آسیانیوز ایران / یزد ؛
نشست مطبوعاتی مدیران شرکت توزیع نیروی برق استان یزد با محور تبیین برنامههای مدیریت پیک بار سال جاری برگزار شد و در آن، مجموعهای از مهمترین موضوعات حوزه برق استان از جمله وضعیت تولید و مصرف، توسعه نیروگاههای خورشیدی، مدیریت بار، مقابله با تخلفات، بهینهسازی مصرف و توسعه خدمات مشترکین تشریح شد.
محمدجواد جلیلی، مدیرعامل شرکت توزیع برق استان یزد، در این نشست با ارائه تصویری از وضعیت فعلی شبکه و مشترکان، گفت: در حال حاضر شرکت توزیع برق استان افزون بر ۸۲۷ هزار مشترک دارد که ۸۰ درصد آنان را مشترکان خانگی، ۱۴ درصد را مشترکان تجاری، ۲.۴ درصد را بخش اداری و عمومی، ۱.۷ درصد را مشترکان صنعتی و ۱.۵ درصد را مشترکان کشاورزی تشکیل میدهند.
وی با اشاره به اینکه میزان فروش انرژی شرکت در سال گذشته به ۶ میلیون و ۷۷۰ هزار مگاواتساعت رسیده است، افزود: بیشترین سهم مصرف برق استان به بخش صنعتی اختصاص دارد و ۵۵ درصد فروش برق در صنعت، ۲۲ درصد در بخش خانگی، ۱۰.۵ درصد در بخش کشاورزی، ۶ درصد در بخش عمومی و ۶ درصد نیز در بخش تجاری ثبت شده است.
جلیلی با بیان اینکه هماکنون ۴۰۰ مگاوات برق خورشیدی در استان در مدار قرار دارد، توضیح داد: از این میزان، ۲۳۸ مگاوات زیر پوشش برق منطقهای و ۱۶۲ مگاوات سهم شرکت توزیع برق استان است. به گفته او، نیروگاههای خورشیدی یزد شامل حدود چهار هزار نیروگاه حمایتی پشتبامی و تجمیعی، ۴۸ نیروگاه متعلق به ادارات دولتی و نهادهای عمومی، ۱۱ نیروگاه صنعتی و سایر نیروگاههای ایجادشده توسط بخش خصوصی است.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان یزد با اشاره به ظرفیت بالای تولید برق در استان اظهار کرد: یزد در بخش غیرتجدیدپذیر ۲۲۰۰ مگاوات ظرفیت تولید دارد و با احتساب ۴۰۰ مگاوات برق تجدیدپذیر، مجموع تولید برق استان به ۲۶۰۰ مگاوات میرسد. او افزود: نیاز برق استان سالانه حدود دو هزار مگاوات است و حدود ۷۵ درصد این مصرف در بخش صنعت استفاده میشود.
جلیلی سهم تجدیدپذیرها در نیاز استان را ۲۲ درصد عنوان کرد و گفت: در حال حاضر ۱۸ درصد تولید استان از طریق نیروگاههای تجدیدپذیر تأمین میشود. او همچنین تأکید کرد که ۷۴ درصد مشترکان خانگی یزد طبق الگوی مصرف رفتار میکنند و تنها دو درصد از مشترکان بیش از ۲.۵ برابر الگو مصرف دارند و در گروه بدمصرفها قرار میگیرند.
وی با اشاره به اقدامات فرهنگسازانه و اصلاح الگوی مصرف افزود: استفاده از وسایل کممصرف، خاموش کردن لامپهای اضافی، تنظیم کولرها روی دمای ۲۵ درجه و رعایت توصیههای مصرف بهینه، تأثیر قابل توجهی در کاهش بار شبکه دارد.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان یزد در بخش دیگری از سخنان خود به تعرفه برق اشاره کرد و گفت: از ابتدای اردیبهشت، تعرفه برق خانگی و تجاری ۳۹ درصد افزایش یافته است، اما در مقابل برای مدیریت مصرف، مشوقهایی نیز در نظر گرفته شده است؛ بهگونهای که اگر مشترکی نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد مصرف خود را کاهش دهد، از ۳۰ درصد تخفیف در تعرفه برخوردار میشود. او افزود: استفاده از سامانههای ذخیرهساز و نصب داوطلبانه پنلهای خورشیدی نیز مشمول تخفیفهایی در تعرفه برق خواهد شد.
