به گزارش آسیانیوز ایران ؛ پس از طرح بحث «سیمکارت سفید» بهعنوان نمادی از دسترسیهای ویژه برخی مسئولان، اکنون موضوع «بیمه سفید یا بیمه توأمان» به یکی از محورهای اصلی انتقادات اجتماعی و رسانهای تبدیل شده است. موضوعی که مستقیماً به نظام سلامت و عدالت بیمهای در کشور مربوط میشود و بار دیگر شکاف میان مسئولان و مردم عادی را به نمایش گذاشته است.
بیمه سفید چیست؟
مهدی رضایی، معاون بیمه و خدمات سلامت سازمان بیمه سلامت ایران، در اظهاراتی صریح اعلام کرده است که بیمه مسئولان و خانوادههایشان با بیمه عموم مردم تفاوت جدی دارد. به گفته او، افرادی که در زمره ارکان تصمیمگیری کشور قرار دارند، بهدلیل برخورداری از پوششهای ویژه درمانی، عملاً دغدغهای مشابه مردم عادی در حوزه سلامت و هزینههای درمان ندارند.
بر اساس توضیحات این مقام مسئول، کارکنان دستکم ۱۷ دستگاه حاکمیتی از جمله مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه، برخلاف نص صریح قانون، از «بیمه توأمان» استفاده میکنند. در این نوع پوشش، بیمه پایه و بیمه تکمیلی عملاً در هم ادغام شده و فرد بیمهشده بدون محدودیتهای رایج بیمههای عمومی، از خدمات گسترده درمانی بهرهمند میشود.
رضایی تأکید کرده است که میانگین سرانه هزینهای که این گروه خاص از منابع بیمهای کشور مصرف میکنند، حدود ۱۰ برابر سرانه بیمه پایه برای مردم عادی است. این در حالی است که بخش قابلتوجهی از جامعه، برای دریافت سادهترین خدمات درمانی با محدودیت پوشش، فرانشیز بالا و هزینههای کمرشکن مواجه است.
انتشار این اظهارات، واکنشهای گستردهای در فضای عمومی و شبکههای اجتماعی بهدنبال داشته است. بسیاری از کاربران معتقدند که چنین رانتهایی، نه از سر بیتوجهی مسئولان به مشکلات مردم، بلکه ناشی از فاصله عمیق زیسته آنها با واقعیتهای معیشتی جامعه است. به باور این گروه، وقتی تصمیمگیران خود و خانوادههایشان از شبکهای از امتیازات ویژه بهرهمند هستند، درک فشارهای واقعی مردم در حوزههایی مانند درمان، وام، مسکن و معیشت برایشان دشوار میشود.
برخی کاربران نیز این موضوع را تنها یک نمونه از مجموعهای بزرگتر از رانتها و امتیازات خاص دانستهاند. از نگاه آنها، اگر وضعیت وامهای اعطایی، تسهیلات خودروهای داخلی و خارجی، کمکهای معیشتی، سهمیهها و سایر حمایتهای پنهان مورد بررسی دقیق قرار گیرد، ابعاد گستردهتری از نابرابری ساختاری آشکار خواهد شد. پرسشی که در این میان بارها تکرار شده، این است: سهم مردم عادی از منابع عمومی کشور دقیقاً کجاست؟
کارشناسان حوزه سلامت و سیاستگذاری اجتماعی معتقدند وجود چنین تفاوتهایی در نظام بیمهای، اصل عدالت در سلامت را بهطور جدی زیر سؤال میبرد. از منظر آنها، بیمههای پایه باید بهگونهای طراحی شوند که سطحی قابلقبول از خدمات درمانی را برای همه شهروندان تضمین کنند، نه اینکه منابع عمومی بهطور نامتوازن در اختیار گروههای خاص قرار گیرد.
در عین حال، برخی تحلیلگران تأکید میکنند که افشای این مسائل، اگرچه میتواند اعتماد عمومی را بیش از پیش تضعیف کند، اما در صورت پیگیری شفاف و اصلاح ساختاری، میتواند نقطه آغازی برای بازنگری در نظام بیمهای و حذف امتیازات غیرقانونی باشد. بهویژه آنکه خود مسئولان حوزه بیمه سلامت به صراحت از وجود تخلف و نابرابری سخن گفتهاند.
موضوع «بیمه سفید یا توأمان» اکنون به نمادی از مطالبهگری اجتماعی در حوزه عدالت تبدیل شده است. مطالبهای که فراتر از یک مسئله صنفی یا اداری، به پرسشی بنیادین درباره نحوه توزیع منابع عمومی، مسئولیتپذیری تصمیمگیران و میزان پایبندی ساختار حکمرانی به اصل برابری شهروندان در برابر قانون گره خورده است.