آتش‌سوزی در انبار لوازم یدکی خودرو در خیابان ملت مهار شد

آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:

عصر امروز (پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵)، آتش‌سوزی گسترده‌ای در یک انبار لوازم یدکی خودرو در خیابان ملت تهران رخ داد. سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران اعلام کرد که ساعت ۱۵ امروز، این حادثه به سامانه ۱۲۵ گزارش شد و بلافاصله آتش‌نشانان به محل اعزام شدند. با توجه به حضور به موقع نیروهای امدادی، عملیات اطفای حریق آغاز و آتش تحت کنترل درآمد و از گسترش بیشتر آن به ساختمان‌های مجاور جلوگیری شد. خوشبختانه این حادثه هیچگونه مصدوم یا تلفات جانی در پی نداشته است.

انبار لوازم یدکی خودرو به دلیل وجود مواد قابل اشتعال (لاستیک، روغن، بنزین، قطعات پلاستیکی) از جمله مکان‌های پرخطر محسوب می‌شود و آتش‌سوزی در چنین محلی می‌تواند بسیار خطرناک باشد. با مهار به موقع آتش، از سرایت حریق به ساختمان‌های مسکونی و تجاری همجوار جلوگیری شد. علت وقوع آتش‌سوزی توسط کارشناسان سازمان آتش‌نشانی در دست بررسی است و نتایج آن متعاقباً اعلام خواهد شد. در گزارش پیش رو، جزئیات کامل این حادثه، نحوه عملیات اطفا و توصیه‌های ایمنی را برای شما مخاطبان عزیز تشریح خواهیم کرد.

جزئیات حادثه و نحوه عملیات اطفای حریق

ساعت ۱۵ امروز (پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵)، شهروندان محدوده خیابان ملت تهران (نزدیک به میدان فردوسی، تقاطع خیابان ملت و خیابان بزرگمهر) با مشاهده دود سیاه غلیظ، موضوع را به سامانه ۱۲۵ (سازمان آتش‌نشانی) اطلاع دادند. بلافاصله نیروهای آتش‌نشانی از ایستگاه‌های شماره ۵ (فردوسی)، ۱۱ (جمهوری)، ۱۸ (تهرانپارس) و ۳۴ (میدان هفتم تیر) به محل اعزام شدند. مجموعاً ۷ خودروی اطفای حریق (شامل ۴ خودروی سنگین، ۲ خودروی حامل فوم، و ۱ نردبان هیدرولیکی) و ۲۵ آتش‌نشان در این عملیات شرکت داشتند. انبار لوازم یدکی خودرو (که در طبقه همکف یک ساختمان تجاری ۳ طبقه واقع شده بود) حدوداً ۲۰۰ متر مربع مساحت داشت و پر از قطعات قابل اشتعال مانند لاستیک، روغن موتور، روغن ترمز، باتری‌های اسیدی، قطعات پلاستیکی، صندلی خودرو و کارتن‌های خالی بود. شدت حریق به حدی بود که شعله‌های آتش تا طبقه دوم نیز سرایت کرده بود و خطر سرایت به ساختمان‌های مسکونی همجوار (که در فاصله کمتر از ۵ متری قرار داشتند) وجود داشت.

آتش‌نشانان با استفاده از ۴ رشته لوله آب‌فشان (هر رشته به طول ۵۰ متر) و ۲ رشته لوله فوم مخصوص (برای اطفای حریق مواد نفتی و پلاستیکی)، عملیات اطفا را از چهار جبهه آغاز کردند. همچنین با استفاده از نردبان هیدرولیکی، آتش‌نشانان به طبقات فوقانی دسترسی پیدا کردند. عملیات اطفای حریق حدود ۲ ساعت (از ساعت ۱۵:۱۵ تا ۱۷:۱۵) به طول انجامید. پس از مهار آتش، عملیات «لکه‌گیری» (خاموش کردن نقاط کوچک و محبوس آتش) و سپس تخلیه دود با استفاده از دستگاه‌های فن دار (ونتیلاتور) انجام شد. خوشبختانه هیچکدام از آتش‌نشانان یا شهروندان در این حادثه مصدوم نشدند.