جلیلی اجرای طرحهای ملی سبا و مهتاب را از دیگر اقدامات مدیریت مصرف دانست و گفت: در کنار این برنامهها، با انشعابات غیرمجاز نیز برخورد میشود و گزارشهای مردمی از طریق سامانه پیامکی ۳۰۰۰۶۱۲۱ قابل دریافت است. وی همچنین از عملکرد مطلوب استان در برخورد با مراکز غیرمجاز استخراج رمزدارایی خبر داد و افزود: از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، ۷۷۳ دستگاه ماینر در ۱۰۴ مرکز غیرمجاز کشف و جمعآوری شده که این اقدام منجر به صرفهجویی سه هزار کیلووات انرژی شده است.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان یزد با اشاره به آغاز زودهنگام گرمای هوا در این استان گفت: برنامههای مدیریت بار صنایع بعضاً از ۲۰ اردیبهشت آغاز شده و در بخش کشاورزی نیز مدیریت اضطراری بار چاهها بهمدت ۵ ساعت در روز، از ساعت ۱۰:۳۰ تا ۱۵:۳۰ اعمال میشود. او تأکید کرد: چاههایی که به پنل خورشیدی مجهز باشند، از برنامه خاموشی معاف هستند.
وی در ادامه درباره مدیریت مصرف در دستگاههای اجرایی نیز توضیح داد: ادارات موظفاند در ساعات اداری مصرف برق خود را ۳۰ درصد و در ساعات غیراداری ۷۰ درصد نسبت به سال گذشته کاهش دهند. جلیلی همچنین از اجرای طرحهای بهینهسازی رایگان موتور کولرهای آبی خبر داد و گفت: در قالب طرحهای برقتو، آواسامان و صنایع انرژیبر شهرستان میبد، بهینهسازی ۴۰ هزار کولر در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان یزد در بخش پایانی سخنان خود به طرح برخورد با روشناییهای نامتعارف اشاره کرد و افزود: در حوزه روشنایی معابر نیز اقدامات خوبی در شهرکهای صنعتی جهادآباد، شهرک صنعتی یزد و شهرک صنعتی فولاد اشکذر و برخی شهرداریها با جایگزینی چراغهای کممصرف انجام شده و یا در دست اقدام است.
در ادامه این نشست، مجتبی حجتیمقدم، معاون فروش و خدمات مشترکین، نیز با تشریح خدمات این حوزه گفت: بخش عمدهای از خدمات مشترکین بهصورت غیرحضوری انجام میشود و مردم میتوانند از طریق سامانهها، درخواستهای خود را ثبت و پیگیری کنند. به گفته او، قبض الکترونیکی و پرداخت غیرحضوری از مهمترین اولویتهای این بخش است و نقش مهمی در کاهش مراجعات حضوری دارد.
حجتیمقدم همچنین از برنامه نصب و توسعه کنتورهای هوشمند در استان خبر داد و اظهار کرد این کنتورها برای مدیریت بهتر مصرف و پایش دقیقتر بار شبکه مورد استفاده قرار میگیرند. وی با تأکید بر استمرار نظارتها بر انشعابات غیرمجاز و تخلفات گفت: این اقدامات برای حفظ حقوق مشترکان قانونی و جلوگیری از آسیب به شبکه انجام میشود.
او همچنین تسهیل فرایندهای فروش انشعاب، تغییر نام و نقلوانتقال را از دیگر برنامهها دانست و گفت تلاش شده است که مشترکان بتوانند امور اداری خود را با سهولت و در کمترین زمان انجام دهند.
علیرضا ابراهیمی، مدیر دفتر مدیریت مصرف، نیز در این نشست با اشاره به مأموریتهای این دفتر گفت: مدیریت پیک و برنامههای مدیریت مصرف دو محور اصلی فعالیت این مجموعه است. او از اجرای برنامههای کاهش مصرف در کولرهای آبی، استفاده از موتورهای کممصرف و همراهی مردم در فرهنگسازی مصرف صحیح بهعنوان راهکارهای عملی کاهش بار یاد کرد.
محمدرضا عسکریفرد، معاون بهرهبرداری، هم بر موضوع حریم شبکه و دکلها تأکید کرد و گفت رعایت فاصله استاندارد در محدودههای ۸ تا ۱۳ متر برای پیشگیری از خطر برقگرفتگی و حفظ ایمنی ضروری است. او با اشاره به آمادگی برای سناریوهای اضطراری و لزوم سرویس و نگهداری بر اساس دستورالعمل توانیر، از عملکرد مطلوب استان در شاخص خاموشی نیز سخن گفت.
