آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
سازمان هدفمندسازی یارانهها از واریز یارانه نقدی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوارهای دهکهای چهارم تا نهم خبر داد. بر اساس اعلام این سازمان، یارانه نقدی این دهکها امروز (چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت) به حساب سرپرستان خانوار واریز شده است. پیش از این، یارانه نقدی دهکهای درآمدی پایین (اول، دوم و سوم) در هفتههای گذشته واریز شده بود. مبلغ یارانه نقدی برای هر نفر همچنان ۳۰۰ هزار تومان (برای دهکهای چهارم تا نهم) و ۴۰۰ هزار تومان (برای دهکهای اول تا سوم) است.
با واریز امروز، تقریباً تمام دهکهای درآمدی (به جز دهک دهم که مشمول دریافت یارانه نیستند) یارانه نقدی اردیبهشت خود را دریافت کردهاند. سرپرستان خانوار میتوانند با مراجعه به حساب بانکی خود (متصل به سامانه یارانه) از واریز وجه مطلع شوند. سازمان هدفمندسازی یارانهها تأکید کرده است که هیچگونه تغییر در مبلغ یارانهها نسبت به ماههای قبل اعمال نشده است. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل واریز یارانه، مبلغ دقیق برای هر دهک و نکات مهم برای سرپرستان خانوار را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.
جزئیات واریز یارانه اردیبهشت برای دهکهای چهارم تا نهم
سازمان هدفمندسازی یارانهها امروز (چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) رسماً اعلام کرد که یارانه نقدی اردیبهشت ماه برای «دهکهای چهارم تا نهم» به حساب سرپرستان خانوار واریز شده است. این دهکها شامل خانوارهایی میشوند که بر اساس ارزیابیهای مرکز آمار ایران و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، درآمدی «متوسط» و «بالاتر از متوسط» دارند (اما نه خیلی بالا). تاریخ واریز برای این دهکها، برخلاف ماههای قبل که معمولاً با تأخیر همراه بود، امسال تقریباً سر وقت (در نیمه دوم اردیبهشت) انجام شده است. مبلغ یارانه نقدی برای هر نفر در این دهکها، ۳۰۰ هزار تومان است. این مبلغ از سال ۱۴۰۱ به بعد (پس از حذف چهار دهک اول و افزایش یارانه دهکهای پایین) ثابت مانده است. یعنی هر عضو خانوار (از نوزاد تا سالمند) که در دهکهای چهارم تا نهم قرار داشته باشد، مبلغ ۳۰۰ هزار تومان دریافت میکند. برای یک خانوار ۴ نفره، کل یارانه دریافتی ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود.
دهکهای چهارم تا نهم شامل حدود ۸۰ درصد خانوارهای ایرانی میشوند. دهکهای اول، دوم و سوم (۲۰ درصد خانوارها) در هفتههای قبل (حدود ۱۵ تا ۲۰ اردیبهشت) یارانه ۴۰۰ هزار تومانی خود را دریافت کرده بودند. دهک دهم (۱۰ درصد پردرآمدترین خانوارها) نیز همچنان مشمول دریافت یارانه نیستند. بنابراین، عملاً ۹۰ درصد خانوارهای ایرانی (دهک اول تا نهم) یارانه اردیبهشت را دریافت کردهاند و تنها ۱۰ درصد (دهک دهم) از این حمایت محروم هستند.
علت اختلاف مبلغ یارانه دهکها (۳۰۰ در برابر ۴۰۰ هزار تومان)
یکی از سوالات رایج مردم این است: «چرا دهکهای پایین (اول تا سوم) ۴۰۰ هزار تومان میگیرند، اما دهکهای چهارم تا نهم فقط ۳۰۰ هزار تومان؟» پاسخ در سیاست «هدفمندی یارانهها» نهفته است. در سال ۱۴۰۱، دولت سیزدهم با استناد به آمارهای سازمان برنامه و بودجه (که نشان میداد بخش عمده یارانه قبلی (۴۵ هزار تومانی در سال ۱۳۹۰، تبدیل به ۳۰۰ هزار تومانی در سال ۱۴۰۰) صرفاً به دهکهای بالا هم میرسید) تصمیم به «بازتوزیع یارانه» گرفت.
بر اساس این تصمیم:
- دهکهای اول، دوم و سوم (حدود ۲۰ درصد جامعه) به عنوان خانوارهای «نیازمند و کمدرآمد» شناخته شدند و یارانه آنها ۴۰۰ هزار تومان تعیین گردید.
