آسیانیور ایران / یزد ؛ بحران آب در ایران دیگر یک هشدار نیست؛ بلکه واقعیتی غیرقابل انکار است که نه تنها در مناطق کمآب مانند یزد، بلکه در سراسر کشور نمایان شده است. در این میان، راهکارهایی که بهویژه در حوزههای مختلفی چون کشاورزی، صنعت و شرب اجرا میشوند، میتوانند بهعنوان راهحلهای عملی و موثر برای کاهش مصرف و افزایش بهرهوری از منابع آبی مورد توجه قرار گیرند. در این زمینه، رویداد ملی «سپاس آب»، که امسال برای نخستین بار در یزد و بهصورت ملی برگزار شد، فرصت مناسبی برای تحلیل و واکاوی چالشها و راهکارهای مؤثر در مدیریت مصرف آب فراهم آورده است.
فرهنگسازی بهعنوان اساس راهکارها
یکی از کلیدیترین جنبههای رویداد «سپاس آب»، تأکید بر فرهنگسازی مصرف بهینه است. همانطور که جواد محجوبی، مدیرعامل شرکت آب منطقهای یزد، بهدرستی اشاره کرده است، آنچه امروز بیش از هر چیز به آن نیاز داریم، فرهنگسازی و ترویج مصرف بهینه در تمامی حوزههاست. فرهنگسازی صرفهجویی و مدیریت منابع آب باید از سطح افراد بهصورت خودآگاه و مسئولانه آغاز شود و بهتدریج به سیاستهای کلان کشور تسری یابد. در واقع، رویدادهایی همچون «سپاس آب» که ابتکارات و طرحهای برتر در زمینه مدیریت آب را معرفی میکنند، میتوانند بهعنوان یک گام مؤثر در این زمینه عمل کنند.
رویکرد عملی و اجرایی
یکی از نکات برجسته این رویداد، تاکید بر طرحهای اجرایی و عملی در زمینه مدیریت مصرف آب است. محجوبی بهصراحت اعلام کرده است که تنها طرحهایی میتوانند در این رویداد شرکت کنند که بهصورت واقعی و عملیاتی در حوزههای مختلف آب موفق به بهبود بهرهوری شده باشند. این رویکرد نشان میدهد که شعارهای صرف و بیپایهگذاری که در برخی از برنامهها مشاهده میشود، در این رویداد جایی ندارد. بهعنوان مثال، از مجموع ۲۷۷ طرح ارسالی، ۲۳۶ طرح واجد شرایط داوری شناخته شدند و از میان آنها، ۱۰ طرح از نظر کاربردی و عملیاتی بودن، قابلیت اجرایی بیشتری داشتهاند. این مسأله بیانگر این واقعیت است که مدیریت منابع آبی نباید تنها به سطح ایدهها و پژوهشها محدود شود، بلکه باید به عمل و کاربردی شدن آنها در واقعیت توجه جدی صورت گیرد.
چالشهای جدی در مدیریت آب
چالشهای پیش روی مدیریت آب در ایران بهویژه در استانهایی چون یزد که با بحران آب روبهرو هستند، بسیار پیچیده و چندبعدی است. آلودگی منابع آبی، هدررفت آب، تغییرات اقلیمی و نیاز به تغییر در الگوهای مصرف از جمله عواملی هستند که این بحران را تشدید میکنند. بهعنوان مثال، محمد فاتحی، قائممقام شرکت آب و فاضلاب استان یزد، به آلودگی منابع آبی زیرزمینی و تبدیل ۷۰ درصد مصرف آب شرب به فاضلاب اشاره کرده است. این آلودگی نه تنها موجب کاهش کیفیت آب در سفرههای زیرزمینی میشود، بلکه بر منابع آبی برای مصارف آینده تأثیرات منفی خواهد گذاشت. بنابراین، کاهش هدررفت آب، استفاده از آبهای نامتعارف و بهبود تکنولوژیهای تصفیه و استفاده مجدد از فاضلاب باید در دستور کار قرار گیرد.
نوآوری در استفاده از منابع آبی
یکی از طرحهای نوآورانهای که در رویداد «سپاس آب» معرفی می شود ، استفاد
ه از آبهای نامتعارف بهویژه در صنایع و کشاورزی است. محمد فاتحی در این باره گفته است که در واحدهای صنعتی بزرگ استان یزد، استفاده از آبهای نامتعارف آغاز شده است. این حرکت بهویژه در مناطق صنعتی میتواند به کاهش مصرف آبهای شیرین و در نتیجه حفظ منابع آبی کمک شایانی کند. همچنین، طرحهایی مانند اصلاح سیستمهای آبیاری در کشاورزی و استفاده از تکنولوژیهای نوین در صنعت میتواند تاثیرات مثبتی در کاهش فشار بر منابع آبی بگذارد.ضرورت همافزایی در سطح ملی
رویداد «سپاس آب» که امسال بهصورت ملی برگزار می شود ، میتواند به الگویی برای دیگر استانها تبدیل شود. این رویداد، با شناسایی و معرفی طرحهای برتر در سطح کشور، پتانسیل آن را دارد که در سیاستگذاریهای کلان کشور در حوزه آب تأثیرگذار باشد. بهویژه با توجه به اینکه طرحهای برتر بلافاصله پس از معرفی وارد حوزه ترویج و سیاستگذاری خواهند شد، این رویداد میتواند بستری برای انتقال تجربیات موفق در مدیریت آب بین استانها و حتی در سطح جهانی باشد.
شایان ذکر اینکه ؛
با توجه به وضعیت بحرانی منابع آبی و افزایش تقاضا در تمامی بخشها، رویداد ملی «سپاس آب» بهعنوان یک ابتکار مثبت در راستای مدیریت بهینه منابع آبی کشور شناخته میشود. اگرچه این رویداد بهطور عمده بر روی شناسایی طرحهای برتر و معرفی آنها تأکید دارد، اما میتواند بستر مناسبی برای ایجاد تغییرات اساسی در سیاستگذاریها و نیز در نحوه مصرف آب باشد. به عبارت دیگر، اجرای موفق این طرحها نه تنها به کاهش بحرانهای آبی کمک خواهد کرد، بلکه میتواند بهعنوان یکی از راهحلهای کلیدی در دستیابی به بهرهوری بیشتر در استفاده از منابع آبی در ایران باشد.