از سوی دیگر، محمدمهدی میرجلیلی، مدیر دفتر بازار برق، با تشریح روند توسعه نیروگاههای خورشیدی اعلام کرد برای متقاضیان احداث نیروگاه خورشیدی خانگی، امکان ثبتنام و استفاده از تسهیلات بانکی فراهم شده و وام ۴۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۱۴ درصد و بازپرداخت ۵ ساله نیز در دسترس است. او گفت درآمد نیروگاههای خورشیدی خانگی و رشد نرخ خرید تضمینی برق، این حوزه را به گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل کرده است.
به گفته وی، نرخ خرید تضمینی برق برای نیروگاههای خورشیدی تا ۲۰۰ کیلووات از ۳۸۲۰ تومان به ۵۸۵۴ تومان رسیده و درآمد ماهانه یک نیروگاه پنج کیلوواتی میتواند به ۴ تا ۵ میلیون تومان برسد. او همچنین از وجود حدود ۵۳ پیمانکار فعال در حوزه خورشیدی و امکان بهرهگیری از برندهای معتبر تجهیزات خبر داد.
در بخش پرسش و پاسخ، خبرنگاران نیز موضوعاتی مانند پایداری شبکه، احتمال خاموشی در تابستان، خسارت نوسانات برق، و معرفی پنلهای خورشیدی خانگی را مطرح کردند که نشاندهنده حساسیت افکار عمومی نسبت به مدیریت بار، کیفیت برق و توسعه انرژیهای پاک در استان است.
واکاوی و تحلیل فنی :
۱) یزد؛ از مصرفمحوری به سمت تولیدمحوری
استان یزد در این نشست تنها بهعنوان یک مصرفکننده بزرگ برق معرفی نشد، بلکه بهعنوان یک استان دارای ظرفیت تولیدی قابل توجه، بهویژه در حوزه خورشیدی، تصویر شد. عدد ۴۰۰ مگاوات برق تجدیدپذیر نشان میدهد که یزد از مرحله شعار عبور کرده و وارد مرحله بهرهبرداری جدی از ظرفیتهای طبیعی خود شده است.
در عین حال، عدد ۲۲۰۰ مگاوات تولید غیرتجدیدپذیر و مجموع ۲۶۰۰ مگاوات تولید، نشان میدهد که استان از نظر زیرساخت تولید در موقعیتی مناسب قرار دارد. این توازن میان تولید سنتی و تجدیدپذیر، یزد را به یکی از الگوهای مهم در نقشه انرژی کشور تبدیل میکند.
نکته مهمتر آن است که نیاز سالانه استان حدود ۲۰۰۰ مگاوات برآورد شده و بخش عمده این نیاز در صنعت مصرف میشود. این یعنی سیاستگذاری برق در یزد، بیش از هر چیز باید بر محور صنعت، پایداری شبکه و مدیریت بار متمرکز باشد.
۲) خورشید؛ مزیت رقابتی واقعی یزد
سهم ۱۸ درصدی تولید برق از منابع تجدیدپذیر و ۲۲ درصدی سهم تجدیدپذیر از نیاز استان، نشان میدهد که خورشید در یزد دیگر یک ظرفیت بالقوه نیست، بلکه به یک مزیت عملیاتی تبدیل شده است. وجود هزاران نیروگاه حمایتی و دهها نیروگاه اداری و صنعتی، این روند را تثبیت کرده است.
اهمیت این بخش فقط در تولید برق نیست، بلکه در کاهش فشار بر شبکه، تنوعبخشی به سبد انرژی و ایجاد فرصت سرمایهگذاری نیز هست. یزد در این مسیر میتواند نقش آزمایشگاهی و الگویی برای سایر استانهای کشور ایفا کند.
افزون بر آن، پیوند خورشیدی با بخش کشاورزی و معافیت چاههای مجهز به پنل از خاموشی، نشان میدهد که انرژی پاک در یزد از سطح تولید فراتر رفته و به ابزار مدیریت بار نیز تبدیل شده است.
۳) مدیریت مصرف؛ مهمتر از افزایش تولید
یکی از پیامهای اصلی نشست این بود که افزایش تولید بهتنهایی کافی نیست و بدون اصلاح رفتار مصرف، شبکه در فصل گرم تحت فشار قرار میگیرد. از همین رو، مدیریت مصرف، نه یک توصیه اخلاقی، بلکه یک سیاست فنی و الزام عملی است.