- دهکهای چهارم تا نهم (حدود ۷۰ درصد جامعه) به عنوان خانوارهای «متوسط و نسبتاً پردرآمد» شناخته شدند و یارانه آنها ۳۰۰ هزار تومان باقی ماند.
- دهک دهم (۱۰ درصد جامعه) به عنوان خانوارهای «پردرآمد» شناخته شدند و یارانه آنها به صفر کاهش یافت (حذف شد).
این سیاست قرار بود هر ساله بر اساس تغییرات درآمدی خانوارها به روزرسانی شود. اما در عمل، به دلیل نوسانات شدید اقتصادی (تورم، جنگ، تحریمها) و عدم به روزرسانی پایگاه داده دهکها، بسیاری از خانوارهایی که در سال ۱۴۰۱ در دهک ششم بودند، امروز عملاً در دهک سوم قرار دارند (چون درآمد واقعی آنها کاهش یافته است). با این حال، دولت هنوز دهکها را به روز نکرده است و همچنان بر اساس دادههای سال ۱۴۰۱ عمل میکند. این باعث نارضایتی برخی از خانوارها شده است که خود را مستحق ۴۰۰ هزار تومان میدانند اما ۳۰۰ هزار تومان دریافت میکنند.
نحوه اعتراض به دهک بندی و مبلغ یارانه
اگر سرپرست خانوار معتقد است که دهک درآمدی او اشتباه تعیین شده و باید مشمول یارانه ۴۰۰ هزار تومانی (به جای ۳۰۰ هزار تومانی) باشد یا اصلاً نباید یارانه دریافت کند (دهک دهم)، میتواند از طریق سامانه «حمایت» (https://hemayat.mcls.gov.ir) اعتراض خود را ثبت کند. این سامانه توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مدیریت میشود.
مراحل اعتراض:
- وارد سایت hemayat.mcls.gov.ir شوید.
- گزینه «اعتراض به دهکبندی» را انتخاب کنید.
- کد ملی سرپرست خانوار و شماره تلفن همراه (که در سامانه یارانه ثبت شده است) را وارد کنید.
- کد تأیید (پیامکی) را وارد کنید.
- فرم اعتراض را پر کنید و مدارک مستند (مثل فیش حقوقی، اجاره نامه، قبضهای آب و برق و گاز، و...) را بارگذاری کنید.
- کد رهگیری دریافت کنید و منتظر بمانید تا کارشناسان وزارت رفاه ظرف ۳۰ روز (حداکثر ۴۵ روز) به اعتراض شما رسیدگی کنند.
علاوه بر سامانه اینترنتی، میتوانید با تلفن سامانه «حمایت» به شماره ۰۲۱-۶۳۸۷۳ (ساعات اداری) تماس بگیرید و مشکل خود را با اپراتور در میان بگذارید. همچنین میتوانید به «دفتر پیشخوان دولت» یا «دفتر پلیس +۱۰» در شهر خود مراجعه کنید و درخواست ثبت اعتراض دهید.
نکته مهم
تغییر دهک درخواستی شما، به معنای تغییر خودکار مبلغ یارانه نیست. اگر اعتراض شما پذیرفته شود، از ماه بعد مبلغ جدید به حساب شما واریز میشود. مابهالتفاوت ماههای گذشته به صورت یکجا پرداخت نمیشود (مگر در موارد خاص). بنابراین، هرچه سریعتر برای اعتراض اقدام کنید.
محور چهارم: دهک دهم؛ حذف شدگان یارانه
دهک دهم (پردرآمدترین دهک جامعه) از زمان اجرای سیاست جدید هدفمندی یارانهها (سال ۱۴۰۱)، رسماً از دریافت یارانه نقدی حذف شده است. دولت استدلال میکند که پرداخت یارانه به این دهک، «عادلانه» نیست، زیرا آنها به حمایت دولتی نیاز ندارند و منابع یارانه باید به دهکهای پایینتر تخصیص یابد. بر اساس آمار، حدود ۱۰ درصد خانوارهای ایرانی (حدود ۸ تا ۱۰ میلیون نفر) در دهک دهم قرار دارند. اما این حذف، با انتقادات زیادی مواجه شده است. منتقدان میگویند:
- «دهکبندی» وزارت رفاه دقیق نیست و بسیاری از خانوارهایی که واقعاً نیازمند هستند، به اشتباه در دهک دهم قرار گرفتهاند (مثلاً به دلیل داشتن خانه قدیمی در یک منطقه گرانقیمت، یا داشتن یک خودروی قدیمی، یا وام دریافتی).