چالش‌های اطفای حریق در انبارهای مواد قابل اشتعال

انبار لوازم یدکی خودرو به دلیل ماهیت کالاهای ذخیره شده، یکی از پرخطرترین مکان‌ها از نظر آتش‌سوزی محسوب می‌شود. وجود مواد قابل اشتعال متعدد (لاستیک، روغن، پلاستیک، بنزین و...) و همچنین چیدمان نامناسب (کارتن‌های روی هم چیده شده که راه فرار را مسدود می‌کند) و عدم وجود سیستم اعلام و اطفای حریق استاندارد، باعث می‌شود که آتش در این مکان‌ها بسیار سریع گسترش یابد و مهار آن بسیار دشوار باشد. در حادثه امروز، آتش‌نشانان با چند چالش جدی روبرو بودند:

1. شعله‌های بلند

   به دلیل وجود مواد پلاستیکی و لاستیک (که حرارت بالایی تولید می‌کنند)، دمای داخل انبار به بیش از ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد رسیده بود که نزدیک شدن به آن را بسیار دشوار می‌کرد.

2. دود سمی

   لاستیک و پلاستیک در حال سوختن، گازهای بسیار سمی (مانند گاز سیانید، مونوکسید کربن و دیوکسین) تولید می‌کردند. آتش‌نشانان مجبور بودند از کپسول‌های اکسیژن (دستگاه تنفسی) استفاده کنند.

3. ریزش سقف و دیوارها

   به دلیل شدت حرارت، سقف کاذب انبار و بخشی از دیوارهای گچی فرو ریخته بود که خطر ریزش آوار را افزایش می‌داد.

4. دسترسی محدود

   انبار در یک کوچه باریک (عرض ۳ متر) قرار داشت که مانور خودروهای آتش‌نشانی را محدود می‌کرد. آتش‌نشانان مجبور بودند لوله‌های آب را از فاصله دور (حدود ۲۰۰ متر) به داخل کوچه بکشند.

با وجود این چالش‌ها، آتش‌نشانان با استفاده از تجهیزات مناسب (فوم مخصوص، لباس‌های ضد حریق، کپسول‌های اکسیژن) و تاکتیک‌های پیشرفته (حمله از چند جبهه، خنک کردن سقف و دیوارها) موفق شدند آتش را مهار کنند.

علت‌یابی حادثه و پیشگیری از حوادث مشابه

کارشناسان سازمان آتش‌نشانی تهران بلافاصله پس از مهار آتش، تحقیقات خود را برای تعیین علت وقوع حادثه آغاز کردند. نمونه‌برداری از محل حریق، بررسی سیم‌کشی‌های برق، و مصاحبه با شاهدان و صاحب انبار از جمله اقدامات اولیه است. سه احتمال اصلی مطرح است:

• اتصال کوتاه برق

  فرسودگی سیم‌کشی‌های برق (به دلیل نوسانات برق و گرمای هوا) یکی از شایع‌ترین علل آتش‌سوزی در انبارها است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیم‌کشی انبار قدیمی بوده و احتمالاً استانداردهای ایمنی را رعایت نمی‌کرده است.

• بی‌احتیاطی انباردار یا کارگران

  نگهداری مواد قابل اشتعال (بنزین، تینر، روان‌کننده‌ها) در مجاورت منابع گرما (لامپ‌های داغ، بخاری، یا حتی ته سیگار) می‌تواند عامل آتش‌سوزی باشد. در این انبار چندین قوطی بنزین و تینر به صورت غیراصولی نگهداری می‌شد.

• آتش‌سوزی عمدی (خرابکاری)

  اگرچه کمتر محتمل است، اما کارشناسان احتمال آتش‌سوزی عمدی (برای دریافت بیمه یا اختلافات ملکی) را نیز بررسی می‌کنند.

برای پیشگیری از حوادث مشابه، سازمان آتش‌نشانی به صاحبان انبارها و اماکن تجاری توصیه می‌کند:

• نصب «سیستم اعلام حریق خودکار» (دتکتورهای دود و حرارت) و «سیستم اطفای حریق» (اسپرینکلر، کپسول‌های خاموش کننده).
• تفکیک مواد قابل اشتعال (لاستیک، روغن، بنزین، تینر) از سایر کالاها و نگهداری آن‌ها در محل‌های مجزا و دارای تهویه مناسب.
• خودداری از انباشتن کارتن‌ها و کالاها به صورت انبوه (برای جلوگیری از گسترش سریع آتش).
• بازرسی دوره‌ای سیم‌کشی‌های برق و تعویض سیم‌های فرسوده.
• نصب حداقل ۲ دستگاه کپسول آتش‌نشانی (از نوع پودر و گاز CO2) در محل انبار و آموزش کارکنان برای استفاده از آنها.
• بیمه کردن اموال در مقابل حریق (هرچند پیشگیری بهتر از درمان است).

