یادداشت تحریریه، ۴ آبان ۱۴۰۵: این متن، بازبینی و تکمیل آرشیویِ پیش‌نویس ثبت‌شده در ۳ شهریور ۱۴۰۳ است؛ گزارش رویدادی تازه نیست. عنوان اولیه، تلاش برای نفوذ را به‌اشتباه نفوذ موفق معرفی می‌کرد. متن حاضر با مراجعه دوباره به اطلاعیه‌های همان دوره اصلاح شده است؛ نام ثبت‌کننده اولیه و تاریخ اصلی پرونده حفظ شده‌اند.
یک پیام با نام «پشتیبانی فنی» می‌تواند آغاز تلاش برای جلب اعتماد باشد. در بازخوانی آسیانیوز ایران از اطلاعیه ۲ شهریور ۱۴۰۳، برابر با ۲۳ اوت ۲۰۲۴، شرکت متا (Meta) از مسدودکردن تعدادی حساب واتساپ خبر داد؛ اما گفت شواهدی از تصرف حساب‌های واتساپِ هدف ندیده است. بنابراین این پرونده را نباید خبر قطعی هک موفق حساب مقام‌ها نامید.
متا چه فعالیتی را شناسایی کرده بود؟
به روایت متا، حساب‌های مسدودشده خود را پشتیبانی شرکت‌هایی مانند گوگل، مایکروسافت، یاهو و AOL معرفی می‌کردند. گزارش کاربران درباره پیام‌های مشکوک، آغاز بررسی بود. متا فعالیت را به گروه APT42 نسبت داد و از هدف‌گیری چهره‌های سیاسی و دیپلماتیک، از جمله افرادی مرتبط با دولت‌های جو بایدن (Joe Biden) و دونالد ترامپ (Donald Trump)، سخن گفت؛ نام افراد در اطلاعیه منتشر نشد.
آسوشیتدپرس نیز در گزارش همان دوره، تأکید متا بر نبود شاهد نفوذ به حساب‌های هدف را منعکس کرد. این گزارش رسانه‌ای، تأیید مستقل فنیِ هویت مهاجمان نیست؛ انتساب عملیات همچنان یافته اعلام‌شده شرکت‌های بررسی‌کننده است.
گزارش گوگل؛ پرونده ایمیل با واتساپ یکی نیست
گروه تحلیل تهدید گوگل در ۲۴ مرداد ۱۴۰۳، برابر با ۱۴ اوت ۲۰۲۴، APT42 را مرتبط با سپاه پاسداران معرفی کرده بود. گوگل از تلاش برای دسترسی به ایمیل شخصی حدود دوازده فرد مرتبط با بایدن و ترامپ در ماه‌های مه و ژوئن سخن گفت و اعلام کرد دسترسی موفق به جیمیل یک مشاور سیاسی شناخته‌شده را دیده است.
این دو گزارش درباره بسترها و رخدادهای متفاوت‌اند: مشاهده دسترسی به یک حساب ایمیل، اثبات هک‌شدن حساب واتساپ همان فرد یا دیگر افراد نیست. چنین تفکیکی، هم برای پاسخ‌گویی درباره عملیات منتسب به نهادهای حکومتی اهمیت دارد و هم جلوی بزرگ‌نمایی دامنه یک رخداد را می‌گیرد.
سه نکته‌ای که در بازخوانی این خبر مهم است
- پیام جعلی و تلاش برای فیشینگ، لزوماً به سرقت حساب منتهی نمی‌شود.
- انتساب فنی باید با نام شرکت یا نهاد اعلام‌کننده نقل شود، نه به‌عنوان ویژگی مردم یک کشور.
- خبر سال۲۰۲۴ نباید به‌عنوان هشدار درباره یک عملیات تازه بازنشر شود.
در آرشیو سایت، گزارش پیامک جعلی اینترنت دانش‌آموزی نمونه دیگری از سوءاستفاده از نام یک نهاد برای جلب اعتماد است؛ موضوع و عامل آن با پرونده حاضر یکسان نیست.
نتیجه روشن این بازبینی آن است که متا از مهار حساب‌های مشکوک و تلاش برای هدف‌گیری خبر داده بود، نه اثبات تصرف واتساپ مقام‌ها. اگر تجربه‌ای از پیام‌های پشتیبانی جعلی دارید، بدون درج شماره تلفن، رمز یا اطلاعات خصوصی، در کادر ثبت نظر پایین خبر بنویسید.