- «تورم» و «جنگ» قدرت خرید مردم را کاهش داده است. یک خانوار که در سال ۱۴۰۱ در دهک دهم بود، امروز ممکن است عملاً در دهک ششم یا هفتم باشد (چون درآمد واقعیاش کم شده است). با این حال، دهک آنها به روز نشده است.
- «حذف کامل» (به صفر رساندن یارانه) برای دهک دهم بسیار شدید است. برخی پیشنهاد میدهند که به جای حذف کامل، یارانه این دهک به ۲۰۰ یا ۲۵۰ هزار تومان کاهش یابد (نه صفر مطلق).
خبر خوب: اگر شما جزو دهک دهم هستید (یارانه دریافت نمیکنید) اما معتقدید که به اشتباه در این دهک قرار گرفتهاید، میتوانید طبق روالی که توضیح داده شد، اعتراض خود را ثبت کنید. در صورت پذیرش اعتراض، از ماه بعد یارانه ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومانی به حساب شما واریز خواهد شد.
نکات مهم برای سرپرستان خانوار
برای جلوگیری از هرگونه مشکل در دریافت یارانه، نکات زیر را رعایت کنید:
۱. حساب بانکی خود را باز نگه دارید. یارانه فقط به حساب بانکیای واریز میشود که هنگام ثبتنام در سامانه یارانه (سالهای ۱۳۹۰ به بعد) اعلام کردهاید. اگر آن حساب بسته شده است (مثلاً به دلیل تعویض بانک)، باید هرچه سریعتر از طریق سامانه «حمایت» (با مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰) حساب جدیدی معرفی کنید. در غیر این صورت، یارانه شما بلوکه میشود.
۲. مراقب پیامکهای کلاهبرداری باشید. هیچ نهاد رسمی (از جمله دولت، وزارت رفاه، و سازمان هدفمندسازی) هرگز از طریق پیامک یا تماس تلفنی، درخواست «رمز دوم کارت بانکی»، «شماره شبا»، «کد ملی»، یا «رمز اینترنت بانک» نمیکند. پیامکهای مشکوک با لینکهای عجیب (مثلاً hemayat.ir با غلط های املایی!) را نادیده بگیرید و روی آن کلیک نکنید. در صورت کلاهبرداری، با پلیس فتا تماس بگیرید.
۳. موجودی حساب خود را بررسی کنید. پس از واریز یارانه، حتماً از طریق خودپرداز، اینترنت بانک، یا موبایل بانک، موجودی حساب خود را بررسی کنید. اگر مبلغ واریز شده کمتر از مبلغی بود که انتظار داشتید (مثلاً به جای ۳۰۰ هزار تومان، ۱۵۰ هزار تومان واریز شده است)، ممکن است یکی از اعضای خانواده شما از لیست حذف شده باشد (به دلیل فوت، مهاجرت، یا تغییر دهک). سریعاً به سامانه «حمایت» مراجعه کنید.
۴. مهلت برداشت یارانه. برخلاف سالهای قبل (که یارانه باید تا پایان ماه برداشت میشد وگرنه به حساب دولت برمیگشت)، الان چنین محدودیتی وجود ندارد. یارانه در حساب شما باقی میماند تا زمانی که آن را برداشت کنید. اما توصیه میشود برای جلوگیری از کاهش ارزش پول (به دلیل تورم)، هرچه سریعتر آن را برداشت کرده و خرج کنید یا به یک حساب سپرده (با سود بالا) منتقل نمایید.
۵. یارانه اردیبهشت برای چه کسانی واریز نشد؟ اگر سرپرست خانوار هستید و هنوز (تا ۲۴ ساعت پس از اعلام واریز) یارانه به حساب شما واریز نشده است، محتمل ترین دلایل: حساب بانکی مسدود یا بسته شده، تغییر شماره تلفن همراه (و عدم اطلاع به سامانه)، یا قرار گرفتن در دهک دهم (حذف شدگان). برای رفع مشکل، با سامانه «حمایت» تماس بگیرید.
با رعایت این نکات، میتوانید بدون دغدغه یارانه نقدی خود را دریافت کنید.