آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
استانبول دیشب شاهد یکی از تاریخیترین شبهای فوتبال اروپا بود؛ شبی که نام اونای امری برای همیشه در تارک این رقابتها درخشید. استون ویلا با هدایت سرمربی اسپانیایی خود، فاتح لیگ اروپا شد تا پنجمین جام این مربی بزرگ در معتبرترین تورنمنت باشگاهی قاره سبز ثبت شود. اونای امری که پیشتر سه بار با سویا و یک بار با ویارئال قهرمان لیگ اروپا شده بود، این بار با استون ویلا به افتخارآفرینی ادامه داد. ویلا در فینال استانبول با نتیجه قاطع ۳ بر صفر فرایبورگ را در هم کوبید تا جام را پس از ۲۵ سال به ویلا پارک بازگرداند.
از تورین ۲۰۱۴ تا استانبول ۲۰۲۶، اونای امری یک پرواز ۱۲ ساله ی با شکوه اروپایی را پشت سر گذاشته است. او از ۶ فینالی که در لیگ اروپا حضور داشته، ۵ بار پیروز شده است؛ آماری که هیچ مربی دیگری در تاریخ به آن دست نیافته است. باور بسیاری از کارشناسان این است که لیگ اروپا باید به «امریلیگ» تغییر نام دهد؛ چرا که این رقابتها کاملاً به نام او گره خورده است. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این قهرمانی تاریخی، رکوردهای بینظیر اونای امری و تأثیر او بر استون ویلا را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
رکوردهایی که اونای امری را جاودانه کرد
- اونای امری با پنجمین قهرمانی خود در لیگ اروپا، رکوردهایی به ثبت رساند که شکستن آنها برای نسلهای آینده تقریباً غیرممکن به نظر میرسد:
نخستین و مهمترین رکورد، بیشترین تعداد قهرمانی در تاریخ لیگ اروپا (جام یوفا سابق) است. او با ۵ جام، از جووانی تراپاتونی (۳ جام) و سایر مربیان افسانهای پیشی گرفته است. این رکورد در حالی به دست آمده که امری تنها ۵۴ سال سن دارد و ممکن است سالهای بیشتری در این رقابتها حضور یابد.
- دومین رکورد شگفتانگیز، قهرمانی با سه تیم متفاوت است: سویا، ویارئال و استون ویلا. او توانسته با هر سه تیم (دو تیم اسپانیایی و یک تیم انگلیسی) به فتح اروپا برسد. این نشان از انعطافپذیری تاکتیکی و قدرت بالای او در وفق دادن تیمهای مختلف با شرایط مسابقات دارد. تنها مربی دیگری که به چنین موفقیتی نزدیک شده، کارلو آنچلوتی است (با میلان و رئال مادرید در لیگ قهرمانان)، اما او هرگز با سه تیم متفاوت موفق به این کار نشده است.
- سومین رکورد، قهرمانی در ۵ بازی از ۶ فینال حضور. او تنها در فینال ۲۰۱۹ با آرسنال (شکست ۴-۱ برابر چلسی) مغلوب شده و در ۵ فینال دیگر پیروز شده است. این آمار ۸۳ درصد موفقیت در فینالها، برای یک مربی که ۶ بار در معتبرترین فینال باشگاهی اروپا حضور داشته، کاملاً خارقالعاده است. چهارمین رکورد، سه قهرمانی متوالی (۲۰۱۴، ۲۰۱۵، ۲۰۱۶) با سویا است که خود یک شاهکار بینظیر محسوب میشود.
چرا اونای امری «سلطان لیگ اروپا» نام گرفت؟
- شاید مهمترین سوال این باشد: راز موفقیت اونای امری در لیگ اروپا چیست؟ چرا او در این تورنمنت خاص، اما در لیگ قهرمانان (که تنها یک بار با ویارئال به نیمهنهایی رسیده) به این اندازه موفق نیست؟ پاسخ در چند عامل خلاصه میشود:
نخست، تمرکز ویژه روی ضربات ایستگاهی است. در فینال استانبول، دو گل اول استون ویلا مستقیماً از روی ضربات ایستگاهی (کرنر و ضربه آزاد) به دست آمد. امری سالها روی این جزئیات ظریف کار میکند و تیمهای او همواره در این زمینه برتر از حریفان هستند.
