شوک کرونا به انرژی جهان؛ پیش‌بینی افت پنج‌درصدی تقاضا در سال ۲۰۲۰

یادداشت تحریریه، ۱ آبان ۱۴۰۵: این مطلب در جریان بازسازی آرشیو بر پایه گزارش‌های اکتبر ۲۰۲۰ تهیه شده است. تاریخ رکورد قدیمی حفظ شده، اما متن حاضر بازسازی امروزی رویداد است، نه خبری که در همان روز نوشته شده باشد.

به گزارش آسیانیوز ایران، آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش «چشم‌انداز جهانی انرژی ۲۰۲۰» (World Energy Outlook 2020)، منتشرشده در ۱۳ اکتبر، برآورد کرد تقاضای جهانی انرژی در آن سال پنج درصد کاهش یابد. این پیش‌بینی در میانه بحران کرونا ارائه می‌شد؛ زمانی که مسیر بازگشت فعالیت اقتصادی هنوز روشن نبود.

سه عدد برای توضیح ابعاد شوک

گزارش در کنار افت پنج‌درصدی تقاضای انرژی، کاهش هفت‌درصدی انتشار دی‌اکسیدکربن مرتبط با انرژی و افت ۱۸ درصدی سرمایه‌گذاری انرژی را برای سال ۲۰۲۰ انتظار داشت. این اعداد، برآوردهای همان مقطع بودند و نباید به‌جای آمار نهایی سال یا وضعیت کنونی بازار خوانده شوند.

در سناریوی مبتنی بر سیاست‌های اعلام‌شده، با فرض مهار همه‌گیری در ۲۰۲۱، بازگشت تقاضای انرژی به سطح پیش از بحران برای اوایل ۲۰۲۳ در نظر گرفته شده بود. در سناریوی بازیابی دیرهنگام، این بازگشت تا ۲۰۲۵ عقب می‌افتاد. تفاوت دو مسیر نشان می‌داد طول بحران سلامت تا چه اندازه می‌تواند بر مصرف و سرمایه‌گذاری اثر بگذارد.

چرا انرژی خورشیدی مورد توجه بود؟

در پوشش همان روز رویترز از گزارش، چشم‌انداز رشد تولید برق تجدیدپذیر، به‌ویژه خورشیدی، برجسته شد. مطابق سناریوی اصلی آن دوره، انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانستند ۸۰ درصد رشد تولید برق جهان در دهه پیش رو را تأمین کنند. منظور، سهم از افزایش تولید بود، نه اینکه ۸۰ درصد تمام برق دنیا در آن زمان تجدیدپذیر بوده باشد.

گزارش رویترز همچنین به کاهش هزینه تأمین مالی پروژه‌های بزرگ خورشیدی و ضرورت سرمایه‌گذاری در شبکه‌های برق اشاره داشت. افزایش ظرفیت تولید، بدون زیرساخت مناسب انتقال و توزیع، تمام مسئله را حل نمی‌کند.

افت مصرف، به‌تنهایی تحول پایدار نیست

آژانس هشدار می‌داد که کاهش انتشار ناشی از افت فعالیت اقتصادی را نباید با تغییر ساختاری تولید و مصرف انرژی یکی گرفت. بازخوانی این گزارش، بیش از آنکه نسخه‌ای برای سرمایه‌گذاری امروز باشد، تصویری از نااطمینانی سال نخست همه‌گیری است. برای زمینه اقتصادی همان دوره، پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول در اکتبر ۲۰۲۰ را بخوانید.

تصویر: نمای واقعی پنل‌های خورشیدی؛ عکس آرشیوی Pixabay در Pexels، منتشرشده در مارس ۲۰۱۷. تصویر توضیحی است و پروژه مشخصی در ایران یا نتیجه تحقق پیش‌بینی گزارش را نشان نمی‌دهد.

منابع: آژانس بین‌المللی انرژی، گزارش چشم‌انداز جهانی انرژی ۲۰۲۰، بخش مرور و یافته‌های اصلی؛ گزارش فارست کرلین برای رویترز، بازنشرشده در EnergyNow در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۰.