یادداشت بازسازی آرشیو ـ ۹ آبان ۱۴۰۵: این مرور مستند اکنون جایگزین پیشنویسی تکراری در همین کد شده است؛ نوشته نویسنده ثبتشده در تاریخ اصلی نیست. تاریخ و نام آرشیوی حفظ شدهاند و زمان انتشار متن فعلی را نشان نمیدهند. خبر اصلی موضوع قبلی در کد ۲۴۹۳۷ دستنخورده باقی مانده است. مبنای مرور، گزارش ناسا در ۳ اکتبر ۲۰۲۴، برابر با ۱۲ مهر ۱۴۰۳، است؛ ساعت انتشار آن را پیش از ساعت ثبت این کد فرض نمیکنیم.
فرستادن پیام به فضا فقط به قدرت فرستنده وابسته نیست؛ هرچه مقصد دورتر میشود، نشانهگیری دقیقتر و دریافت سیگنال ضعیفتر اهمیت بیشتری پیدا میکند. گزارش ۳ اکتبر ۲۰۲۴ ناسا، پایان مرحله نخست آزمایشی را شرح میداد که این دشواری را با نور لیزر آزموده بود.
در این مرور آسیانیوز ایران، دو دستاورد متفاوت را باید جدا نگه داشت: رسیدن سیگنال ارسالی از زمین به فاصلهای بسیار دور و سرعت دریافت داده از فضا، یک رکورد واحد نیستند.
سیگنال زمین تا کجا رسید؟
طبق گزارش ناسا، آزمایش ارتباطات نوری اعماق فضا، موسوم به DSOC، در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۴ سیگنال لیزری را از زمین به فضاپیمای سایکی در فاصله حدود ۴۶۰ میلیون کیلومتری رساند. پس از این مرحله، نخستین دوره عملیات آزمایشی پایان یافت. این عدد، فاصله ارسال سیگنال به فضاپیما بود؛ نه ادعای برقراری اینترنت عمومی در مریخ.
در آزمایشی جداگانه در ۲۴ ژوئن، دریافت داده از فاصله حدود ۳۹۰ میلیون کیلومتر با نرخ پایدار ۶٫۲۵ مگابیت بر ثانیه و اوج ۸٫۳ مگابیت بر ثانیه گزارش شد. بنابراین نباید سرعت یک آزمایش را به فاصله آزمایش دیگر نسبت داد.

آزمایش لیزری جای ارتباط اصلی را نگرفته بود
گزارش ۲۵ آوریل ۲۰۲۴ آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا توضیح میداد که سایکی برای ارتباط عملیاتی خود به این آزمایش نوری متکی نیست. در گذر ۸ آوریل، نسخهای از دادههای مهندسی فضاپیما از فاصله حدود ۲۲۶ میلیون کیلومتر با مسیر نوری فرستاده شد؛ سامانه رادیویی نیز داده را منتقل میکرد تا امکان مقایسه فراهم باشد.
این تفاوت مهم است: نمایش موفق یک فناوری، با جایگزینی کامل سامانه ارتباطی مأموریت یکسان نیست. آزمایش آوریل نشان میداد داده تولیدشده در خود فضاپیما، نه فقط فایلهای آزمایشی از پیش ذخیرهشده، میتواند از مسیر نوری به زمین برسد.
سرعت بیشتر، اما نه بدون محدودیت
همان گزارش آوریل تأکید داشت که ارتباط نوری برای انتقال پرسرعت به آسمانی نسبتا صاف نیاز دارد؛ در حالی که ارتباط رادیویی در شرایط جوی متنوعتری کار میکند. دور شدن فضاپیما نیز نرخ داده قابل دریافت را کاهش میدهد.
ارتباطات، در کنار موضوعهایی مانند پیشران سفرهای دوردست و برنامههای مریخ، یکی از اجزای زیرساخت مأموریت است. گزارش اکتبر ۲۰۲۴ یک گام آزمایشی مهم را ثبت میکرد؛ نه پایان همه محدودیتها یا راهاندازی شبکهای آماده برای کاربران.