آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
جام جهانی ۲۰۲۶، قرار است در سیاتل میزبان یک بازي باشد که کمتر از یک مسابقه فوتبال، شبیه به یک میدان مین سیاسی است. تیمهای ملی ایران و مصر، دو کشوری که در قوانین داخلیشان شدیدترین برخوردها را با جامعه رنگینکمان دارند، در روزی به مصاف هم میروند که شهر سیاتل غرق در جشنهای سالانه جامعه دگرباشان است. این تقارن، از هماکنون به یک بحران دیپلماتیک-رسانهای تبدیل شده است. سیاتل، شهری که به عنوان یکی از پیشروترین شهرهای آمریکا در حمایت از حقوق جامعه دگرباشان شناخته میشود، هر ساله میزبان رژهها و جشنهای رنگارنگی است. امسال اما این جشنها، با بازی ایران و مصر گره خورده است. فیفا این بازی را با نام «مسابقه افتخار» (Pride Match) معرفی کرده است؛ اقدامی که از سوی دو کشور به عنوان «تحریکآمیز» تلقی شده است.
ایران، جایی که روابط همجنسخواهانه غیرقانونی است و مجازات آن در برخی موارد اعدام است، پیش از این نیز به دلیل جنگ در خاورمیانه، خواستار انتقال بازیهای خود به خارج از خاک آمریکا شده بود. اما فیفا با این درخواست مخالفت کرد و بازیهای ایران در شهرهای مختلف آمریکا برگزار خواهد شد. حالا این بار، تقارن بازی با جشنهای رنگینکمان، اعتراضات را به اوج رسانده است. مصر نیز در این مسیر همصدا با ایران است. قوانین مصر، هرگونه ابراز علنی همجنسگرایی را تحت عنوان «منافی عفت» جرم میداند و فعالان این حوزه، به شدت سرکوب میشوند. مقامات مصری نیز مانند ایرانیان، از فیفا خواستهاند که برنامههای حاشیهای این بازی را لغو کند. اما فیفا در بیانیهای اعلام کرده است که «فوتبال باید برای همه باشد» و برنامههای مربوط به جامعه دگرباشان، بخشی از تلاش این نهاد برای فراگیری در ورزش است. این موضع، با واکنش تند مقامات ایرانی و مصری مواجه شده است. آنها تهدید کردهاند که در صورت لغو نشدن برنامهها، ممکن است از حضور در این بازی خودداری کنند.
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند که این یک رویارویی غیرضروری است. آنها میگویند که فیفا باید به جای برچسبزنی سیاسی، روی اصل فوتبال تمرکز کند و بازیها را از حاشیههای سیاسی دور نگه دارد. اما در عین حال، برخی دیگر از فعالان حقوق بشر، از فیفا خواستهاند که در برابر فشارهای دو کشور مقاومت کند و بر موضع خود در حمایت از حقوق جامعه دگرباشان پافشاری نماید. در نهایت، این بازی به یک آزمون بزرگ برای فیفا تبدیل شده است. آیا این نهاد میتواند بین احترام به فرهنگهای مختلف و دفاع از حقوق بشر، تعادل برقرار کند؟ یا اینکه این بازی، به یک تقابل سیاسی تمامعرضه تبدیل خواهد شد؟ پاسخ این سوال، در روزهای آینده مشخص خواهد شد. آنچه مسلم است، سیاتل، شاهد یک رویداد بینظیر خواهد بود.
چرا سیاتل میزبان این بازی شده است؟
انتخاب سیاتل به عنوان میزبان بازی ایران و مصر، یک تصمیم برنامهریزی شده از سوی فیفا بود. سیاتل، شهری که به عنوان یکی از پیشروترین شهرهای آمریکا در حمایت از حقوق جامعه دگرباشان شناخته میشود، هر ساله میزبان رژهها و جشنهای رنگارنگی است. فیفا با انتخاب این شهر برای میزبانی بازی ایران و مصر، به دنبال ارسال یک پیام جهانی درباره فراگیری در ورزش بود. با این حال، این انتخاب، یک اشتباه محاسباتی از سوی فیفا بود. آنها احتمالاً انتظار نداشتند که ایران و مصر به این شدت به این موضوع واکنش نشان دهند. این دو کشور، با قوانین سختگیرانه خود، هرگونه ابراز علنی حمایت از جامعه دگرباشان را غیرقابل قبول میدانند و این اقدام فیفا را به عنوان یک تحریک عمدی تلقی کردهاند. این تقارن، همچنین یک فرصت برای فعالان حقوق بشر است تا توجه جهانی را به وضعیت جامعه دگرباشان در ایران و مصر جلب کنند. آنها از فیفا خواستهاند که در برابر فشارهای دو کشور مقاومت کند و بر موضع خود در حمایت از حقوق جامعه دگرباشان پافشاری نماید.
