آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار طلا و سکه امروز (شنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۵) برخلاف روند صعودی اونس جهانی، با کاهش قیمت مواجه شد. سکه امامی با افت به ۱۷۷ میلیون تومان رسید و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۱۷ میلیون و ۶۱۴ هزار تومان قیمت خورد. علت اصلی این کاهش، انتشار خبر توافق میان ایران و آمریکا (پایان جنگ) و اظهارات شب گذشته عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درباره پیشرفت مذاکرات و احتمال امضای توافق بود. فعالان بازار میگویند در صورت نهایی شدن توافق، احتمال کاهش بیشتر قیمتها وجود دارد.
در بازارهای جهانی، اونس طلا با افزایش ۱۰ دلاری نسبت به روز گذشته، به ۴۲۱۶ دلار رسید. اما این افزایش نتوانست اثر اخبار سیاسی مثبت بر بازار داخلی را خنثی کند. سکه تمام طرح جدید (امامی) با کاهش، ۱۷۷ میلیون تومان معامله شد. سکه طرح قدیم نیز به ۱۷۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. نیم سکه ۹۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ربع سکه ۵۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و سکه گرمی ۲۶ میلیون تومان قیمت خوردند.
هر مثقال طلای آب شده نیز ۷۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان تعیین شد. این نرخها نسبت به روز گذشته کاهش محسوسی داشته است. در تالار حواله مرکز مبادله ارز و طلای ایران، قیمت دلار با رشد ۱۱۰ تومانی به ۱۴۸ هزار و ۵۱۹ تومان رسید. اما حواله یورو با افزایش ۵۰۷ تومانی، ۱۷۱ هزار و ۸۹۷ تومان معامله شد. کارشناسان معتقدند که اخبار سیاسی (توافق احتمالی) تأثیر بیشتری بر بازار طلا و سکه نسبت به نرخ ارز و اونس جهانی دارد. اگر توافق نهایی شود و تحریمها لغو گردد، قیمت دلار کاهش مییابد و طلا و سکه نیز به تبع آن ارزانتر میشوند. با این حال، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که افزایش تقاضای سرمایهگذاری (به دلیل تورم و بیاعتمادی به سایر بازارها) ممکن است مانع از کاهش شدید قیمتها شود. بازار طلا و سکه در روزهای آینده به شدت وابسته به تحولات سیاسی و مذاکرات خواهد بود.
تحلیل کاهش قیمت طلا و سکه در سایه اخبار سیاسی
علیرغم افزایش ۱۰ دلاری اونس جهانی طلا (به ۴۲۱۶ دلار)، بازار طلا و سکه ایران کاهش قیمت را تجربه کرد. این تناقض نشان میدهد که «اخبار سیاسی» (احتمال توافق ایران و آمریکا) بر «متغیرهای بنیادی» (قیمت اونس و نرخ دلار) غلبه کرده است. سرمایهگذاران باور دارند که توافق هستهای (و رفع تحریمها) منجر به کاهش نرخ دلار و در نتیجه کاهش قیمت طلا و سکه خواهد شد. ارزش دلار در تالار حواله مرکز مبادله ارز و طلای ایران، علیرغم رشد ۱۱۰ تومانی به ۱۴۸,۵۱۹ تومان رسید، اما این رشد ناچیز بود (کمتر از ۰.۱ درصد). حواله یورو نیز با افزایش ۵۰۷ تومانی به ۱۷۱,۸۹۷ تومان رسید. نرخهای ارز در مرکز مبادله، به دلیل نوسانات مقطعی و نه روند بلندمدت، افزایش یافت. اگر توافق نهایی شود و تحریمها لغو گردد، پیشبینی میشود نرخ دلار در بازار آزاد به ۱۲۰,۰۰۰ تا ۱۳۰,۰۰۰ تومان کاهش یابد. در این صورت، قیمت طلا و سکه نیز به همان نسبت کاهش خواهد یافت. برخی تحلیلگران سقف قیمتی سکه امامی را ۱۵۰ میلیون تومان پیشبینی میکنند.
تحلیل حباب سکه و قیمتگذاری قطعات مختلف
حباب سکه امامی (تفاوت قیمت سکه با ارزش ذاتی آن) امروز حدود ۲۵ میلیون تومان برآورد میشود. ارزش ذاتی سکه امامی (بر اساس طلای ۱۸ عیار به قیمت ۱۷,۶۱۴,۰۰۰ تومان و وزن ۸.۱۳ گرم) حدود ۱۴۳ میلیون تومان است. قیمت بازار ۱۷۷ میلیون تومان است. حباب حدود ۳۴ میلیون تومان (۲۴ درصد). حباب ربع سکه (۵۰,۵۰۰,۰۰۰ تومان) و نیم سکه (۹۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان) نیز قابل توجه است. ارزش ذاتی ربع سکه (وزن ۲.۰۳ گرم) حدود ۳۵.۸ میلیون تومان است. حباب ربع سکه حدود ۱۴.۷ میلیون تومان (۴۱ درصد)! دلیل حباب بالای ربع سکه، «تقاضای سرمایهگذاری خرد» است. بسیاری از افراد با بودجه محدود (کمتر از ۵۰ میلیون تومان) توان خرید سکه امامی را ندارند و به جای آن ربع سکه میخرند. این تقاضای بالا، حباب ربع سکه را افزایش میدهد. سرمایهگذاران خرد باید بدانند که خرید سکه با حباب بالا (بیش از ۲۰ درصد) ریسک دارد. اگر حباب کاهش یابد (در صورت کاهش التهاب بازار یا افزایش عرضه سکه توسط بانک مرکزی)، سرمایهگذار متضرر خواهد شد.
