آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
تصور کنید برای بزرگترین رویداد ورزشی دنیا آماده میشوید، اما کشوری که میزبان جام جهانی است، در را به رویتان میبندد. این پایان ماجرا نیست؛ آغاز مسیری به سوی یکی از مرگبارترین نقاط کره زمین است. آمریکا اعلام کرد به تیم ملی فوتبال ایران ویزای اقامت نمیدهد. فدراسیون چارهای نداشت جز آنکه فوری مقر جدیدی برای لژیونرهای ایرانی پیدا کند. انتخاب نهایی، تیخوانای مکزیک بود؛ شهری که در صدر فهرست خطرناکترین شهرهای جهان نشسته است.
شاید نام تیخوانا را در گزارشهای جنایی و مستندهای شبکههای جهانی شنیده باشید. شهری که در همسایگی سندیگوی آمریکا قرار دارد، اما از نظر امنیت، فاصلهای زمین تا آسمان با همسایه شمالی خود دارد. نرخ قتل در تیخوانا بارها از ۱۳۰ نفر به ازای هر صد هزار نفر عبور کرده؛ رقمی که حتی از برخی مناطق جنگی نیز بالاتر است. علت، حضور قدرتمند کارتلهای مواد مخدر و درگیریهای مسلحانه روزانه است. قاچاق انسان، اسلحه و مواد مخدر سه صنعت اصلی این شهر را تشکیل میدهند. فنتانیل و متامفتامین از این گذرگاه مرزی راهی آمریکا میشوند و پشت سر خود، جسدهای بیشمار، خانوادههای فروپاشیده و خیابانهای تحت کنترل تفنگبهدستان را به جا میگذارند.
حالا تیم ملی فوتبال ایران باید در چنین محیطی تمرین کند، استراحت نماید و خود را برای مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ آماده سازد. مربیان میگویند این سختترین چالش روحی و روانی تاریخ فوتبال ایران است. کمپ تیم ملی با تدوین یک برنامه امنیتی ویژه، بازیکنان را در هتلهای تحت حفاظت پلیس فدرال مکزیک اسکان داده است. خروج از محدوده امن، ممنوع اعلام شده و روانشناسان بالینی شبانهروز با اعضای تیم در ارتباط هستند. آیا ایران میتواند از دل این جهنم امنیتی، تیمی قدرتمند و متمرکز برای جام جهانی تحویل دهد؟ پاسخ در روزهای آینده و در جریان تمرینات و دیدارهای دوستانه در تیخوانا روشن خواهد شد. آنچه مسلم است، تیم ملی ایران هرگز چنین اردوی خطرناکی را تجربه نکرده است.
جغرافیای خشونت؛ چرا تیخوانا رکورددار قتل در جهان است؟
تیخوانا به دلیل قرار گرفتن در مرز مکزیک و آمریکا، تبدیل به گذرگاه طلایی برای قاچاق مواد مخدر شده است. کارتلهای قدرتمند محلی برای تصاحب این مسیر استراتژیک، سالهاست که جنگ داخلی خونینی را به راه انداختهاند. نتیجه این درگیریها، نرخ سرسامآور قتل است که به طور میانگین هر روز چندین شهروند بیگناه را به کام مرگ میکشاند. علاوه بر کارتلها، فساد گسترده در نیروی پلیس و سیستم قضایی مکزیک، امنیت تیخوانا را به صفر رسانده است. بسیاری از جنایتکاران به راحتی با پرداخت رشوه از مجازات فرار میکنند. این بیکیفری، چرخه خشونت را بازتولید کرده و شهر را به منطقهای بدون قانون تبدیل ساخته است. برای تیم ملی ایران، حضور در چنین منطقهای یعنی زندگی زیر سایه تهدید دائمی. هر حرکت خارج از برنامه، هر خروج غیرمجاز، میتواند فاجعهآفرین باشد. به همین دلیل، کادر فنی نقشه کامل مناطق خطرناک را در اختیار بازیکنان قرار داده و رفتوآمد آنها را به شدت محدود کرده است.
اقتصاد زیرزمینی و صنعت مواد مخدر؛ شاهرگ حیاتی تیخوانا
اقتصاد تیخوانا بر پایه سه صنعت غیررسمی بنا شده است: قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان و قاچاق اسلحه. تخمین زده میشود بیش از نیمی از درآمد این شهر از مسیرهای غیرقانونی تأمین شود. فنتانیل که به مرگبارترین ماده مخدر جهان تبدیل شده، روزانه از تونلهای زیرزمینی تیخوانا به آمریکا منتقل میگردد. این جریان پول کثیف، بخشی از طبقه حاکم و حتی برخی مقامات محلی را نیز آلوده کرده است. مافیای مواد مخدر صاحب هتلها، رستورانها و کلوپهای شبانه متعدد در تیخوانا هستند. به همین دلیل، تمیز کردن این شهر از خشونت تقریباً غیرممکن به نظر میرسد. اردوی تیم ملی در یکی از همین هتلهای لوکس اما تحت کنترل غیررسمی گروههای محلی برپا شده است. مذاکرات پشت پرده بین فدراسیون فوتبال ایران و میانجیهای محلی برای تضمین امنیت بازیکنان انجام شده است. به بازیکنان آموزش داده شده که حتی با مردم محلی نیز وارد گفتگوی بیضرر نشوند.
