبری او به یکی از قدرتمندترین سازمانهای تبهکار تبدیل شد که نه تنها در مکزیک، بلکه در سراسر جهان فعالیت میکرد. کشته شدن او یک پیروزی بزرگ برای دولت مکزیک و همچنین برای آمریکا محسوب میشود. پنتاگون با ارائه اطلاعات دقیق، نقش کلیدی در این عملیات ایفا کرد. این همکاری اطلاعاتی میان دو کشور میتواند الگویی برای عملیاتهای آینده باشد. با این حال، تجربه نشان داده که کشته شدن رهبران کارتلها اغلب به خشونت بیشتر و درگیریهای داخلی برای جانشینی منجر میشود. واکنش سریع و خشونتبار اعضای کارتل، این نظریه را تأیید میکند.
پیامدهای انتقامگیری کارتل
بیانیه کارتل و اقدامات خشونتبار اعضای آن، نشاندهنده یک عملیات انتقامگیری سازمانیافته و هماهنگ است. آنها با آتش زدن شهرها و هدف قرار دادن نیروهای دولتی، به دنبال ایجاد هرجومرج و تضعیف دولت هستند. این عملیات میتواند به یک جنگ طولانی و پرهزینه بین ارتش مکزیک و کارتل تبدیل شود. کارتلها از نظر تسلیحات و نیروی انسانی بسیار قدرتمند هستند و میتوانند سالها با دولت درگیر باشند. هدف اصلی کارتلها از این نوع عملیات، نشان دادن قدرت و بازدارندگی است. آنها میخواهند به دولت بفهمانند که کشتن رهبرانشان بدون هزینه نخواهد بود.
نقش پنتاگون و آینده همکاریهای نظامی
نقش پنتاگون در این عملیات، نشاندهنده عمق همکاریهای نظامی و اطلاعاتی آمریکا و مکزیک در مبارزه با کارتلهاست. آمریکا سالهاست که از دولت مکزیک در این مبارزه حمایت مالی و اطلاعاتی میکند. با توجه به قدرت روزافزون کارتلها و تهدید آنها برای امنیت ملی آمریکا، احتمالاً این همکاریها در آینده نیز ادامه خواهد یافت و حتی افزایش خواهد یافت. آمریکا نمیخواهد کارتلهای مکزیک مانند یک دولت در سایه عمل کنند. با این حال، دخالت مستقیم آمریکا در عملیاتهای داخلی مکزیک، همواره با حساسیتهایی در داخل این کشور همراه بوده است.
وضعیت انسانی و امنیتی غیرنظامیان
بیانیه کارتل که به مردم هشدار میدهد در خانههای خود بمانند، نشاندهنده نگرانی آنها از کشته شدن غیرنظامیان در جریان درگیریهاست. با این حال، گزارشها از کشته شدن شماری از غیرنظامیان حکایت دارد. درگیریهای شهری میان نیروهای دولتی و کارتلها، همواره بزرگترین قربانیان را در میان غیرنظامیان به جا میگذارد. آنها در میان آتش دو طرف گرفتار میشوند و جان خود را از دست میدهند. دولت مکزیک باید تدابیر ویژهای برای حفاظت از جان غیرنظامیان بیندیشد. اعلام وضعیت اضطراری و منع رفت و آمد، تنها اقدامات اولیه هستند.
آینده مبارزه با کارتلها در مکزیک
کشته شدن ال منچو، یک پیروزی مهم است، اما پایان راه نیست. کارتلها مانند هیدرا هستند؛ با قطع یک سر، سرهای دیگری رشد میکنند. به زودی نبرد برای جانشینی ال منچو آغاز خواهد شد و این نبرد میتواند به خشونتهای داخلی درون کارتل نیز منجر شود. دولت مکزیک باید از این فرصت استفاده کرده و با استفاده از خلأ قدرت ایجاد شده، ضربات بیشتری به کارتل وارد کند. اما برای یک پیروزی پایدار، نیاز به اقدامات ریشهایتری مانند کاهش فقر، ایجاد فرصتهای شغلی و مبارزه با فساد وجود دارد. تا زمانی که این اقدامات ریشهای انجام نشود، مبارزه با کارتلها یک بازی بیپایان خواهد بود.