- دوم، توانایی در «احیای» بازیکنان سرخورده. یوری تیلمانس، هافبک بلژیکی که در موناکو و لسترسیتی به حاشیه رانده شده بود، زیر نظر امری دوباره به اوج بازگشت و در فینال گل اول ویلا را زد. بوئندیا نیز که در استون ویلا روزهای خوبی را سپری نمیکرد، در این فصل احیا شد و در فینال گل دوم را به ثمر رساند.
- سوم، مدیریت فوقالعاده بازیهای دو رفت و برگشت. لیگ اروپا بر خلاف لیگ قهرمانان که در مراحل حذفی تیمهای بزرگ برتری مطلق دارند، عرصه شگفتیسازی است. امری با هوش تاکتیکی بالا، تیمش را برای بازیهای رفت و برگشت آماده میکند و حریفان را غافلگیر میکند.
- چهارم، شخصیت برنده و روحیه قهرمانی. امری یک «قاتل سریالی» در فینالهاست. او با خونسردی و اعتماد به نفسی که به تیمش تزریق میکند، بازیکنان را از استرس فینال خارج کرده و به آنها باور پیروزی میدهد. در مصاحبه پیش از فینال گفت: «من پادشاه این رقابتها نیستم»، اما آمار چیز دیگری میگوید. او با فروتنی مثالزدنی، خود را از حاشیه دور نگه داشته و فقط روی کارش متمرکز است.
استون ویلا؛ احیای یک غول خفته پس از ۲۵ سال
قهرمانی استون ویلا در لیگ اروپا، یک اتفاق کاملاً غیرمنتظره برای کسانی بود که فوتبال انگلیس را فقط در چهارچوب تیمهای بزرگ (منچسترسیتی، آرسنال، لیورپول، چلسی، منچستریونایتد) میبینند. این باشگاه که در دهه ۸۰ میلادی از غولهای فوتبال انگلیس بود (قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا ۱۹۸۲)، سالها در حاشیه قرار داشت. آخرین قهرمانی اروپایی ویلا، قبل از امشب، به سال ۲۰۰۱ (جام اینترتوتو) بازمیگشت. حضور در لیگ اروپا خود یک موفقیت بزرگ برای این تیم بود، چه رسد به قهرمانی!
اونای امری در ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴) هدایت ویلا را بر عهده گرفت. او تیمی را تحویل گرفت که در لیگ برتر جزو میانههای جدول بود (رتبه ۱۱ و ۱۲). اما او به سرعت تیم را متحول کرد. با خریدهای هوشمندانه (جذب تیلمانس به صورت آزاد، تقویت خط دفاعی و هافبک) و بهبود سیستم دفاعی، ویلا را به یکی از تیمهای سرسخت لیگ برتر تبدیل کرد. در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۵، ویلا به لطف نتایج خوبش در لیگ برتر (رتبه ۵) به لیگ اروپا راه یافت و سپس با حذف تیمهای نامداری مثل لاتزیو، والنسیا و فرایبورگ به فینال رسید. این قهرمانی میتواند «نقطه عطفی» در تاریخ باشگاه باشد. حضور در لیگ قهرمانان اروپا (که به دلیل قهرمانی در لیگ اروپا، جواز حضور در فصل آینده لیگ قهرمانان را کسب کرده است) و جذب بازیکنان بهتر، چشمانداز روشنی را پیش روی این تیم ترسیم میکند. هواداران ویلا که سالها منتظر یک روز بزرگ بودند، در استانبول به آرزوی خود رسیدند و حالا رویای تکرار موفقیتهای دهه ۸۰ را در سر میپرورانند.