خسارت وارد شده و اقدامات پس از حادثه

خوشبختانه این آتش‌سوزی تلفات جانی در پی نداشت. با این حال، خسارت مالی وارده قابل توجه است. بر اساس برآورد اولیه کارشناسان:

کل انبار لوازم یدکی (به مساحت ۲۰۰ متر مربع) به طور کامل در آتش سوخته و تخریب شده است. ارزش کالاهای موجود در انبار (قطعات یدکی اصلی و غیراصلی، روغن موتور، لاستیک و...) حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود. طبقه دوم ساختمان تجاری نیز دچار آسیب جدی (ترک خوردگی دیوارها، سیاه شدگی سقف، دودگرفتگی شدید) شده است. احتمالاً چندین واحد تجاری در طبقه دوم برای مدتی (حداقل چند هفته) تعطیل خواهند شد تا تعمیرات لازم انجام شود. ساختمان‌های مسکونی همجوار، خوشبختانه خسارت مستقیم ندیده‌اند، اما نمای بیرونی و پنجره‌های برخی از آن‌ها دچار سیاه شدگی و ترک خوردگی جزئی شده است.

اقدامات انجام شده پس از حادثه

• امداد و نجات

  خوشبختانه نیاز به امداد و نجات نبود.

• پاکسازی محل

  شهرداری منطقه، لاشه خودروهای سوخته و نخاله‌های ساختمانی را پاکسازی می‌کند.

• رفع دود و بو

  ایستگاه‌های آتش‌نشانی با استفاده از دستگاه‌های فن‌دار (ونتیلاتور) دود باقیمانده از ساختمان‌های مجاور را تخلیه کردند.

• بازسازی

  مالک انبار و ساختمان موظف به بازسازی و جبران خسارت واحدهای تجاری و مسکونی آسیب دیده هستند. بیمه (در صورت وجود) بخشی از خسارت را پرداخت خواهد کرد.

درس‌هایی از حادثه و تأکید بر ایمنی شهری

این حادثه بار دیگر اهمیت «ایمنی در اماکن تجاری و انبارها» را یادآوری می‌کند. متأسفانه در تهران (و سایر کلانشهرهای ایران)، بسیاری از انبارها و کارگاه‌ها در زیرزمین ساختمان‌های مسکونی یا تجاری، بدون رعایت اصول ایمنی (فقدان سیستم اعلام و اطفای حریق، سیم‌کشی‌های فرسوده، و عدم دسترسی آسان برای خودروهای آتش‌نشانی) فعالیت می‌کنند. این یک "بمب ساعتی" است که می‌تواند هر لحظه فاجعه آفرین باشد (به ویژه در شب که ساکنان در خواب هستند). سازمان آتش‌نشانی تهران طی سال‌های اخیر، کمپین‌های متعددی برای آموزش شهروندان و بازرسی از اماکن پرخطر برگزار کرده است. با این حال، بودجه و نیروی انسانی کافی برای بازرسی از تمام انبارهای تهران وجود ندارد. وظیفه شهروندان و مالکان اماکن تجاری است که خود، ایمنی را جدی بگیرند.

توصیه نهایی سازمان آتش‌نشانی به شهروندان

1. همواره «کپسول آتش‌نشانی» را در منزل، محل کار و مغازه خود داشته باشید و طرز استفاده از آن را بلد باشید. یک کپسول کوچک پودری ۲ کیلوگرمی می‌تواند در همان دقایق اولیه آتش، از یک فاجعه جلوگیری کند.
2. از نگهداری مواد قابل اشتعال (بنزین، تینر، گاز مایع اضافی) در داخل ساختمان‌های مسکونی و تجاری خودداری کنید. این مواد را در فضای باز و در جای امن (دور از نور خورشید و منابع گرما) نگهداری کنید.
3. سیم‌کشی‌های برق منزل و محل کار خود را هر ۵ سال یک بار توسط یک متخصص بازرسی کنید و سیم‌های فرسوده را تعویض کنید.
4. در صورت مشاهده هرگونه آتش‌سوزی (حتی کوچک)، سریعاً با سامانه ۱۲۵ تماس بگیرید و اقدام به اطفا نکنید مگر اینکه کاملاً مطمئن هستید. جان شما مهم‌تر از هر دارایی است.
5. در آتش‌سوزی‌های بزرگ، هرگز از آسانسور استفاده نکنید و از پله‌های اضطراری (آتش‌نشانی) خارج شوید. در صورت گرفتاری در دود، بر روی زمین بخزید (زیرا دود به سمت بالا حرکت می‌کند) و از یک پارچه مرطوب روی بینی و دهان خود استفاده کنید.

امیدواریم با رعایت این نکات ساده

دیگر شاهد حوادث تلخی مانند آتش‌سوزی انبارهای پرخطر نباشیم.