الگوی ۷۴ درصدی مشترکان خوشمصرف نشان میدهد که بخش مهمی از مردم همراهی کردهاند، اما همان ۲ درصد بدمصرف میتوانند فشار قابل توجهی بر شبکه وارد کنند. به همین دلیل، سیاستهای تشویقی و بازدارنده باید همزمان عمل کنند.
تعیین دمای ۲۵ درجه برای کولرها، خاموش کردن لامپهای اضافی و استفاده از تجهیزات کممصرف، اقداماتی ساده اما اثرگذار هستند. در شبکه برق، گاهی یک تغییر کوچک در رفتار مشترک، اثر بزرگتری از توسعه یک ظرفیت جدید دارد.
۴) تعرفه، مشوق و اقتصاد مصرف
افزایش تعرفهها در کنار اعطای تخفیف به مشترکان کممصرف، نشان میدهد که سیاستگذار بهدنبال تغییر رفتار از مسیر اقتصاد است. این رویکرد از نظر فنی قابل دفاع است، زیرا مصرف برق، بهخصوص در ساعات اوج، باید هزینهمندتر شود تا انگیزه صرفهجویی ایجاد شود.
اما این سیاست تنها زمانی موفق است که با شفافیت، اطلاعرسانی درست و ابزارهای آسان برای مدیریت مصرف همراه شود. اگر مردم بدانند با کاهش ۱۰ درصدی مصرف، از ۳۰ درصد تخفیف بهرهمند میشوند، احتمال همراهی بیشتر میشود.
در واقع، تعرفه نه فقط ابزار درآمدی، بلکه ابزار تنظیم رفتار شبکه است. در شرایط اوج بار، اقتصاد مصرف میتواند به اندازه توسعه نیروگاه مؤثر باشد.
۵) خورشیدی خانگی؛ فرصت سرمایهگذاری یا الگوی جدید معیشت؟
تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی، نرخ ۱۴ درصد و بازپرداخت ۵ ساله، خورشیدی خانگی را از یک ایده زیستمحیطی به یک مدل اقتصادی تبدیل کرده است. وقتی درآمد ماهانه یک نیروگاه ۵ کیلوواتی به ۴ تا ۵ میلیون تومان میرسد، این حوزه برای خانوارها جذاب میشود.
افزایش نرخ خرید تضمینی از ۳۸۲۰ به ۵۸۵۴ تومان نیز نشاندهنده حمایت ساختاری از این بخش است. این رشد، بازگشت سرمایه را بهبود میدهد و ریسک اقتصادی سرمایهگذار را کاهش میدهد.
با این حال، باید توجه داشت که جذابیت اقتصادی تنها بخشی از ماجراست. پایداری زنجیره تأمین، کیفیت تجهیزات، خدمات پس از فروش و اعتماد به پرداختهای تضمینی، عوامل تعیینکننده در توسعه واقعی این بازار هستند.
۶) انشعابات غیرمجاز و ماینرها؛ تهدید پنهان شبکه
کشف ۷۷۳ دستگاه ماینر در ۱۰۴ مرکز غیرمجاز، نشان میدهد که شبکه برق یزد با تهدیدی جدی و پنهان روبهرو بوده است. این تهدید فقط مصرف برق نیست، بلکه تحمیل بار غیرمجاز، افزایش ریسک فنی و تضییع حقوق مشترکان قانونی را هم شامل میشود.
برخورد با انشعابات غیرمجاز نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است. انشعاب غیرمجاز، نوعی بهرهبرداری ناعادلانه از منابع عمومی است که هم درآمد شرکت را کاهش میدهد و هم به پایداری شبکه آسیب میزند.
اهمیت سامانه گزارش مردمی در اینجا بالاست، زیرا نظارت صرفاً اداری برای کنترل این تخلفات کافی نیست. مشارکت مردم میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای کشف تخلف تبدیل شود.
۷) پیک تابستان؛ آزمون اصلی شبکه
اعلام آغاز مدیریت بار از ۲۰ اردیبهشت در برخی بخشها نشان میدهد که تابستان یزد عملاً زودتر از تقویم آغاز میشود. این یعنی شبکه برق استان باید زودتر از سایر مناطق آماده فشارهای دمایی و مصرفی باشد.
