آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
در روزهایی که تحریمهای اینترنتی و محدودیتهای بینالمللی، نفس کسبوکارهای ایرانی را به شماره انداخته، مجلس شورای اسلامی گامی راهبردی برداشته است. رئیس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی و استاندارد مجلس از چراغ سبز به «اینترنت پرو» برای واحدهای تولیدی، صنعتی و بازرگانی خبر داده است. اینترنت پرو، همان اینترنت اختصاصی و پرسرعت بینالمللی است که میتواند در شرایط جنگی و تحریمی، تار و پود تجارت ایران را نجات دهد. به گفته این مقام مجلس، دسترسی به شبکه جهانی اطلاعات برای بنگاههای اقتصادی، نه یک مزیت، که یک ضرورت حیاتی و «از اوجب واجبات» است.
بسیاری از کارشناسان معتقدند بدون اینترنت پایدار و بدون فیلتر، امکان رقابت با رقبای منطقهای و جهانی برای کسبوکارهای ایران وجود ندارد. اکنون کمیسیون صنایع و معادن مجلس و ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، به طور ویژه این موضوع را در دستور کار قرار دادهاند. این خبر نویدبخش آن است که به زودی شاهد گشایش جدی در مسیر ارتباطات بینالمللی بنگاههای ایرانی خواهیم بود. در ادامه، جزئیات این تصمیم، ابعاد فنی و تحلیل اثرات آن بر اقتصاد دیجیتال ایران را میخوانید.
اصلا اینترنت پرو چیست و چه تفاوتی با اینترنت معمولی دارد؟
اینترنت پرو به شبکهای اختصاصی، پرسرعت و بدون محدودیتهای مرسوم فیلترینگ داخلی گفته میشود که تنها در اختیار کسبوکارهای تأییدشده قرار میگیرد. برخلاف اینترنت عمومی، در این مدل، ترافیک دادهها از مسیرهای ویژه و با اولویت عبور میکند و تأخیر (لنسی) بسیار پایینی دارد. برای شرکتهایی که به سامانههای ابری بینالمللی، درگاههای بانکی جهانی یا پلتفرمهای بیزنس متصل هستند، این نوع اتصال تفاوتی میان ماندن یا تعطیلی ایجاد میکند.
چرا شرایط جنگی و تحریمی نیاز به اینترنت پرو را فوری کرده است؟
در شرایط جنگی و تحریمهای سایبری، اختلال در ارتباطات بینالمللی یکی از اهداف اصلی دشمن است. قطعیهای مکرر اینترنت، کاهش سرعت و مسدودسازی سرویسهای خارجی، مستقیماً زنجیره تأمین، بازاریابی دیجیتال و ارتباط با مشتریان خارجی کسبوکارها را مختل میکند. اینترنت پرو با داشتن مسیرهای جایگزین و رمزنگاری پیشرفته، امنیت ارتباطات را بالا میبرد و وابستگی به زیرساختهای عمومی را کاهش میدهد.
موانع فنی و حقوقی پیش روی اجرای این طرح چیست؟
اولین مانع، تفکیک ترافیک «کسبوکار» از «کاربر معمولی» است. شبکه مخابراتی ایران باید بتواند بدون اختلال در امنیت ملی، دسترسی ممتاز را فقط برای بنگاههای تأییدشده فعال کند. مانع دوم، هزینه بالای تأمین پهنای باند بینالمللی اختصاصی و ارزی بودن بخشی از تجهیزات آن است. سوم، نبود شفافیت در قوانین حریم خصوصی دادهها و احتمال رصد ترافیک تجاری حساس است که باید با تدوین پروتکلهای مشخص حل شود.
تأثیر اینترنت پرو بر رقابتپذیری کسبوکارهای ایرانی
با فعال شدن این سرویس، شرکتهای ایرانی میتوانند بدون نیاز به ابزارهای دورزدن تحریم و فیلترشکنهای ناپایدار، به سامانههایی مانند آمازون وب سرویس، گوگل کلاد، لینکدین، و واتساپ بیزنس دسترسی مستقیم داشته باشند. این امر هزینه ارتباطات بینالمللی را تا ۷۰ درصد کاهش میدهد و سرعت پاسخگویی به مشتریان خارجی را افزایش میدهد. در بلندمدت، این طرح میتواند جایگاه ایران را در شاخص «سهولت کسبوکار» بانک جهانی بهبود بخشد.
خطرها و انتقادهای وارد بر طرح اینترنت پرو
برخی کارشناسان نگران ایجاد «شکاف دیجیتال» میان کسبوکارهای بزرگ و کوچک هستند؛ زیرا احتمالاً هزینه اینترنت پرو بالا خواهد بود و واحدهای خرد از آن بیبهره میمانند. دیگر انتقاد، امکان سوءاستفاده امنیتی است؛ ممکن است برخی بنگاههای جعلی با پوشش تجاری، از این مسیر برای مقاصد غیرقانونی استفاده کنند. همچنین فعالان فضای مجازی هشدار میدهند که اگر این طرح جایگزین رفع فیلتر سراسری نشود، مشکل اصلی یعنی نارضایتی عمومی کاربران همچنان باقی خواهد ماند.