یادداشت بازسازی آرشیو: این مطلب در ۱ آبان ۱۴۰۵ به دست تحریریه برای تکمیل یک رکورد تکراری آرشیو بازسازی شده است. تاریخ اصلی کد حفظ شده، اما متن حاضر گزارش تازه‌ای از وضعیت امروز یا ادعای انتشار این نوشته در سال ۱۳۹۹ نیست.
آسیانیوز ایران ـ در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰، برابر با ۸ مهر ۱۳۹۹، نخستین روز بین‌المللی آگاهی از اتلاف و ضایعات غذا برگزار شد؛ مناسبتی که بحث امنیت غذایی را از افزایش تولید فراتر می‌برد و پرسش دیگری را مطرح می‌کرد: چه مقدار از غذای تولیدشده، پیش از رسیدن به سفره از دست می‌رود؟
عدد ۱۴ درصد دقیقاً درباره چه بود؟
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، فائو (Food and Agriculture Organization; FAO)، در اطلاعیه همان روز برآورد کرد حدود ۱۴ درصد غذای جهان پیش از رسیدن به مرحله خرده‌فروشی تلف می‌شود. این عدد، آمار دورریز خانگی نبود و نباید به‌عنوان سهم غذایی معرفی شود که مردم در خانه دور می‌ریزند.
فائو میان اتلاف در مراحل تولید، انبارداری و انتقال، و دورریز در فروشگاه‌ها، خدمات غذایی و خانه‌ها تفاوت می‌گذاشت. ضعف نگهداری و حمل‌ونقل، کمبود امکانات سردخانه‌ای و شیوه مصرف، در بخش‌های مختلف این زنجیره نقش دارند.
رویدادی جهانی، با اقدام‌هایی در سطح محلی
دولت اسلوونی نیز در گزارش ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰، برگزاری نخستین دوره این مناسبت را ثبت کرد. در آن گزارش، توصیه انجمن مصرف‌کنندگان اسلوونی و تشکل «بوم‌شناسان بدون مرز» به برنامه‌ریزی وعده‌های غذایی و خرید با فهرست مشخص بازتاب یافت؛ خرید زیاد صرفاً به دلیل تخفیف، الزاماً به معنای صرفه‌جویی نیست.
همان گزارش از کارزار وزارت محیط‌زیست آن کشور برای کاهش دورریز خانگی خبر می‌داد. این نمونه، وجه محلی موضوعی جهانی را نشان می‌داد: سیاست عمومی و رفتار روزمره، هر دو در سرنوشت مواد غذایی اثر دارند.
فقط مشکلِ سطل زباله نیست
در گزارش فائو، کاهش اتلاف با استفاده بهتر از منابع تولید پیوند داشت. وقتی غذا مصرف نمی‌شود، آب، زمین، انرژی و کاری که صرف تولید آن شده نیز بی‌حاصل می‌ماند. بنابراین، بحث تنها درباره آخرین حلقه زنجیره، یعنی مصرف‌کننده، نبود؛ زیرساخت نگهداری و توزیع هم اهمیت داشت.
برای زمینه ایرانی این بحث می‌توان یادداشت آرشیوی درباره هدررفت مواد غذایی و راهکارهای کاهش آن را نیز خواند. ارقام تاریخی هر گزارش باید در چارچوب زمان و منبع همان گزارش فهمیده شوند، نه به‌عنوان برآورد وضعیت کنونی.
ارقام و توصیه‌های این بازسازی به مقطع تاریخی گزارش مربوط‌اند. به نظر شما کدام بخش زنجیره تولید تا مصرف، در کاهش هدررفت غذا نقش بیشتری دارد؟ دیدگاهتان را در بخش نظرات این گزارش بنویسید.