برنامه خاموشی چاههای کشاورزی، مدیریت مصرف ادارات و بهینهسازی کولرها، همگی نشان میدهند که پیک تابستان در یزد از هماکنون بهصورت پیشدستانه مدیریت میشود. این رویکرد، از خاموشیهای ناخواسته بهتر است و هزینه اجتماعی کمتری دارد.
نکته مهم آن است که مدیریت پیک، یک پروژه مقطعی نیست؛ بلکه یک نظم دائمی برای عبور از فصل گرم است. اگر این نظم هر سال با جدیت اجرا شود، اعتماد عمومی نیز افزایش مییابد.
۸) خدمات غیرحضوری؛ تحول در تجربه مشترک
سخنان معاون فروش و خدمات مشترکین نشان داد که یکی از مهمترین تحولات شرکت، حرکت به سمت خدمات غیرحضوری است. قبض الکترونیکی، پرداخت آنلاین، ثبت درخواست در سامانه و تسهیل تغییر نام و نقلوانتقال، همه نشانههای این تحولاند.
این تغییر تنها یک بهروزرسانی اداری نیست؛ بلکه بازتعریف رابطه شرکت با مشترک است. وقتی فرایندها دیجیتال میشوند، سرعت، شفافیت و رضایت افزایش مییابد و هزینههای رفتوآمد نیز کاهش پیدا میکند.
کنتورهای هوشمند نیز در همین مسیر قرار میگیرند. این کنتورها فقط ابزار قرائت نیستند، بلکه زیرساخت دادهای برای مدیریت دقیق مصرف، پایش بار و تصمیمگیری هوشمند محسوب میشوند.
۹) ایمنی و حریم شبکه؛ ستون پنهان پایداری
بحث حریم شبکه و دکلها در نگاه اول فنی و محدود به کارشناسان به نظر میرسد، اما در عمل یکی از مهمترین پایههای ایمنی عمومی است. رعایت فاصله استاندارد، پیشگیری از برقگرفتگی و حفظ عملکرد شبکه، همگی به این موضوع وابستهاند.
وقتی از حریم ۸ تا ۱۳ متر صحبت میشود، در واقع درباره مرز میان توسعه شهری، فعالیت صنعتی و امنیت شبکه برق حرف زده میشود. کوچکترین بیتوجهی به این مرزها میتواند خسارت جدی ایجاد کند.
این محور نشان میدهد که برق فقط تولید و مصرف نیست؛ بلکه نظم فضایی، ایمنی، استاندارد و نظارت نیز هست. هر شبکه موفق، پشت صحنهای از قواعد سختگیرانه دارد.
۱۰) فرهنگسازی؛ حلقهای که همه چیز را به هم وصل میکند
از طرح سبا و مهتاب تا پویش ۲۵ درجه، از آموزش مدارس و مساجد تا بهینهسازی کولرها، همه نشانه این است که شرکت توزیع برق یزد صرفاً به ابزارهای فنی تکیه نکرده و به فرهنگسازی بهعنوان یک راهبرد بنیادی نگاه میکند.
فرهنگسازی در حوزه برق یعنی تبدیل صرفهجویی به یک هنجار اجتماعی. اگر مردم و دستگاهها به این باور برسند که هر کیلوواتساعت صرفهجویی، به پایداری شبکه کمک میکند، اثر آن از هر دستور اداری بیشتر خواهد بود.
این نگاه زمانی کامل میشود که فناوری، اقتصاد و فرهنگ همزمان عمل کنند. در چنین مدلی، هم تولید خورشیدی رشد میکند، هم مصرف اصلاح میشود، هم تخلف کاهش مییابد و هم شبکه پایدارتر میماند.
جمعبندی جامع
نشست مطبوعاتی شرکت توزیع برق یزد نشان داد که این استان همزمان در سه جبهه مهم حرکت میکند: توسعه تولید، اصلاح مصرف و هوشمندسازی خدمات. از یکسو، ظرفیت خورشیدی یزد به یک مزیت راهبردی تبدیل شده و از سوی دیگر، مدیریت بار تابستان، برخورد با تخلفات و فرهنگسازی مصرف در اولویت قرار گرفته است. در کنار اینها، خدمات غیرحضوری و کنتورهای هوشمند نیز مسیر تازهای برای ارتباط سریعتر و دقیقتر با مشترکان گشودهاند. مجموع این اقدامات، یزد را به یکی از استانهای پیشرو در مدیریت انرژی و توسعه برق پاک تبدیل کرده است.