مقایسه قیمت طلا و سکه در ایران با بازارهای جهانی
فرمول محاسبه قیمت تعادلی طلا در ایران: (قیمت اونس جهانی × نرخ دلار) تقسیم بر ۳۱.۱ (هر اونس ۳۱.۱ گرم). با اونس ۴,۲۱۶ دلار و دلار ۱۴۸,۵۱۹ تومان: (۴,۲۱۶ × ۱۴۸,۵۱۹) ÷ ۳۱.۱ = حدود ۲۰,۱۵۰,۰۰۰ تومان (۲۰ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان). این قیمت تعادلی هر گرم طلا در صورتی است که دلار ۱۴۸,۵۱۹ تومان باشد. اما قیمت فعلی طلای ۱۸ عیار ۱۷,۶۱۴,۰۰۰ تومان است. اختلاف حدود ۲.۵ میلیون تومان (۱۴ درصد) پایینتر از قیمت تعادلی. این اختلاف نشان میدهد که «ریسک سیاسی» (احتمال توافق و کاهش دلار) در قیمت طلا لحاظ شده است. بازار با «تنزیل منفی» (Discount) مواجه است. اگر توافق نهایی شود، قیمت طلا به سمت قیمت تعادلی جدید (با دلار پایینتر) حرکت خواهد کرد.
چرا بازار ایران با تنزیل منفی مواجه است؟
زیرا سرمایهگذاران انتظار دارند که دلار کاهش یابد. بنابراین، حتی با افزایش اونس جهانی، طلا در ایران گران نمیشود (زیرا اثر افزایش اونس با اثر کاهش دلار خنثی میشود).
نقش توافق ایران و آمریکا بر بازار طلا و سکه
وزیر امور خارجه ایران (عباس عراقچی) شب گذشته اعلام کرد که «احتمال امضای توافق در چند روز آینده به صورت دیجیتالی وجود دارد». این خبر، یک سیگنال قوی به بازار ارسال کرد که «تنشهای سیاسی در حال کاهش است». واکنش بازار: کاهش قیمت طلا و سکه. سه سناریو برای آینده نزدیک:
-
سناریوی اول (توافق کامل)
نرخ دلار به ۱۲۰,۰۰۰ تا ۱۳۰,۰۰۰ تومان کاهش مییابد. قیمت سکه امامی به ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون تومان سقوط میکند. طلای ۱۸ عیار به ۱۵ تا ۱۶ میلیون تومان میرسد. حباب سکه (به دلیل کاهش التهاب) به ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش مییابد.
-
سناریوی دوم (توافق ناقص یا تمدید مذاکرات)
نرخ دلار در محدوده ۱۴۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ تومان نوسان میکند. سکه امامی در محدوده ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان. طلا ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان. بازار در انتظار (بلاتکلیفی) به سر میبرد.
-
سناریوی سوم (شکست مذاکرات و بازگشت تنشها)
نرخ دلار به بالای ۲۰۰,۰۰۰ تومان میرود. سکه امامی به بالای ۲۵۰ میلیون تومان صعود میکند. طلا به بالای ۲۵ میلیون تومان میرسد. این سناریو کماحتمال است، اما غیرممکن نیست.
توصیههای سرمایهگذاری در شرایط کنونی
با توجه به عدم قطعیت بالا (احتمال توافق یا عدم توافق)، سرمایهگذاران باید استراتژی محتاطانهای در پیش گیرند:
- توصیه اول: طلا بخرید، سکه با حباب بالا نخرید. حباب سکه (بیش از ۲۰ درصد) بسیار بالاست. در صورت کاهش التهاب بازار، حباب از بین میرود و شما ضرر میکنید. طلای آبشده (شمش) حباب بسیار کمتری دارد (کمتر از ۵ درصد). به جای سکه امامی، شمش طلا (۱۰ گرمی، ۵۰ گرمی، ۱۰۰ گرمی) خریداری کنید.
- توصیه دوم: صبر کنید. از خرید هیجانی خودداری کنید. منتظر نتیجه مذاکرات باشید (چند روز آینده). اگر توافق امضا شد، قیمتها کاهش مییابد و میتوانید با قیمت ارزانتر بخرید. اگر توافق به شکست انجامید، قیمتها افزایش مییابد. در هر صورت، خرید در بلاتکلیفی ریسک بالایی دارد.
- توصیه سوم: سبد سرمایهگذاری خود را متنوع کنید. تمام سرمایه خود را در طلا و سکه متمرکز نکنید. بخشی را در بورس (سهام شرکتهای صادرات محور که از کاهش دلار ضرر میکنند، اما از رفع تحریمها سود میبرند) و بخشی را در صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت (بدون ریسک) قرار دهید.
- توصیه چهارم: اخبار را فقط از منابع رسمی دنبال کنید.