یادداشت تحریریه: این گزارش در بازسازی کنونی آرشیو آسیانیوز ایران، با تکیه بر اسناد منتشرشده در شهریور ۱۳۹۹ تهیه شده است. تاریخ اصلی رکورد حفظ شده، اما متن حاضر نوشته و منتشرشده در همان زمان نیست.
تحریریه آسیانیوز ایران ــ خورشید وارد چرخه تازه‌ای شده بود، اما اعلام رسمی آن ماه‌ها بعد رسید. ناسا (NASA) و سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰، برابر با ۲۵ شهریور ۱۳۹۹، آغاز چرخه خورشیدی ۲۵ را اعلام کردند. مبنای این اعلام، بررسی روند لکه‌های خورشیدی بود، نه مشاهده یک تغییر ناگهانی در یک روز مشخص.
آغاز چرخه با زمان اعلام آن فرق داشت
هیئت پیش‌بینی چرخه خورشیدی، کمینه فعالیت خورشید را در دسامبر ۲۰۱۹ تعیین کرد. آن ماه مرز میان چرخه‌های ۲۴ و ۲۵ به شمار آمد. مرکز پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی آمریکا توضیح داد که میانگین هموارشده ۱۳ماهه تعداد لکه‌های خورشیدی در این نقطه به ۱٫۸ رسیده بود. بنابراین سپتامبر ۲۰۲۰ زمان تأیید و اعلام نتیجه بود، نه تاریخ آغاز واقعی چرخه.
لکه‌های خورشیدی از نشانه‌هایی هستند که پژوهشگران برای دنبال‌کردن فعالیت ستاره ما به کار می‌گیرند. تغییرپذیری خورشید باعث می‌شود شناسایی نقطه گذار به داده‌های چندین ماه نیاز داشته باشد؛ یک روز آرام به‌تنهایی برای اعلام ورود به چرخه تازه کافی نیست.
پیش‌بینی سال ۲۰۲۰ چه می‌گفت؟
در ارزیابی آن زمان، انتظار می‌رفت فعالیت خورشید به‌تدریج افزایش یابد و حوالی ژوئیه ۲۰۲۵ به بیشینه برسد. شدت چرخه نیز مشابه چرخه قبلی و پایین‌تر از میانگین برآورد شده بود. این ارقام، پیش‌بینی منتشرشده در سال ۲۰۲۰ هستند و در این گزارش به معنای تأیید تحقق آن‌ها یا توصیف وضعیت امروز خورشید نیستند.
چرا این خبر برای زمین اهمیت داشت؟
ناسا تأکید داشت که چرخه کم‌فعالیت‌تر به معنای نبود خطر نیست. فوران‌های خورشیدی و تغییرات محیط فضایی برای ماهواره‌ها، ارتباطات و ایمنی فضانوردان اهمیت دارند. هدف پایش خورشید، شناخت بهتر این خطرها و آمادگی در برابر آن‌هاست، نه نتیجه‌گیری درباره وقوع قطعی یک اختلال در تاریخ معین.
تصویر همراه، ترکیب دو تصویر رصدخانه پویایی‌شناسی خورشید (SDO) است: نیمه چپ فعالیت بیشتر در آوریل ۲۰۱۴ و نیمه راست کمینه دسامبر ۲۰۱۹ را نشان می‌دهد. رنگ‌ها نمایش علمی داده‌های رصدی‌اند؛ تصویر، نمای هم‌زمان دو نیمه خورشید یا رنگ آن برای چشم انسان نیست. اعتبار تصویر: NASA/SDO.
منابع این بازخوانی: اطلاعیه ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ ناسا و اعلام همان روز مرکز پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی NOAA. برای مطالعه یک نمونه دیگر از کاربرد رصدهای فضایی، گزارش کم‌نورشدن منکب‌الجوزا و سرنخ هابل را بخوانید.