واکنش ایران و مصر؛ اعتراضات دیپلماتیک و تهدید به انصراف
مقامات ایرانی و مصری، به شدت به برنامههای فیفا اعتراض کردهاند. آنها این برنامهها را «تحریکآمیز» و «مخالف ارزشهای اسلامی» توصیف کردهاند و از فیفا خواستهاند که آنها را لغو کند. مقامات ایران، همچنین تهدید کردهاند که در صورت لغو نشدن برنامهها، ممکن است از حضور در این بازی خودداری کنند. مصر نیز در این مسیر همصدا با ایران است. آنها نیز تهدید کردهاند که در صورت ادامه این برنامهها، بازی را تحریم خواهند کرد. این تهدیدات، فشار زیادی را بر فیفا وارد کرده است. فیفا باید بین احترام به فرهنگهای مختلف و دفاع از حقوق بشر، تعادل برقرار کند. با این حال، برخی از مقامات فیفا معتقدند که این تهدیدات، بیشتر جنبه تاکتیکی دارند و احتمالاً ایران و مصر از حضور در بازی خودداری نخواهند کرد. آنها معتقدند که انصراف از بازی، برای هر دو کشور، هزینههای سیاسی و ورزشی سنگینی را به همراه خواهد داشت.
نقش فیفا؛ تلاش برای فراگیری یا تحریک سیاسی؟
فیفا، به عنوان نهاد حاکم بر فوتبال جهان، در سالهای اخیر تلاش کرده است تا خود را به عنوان یک نهاد حامی حقوق بشر معرفی کند. برنامههای مربوط به جامعه دگرباشان، بخشی از این تلاش است. فیفا با برگزاری این برنامهها، به دنبال ارسال پیام فراگیری و احترام به تنوع است. با این حال، برخی از منتقدان معتقدند که این اقدامات، بیشتر جنبه نمایشی دارند و فیفا به دنبال جلب توجه رسانهها و بهبود تصویر خود است. آنها میگویند که فیفا باید به جای برچسبزنی سیاسی، روی اصل فوتبال تمرکز کند و بازیها را از حاشیههای سیاسی دور نگه دارد. از سوی دیگر، برخی از فعالان حقوق بشر، از فیفا خواستهاند که در برابر فشارهای ایران و مصر مقاومت کند و بر موضع خود در حمایت از حقوق جامعه دگرباشان پافشاری نماید. آنها معتقدند که فیفا نباید به خاطر فشارهای سیاسی، از اصول خود عقبنشینی کند.
تأثیر بر عملکرد تیمها و فضای ورزشگاه
این تنشها، میتواند تأثیر منفی بر عملکرد هر دو تیم داشته باشد. بازیکنان ایران و مصر، در فضایی پرتنش و با فشار روانی بالا، باید به مصاف هم بروند. این موضوع، میتواند بر کیفیت بازی تأثیر بگذارد و آن را به یک مسابقه خشک و بیحالت تبدیل کند. همچنین، فضای ورزشگاه نیز تحت تأثیر این تنشها قرار خواهد گرفت. هواداران ایرانی و مصری، احتمالاً با شعارهای تند و واکنشهای شدید، فضای ورزشگاه را به یک میدان نبرد تبدیل خواهند کرد. این موضوع، میتواند به درگیریهای بین هواداران و حتی بازیکنان منجر شود. فیفا برای کاهش این تنشها، باید تدابیر امنیتی شدیدی را در نظر بگیرد و از هرگونه درگیری و حادثه جلوگیری کند. همچنین، باید با هر دو کشور، گفتگوهای دیپلماتیک را ادامه دهد تا راهحلی برای این بحران پیدا کند.
پایان یک بحران یا شروع یک تقابل بزرگتر؟
آینده این رویداد، به تصمیمات فیفا و واکنش ایران و مصر بستگی دارد. اگر فیفا بتواند با دو کشور به توافق برسد و برنامههای حاشیهای را تعدیل کند، احتمالاً بازی بدون حاشیه برگزار خواهد شد. اما اگر فیفا بر موضع خود پافشاری کند و ایران و مصر نیز بر تهدیدات خود عمل کنند، این بازی ممکن است لغو شود. لغو این بازی، یک شکست بزرگ برای فیفا خواهد بود و میتواند به اعتبار این نهاد لطمه بزند. همچنین، میتواند به یک بحران بزرگتر بین ایران و مصر و فیفا منجر شود. با این حال، برخی از کارشناسان معتقدند که لغو بازی، محتملترین سناریو نیست و دو کشور در نهایت، با اکراه، در بازی حاضر خواهند شد. در هر صورت، این رویداد، نشان داد که فوتبال، دیگر فقط یک ورزش نیست و میتواند به عرصهای برای تقابل ارزشها و سیاستها تبدیل شود.