شب درخشان یوری تیلمانس و شاگردان امری
فینال استانبول، شب درخشش یک بازیکن خاص بود: «یوری تیلمانس». هافبک بلژیکی که در سن ۲۹ سالگی، یک بار دیگر ثابت کرد که اونای امری چقدر در «احیای بازیکنان» مهارت دارد. تیلمانس در اندرلخت ستاره شد، اما در موناکو و لسترسیتی به دلیل مصدومیتها و عملکرد ناپایدار، به حاشیه رفت. بسیاری او را یک بازیکن «تمامشده» میدانستند. اما امری به او اعتماد کرد و او را به موتور محرک خط هافبک ویلا تبدیل کرد. تیلمانس در فینال، گل اول را با یک شوت تماشایی از روی ضربه کرنر (که یک حرکت تاکتیکی طراحی شده بود) به ثمر رساند. این گل، چکیده تمام زحمات او در این فصل بود. پس از گل، سکوها را در برگرفت و او با چشمانی اشکآلود، به سمت نیمکت دوید و امری را در آغوش گرفت. لحظهای که نشان داد چقدر مدیون این مربی است. او بعد از بازی گفت: «اونای به من دوباره زندگی بخشید. من فکر میکردم فوتبالم تمام شده، اما او به من باور دوباره را یاد داد.» علاوه بر تیلمانس، «امیلیانو بوئندیا» و «مورگان راجرز» نیز نمایش فوقالعادهای داشتند. بوئندیا که در سایه مصدومیتها و عملکرد ضعیف قرار داشت، در این فصل ۱۲ گل و ۱۰ پاس گل در تمام رقابتها ثبت کرد و در فینال، گل دوم ویلا را با ضربه آزاد تماشایی زد. راجرز نیز به عنوان یک بازیکن تعویضی، گل سوم را زد تا کار فرایبورگ را یکسره کند. استون ویلا در آن شب، یک «تیم کامل» بود: مستحکم در دفاع، خلاق در هافبک، و مرگبار در حمله.
جایگاه اونای امری در میان بزرگان تاریخ فوتبال
با پنجمین قهرمانی در لیگ اروپا، سوال مهمی مطرح میشود: «جایگاه اونای امری در میان بزرگان تاریخ مربیگری کجاست؟» اگر فقط ارزش عنوانهای قهرمانی را ملاک قرار دهیم، او همچنان از کارلو آنچلوتی (۴ قهرمانی لیگ قهرمانان)، پپ گواردیولا (۳ قهرمانی لیگ قهرمانان و ۲ سوپرکاپ اروپا را دارد) و الکس فرگوسن (۲ لیگ قهرمانان) پایینتر است، اما در «تعدد قهرمانی در یک تورنمنت خاص» از همه آنها بالاتر است. لیگ اروپا هرچند سطح دوم باشگاهی اروپاست، اما رقابتهای آن به دلیل حضور تیمهای قدرتمند از لیگهای معتبر، به شدت سخت و فشرده است.
از نظر «تأثیرگذاری بر تیمهای مختلف»، امری یک رکورددار است. او ۵ جام را با ۳ تیم مختلف به دست آورده است؛ موفقیتی که حتی پپ گواردیولا (که فقط با بارسلونا (۲) و منچسترسیتی (۱) در لیگ قهرمانان قهرمان شده) و ژوزه مورینیو (با پورتو و منچستریونایتد در لیگ اروپا و با اینتر در لیگ قهرمانان) نیز از رسیدن به آن عاجز بودهاند! او در سن ۵۴ سالگی، راهی طولانی در پیش دارد. اگر او بتواند این موفقیت را به لیگ قهرمانان نیز تعمیم دهد (چیزی که با ویارئال به نیمهنهایی رسیده)، بدون شک نامش در کنار بزرگانی مثل ساکی، فرگوسن و گواردیولا قرار خواهد گرفت. اما حتی اگر همین الان هم بازنشسته شود، میراث او به عنوان «سلطان لیگ اروپا» برای همیشه در تاریخ فوتبال باقی خواهد ماند. یوفا واقعاً باید فکری به حال تغییر نام این تورنمنت به «امریلیگ» کند! این شوخیای نیست که رسانهها کردهاند، بلکه بازتابی از واقعیتی انکارناپذیر است: اونای امری مالک این رقابتهاست.