روانشناسی بقا؛ چگونه در محیط جنگی تمرکز فوتبالی حفظ کنیم؟
استرس مزمن ناشی از زندگی در منطقه جنگی، تمرکز، خواب و قدرت تصمیمگیری ورزشکاران حرفهای را مختل میکند. تیم ملی ایران برای اولین بار از یک واحد روانشناسی بحران استفاده میکند که ویژه مناطق خشونتخیز آموزش دیده است. جلسات روزانه ذهنآگاهی و مدیتیشن برای بازیکنان اجباری اعلام شده است. نکته جالب، تبدیل تهدید به فرصت توسط کادر فنی است. مربیان به بازیکنان میگویند: «اگر بتوانید در تیخوانا تمرکزتان را حفظ کنید، در برابر سوت ممتد هواداران حریف در جام جهانی هیچ واکنشی نشان نخواهید داد.» این بازتعریف شناختی، استرس را به انگیزه تبدیل میکند. با این حال، نگرانی اصلی از بازیهای دوستانه با تیمهای محلی است. ممکن است بازیکنان حریف مکزیکی با کارتلها ارتباط داشته باشند و بازی از کنترل خارج شود. برای همین، فدراسیون مصرانه خواستار داوران خارجی و حضور ناظران امنیتی بینالمللی در زمین مسابقه شده است.
واکنش جهانی و سیاست ورزشی؛ ضربه آمریکا یا فرصت ایران؟
امتناع آمریکا از دادن ویزا به تیم ملی ایران، یک پیام سیاسی واضح داشت؛ ورزش از سیاست جدا نیست. بسیاری از تحلیلگران این اقدام را بخشی از سیاست فشار حداکثری علیه ایران ارزیابی کردهاند. جام جهانی به بهانهای برای تحقیر دیپلماتیک یک کشور دیگر تبدیل شده است. در مقابل، فدراسیون فوتبال ایران با تدبیر و فوریت، اردوی تیخوانا را سازماندهی کرد. این انعطافپذیری و توانایی تصمیمگیری در بحران، مورد تحسین برخی رسانههای بیطرف بینالمللی قرار گرفته است. همچنین، درخواست رسمی ایران برای شکایت به کمیته المپیک علیه رفتار تبعیضآمیز آمریکا در دست بررسی است. از سوی دیگر، رسانههای مکزیکی میزبانی از تیم ملی ایران را به فال نیک گرفتهاند. تیخوانا که همیشه در اخبار منفی ظاهر میشود، حالا با نام یک تیم آسیایی گره خورده است. این میتواند آغاز یک رابطه ورزشی بین دو کشور باشد که سالها از قطع روابط دیپلماتیک آن ها میگذرد.
برنامه عملیاتی امنیتی کمپ تیم ملی؛ چکلیست بقا
- نخستین اقدام فدراسیون، انعقاد قرارداد با یک شرکت خصوصی امنیتی بینالمللی بود که سابقه محافظت از دیپلماتها در مناطق جنگی را دارد. این شرکت مسیر تردد اتوبوس تیم را روزانه تغییر میدهد تا الگویی برای سوءقصد شکل نگیرد. هتل محل اقامت با دیوارهای ضدگلوله و دوربینهای حرارتی تجهیز شده است.
- دوم، ممنوعیت کامل استفاده از شبکههای اجتماعی با جیپیاس فعال است. هیچ بازیکنی نمیتواند موقعیت خود را حتی در استوری اینستاگرام به اشتراک بگذارد. تلفنهای همراه اعضای تیم در ساعت استراحت جمعآوری میشود و تنها یک خط اضطراری برای تماس با خانواده در ایران در نظر گرفته شده است.
- سوم، آمبولانسهای مخصوص با خونهای آماده اهدایی و تجهیزات جراحی سیار، شبانهروز کنار زمین تمرین مستقر هستند. نزدیکترین بیمارستان تخصصی تروما در فاصله ۵ دقیقهای مشخص شده و همه بازیکنان کارت شناسایی با گروه خونی و بیماریهای زمینهای به گردن آویختهاند. کادر فنی اعلام کرده این سختترین و در عین حال حرفهایترین اردوی تاریخ فوتبال ایران است.