آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
رقابتهای جام کشورهای عربی ۲۰۲۵، فصلی به یاد ماندنی و پرحادثه را در تاریخ فوتبال عربی به ثبت رساند. فصلی که در آن، شجاعت، هیجان و حتی خشم طبیعت، نقشآفرین بودند. در شبی به یاد ماندنی در ورزشگاه لوسیل قطر، تیم ملی مراکش و اردن، فینالی سراسر درام و گل را به نمایش گذاشتند. دیداری که از اولین دقیقه با یک شگفتی شروع شد و تا آخرین لحظات وقت اضافه، نفسها را در سینه حبس کرد. مراکش با آن شروع آتشین و گل زودهنگام اسامه طنّان از میانه زمین، نشان داد که برای تصاحب جام آماده است. اما اردن، این پدیده شگفتانگیز آسیا، تسلیم نشد و با روحیهای ستودنی بازی را برگرداند. نیمه دوم، صحنه تاخت و تاز اردنیها بود. آنها با دو گل علی علوان، یکی از سر و دیگری از روی نقطه پنالتی، بازی را به نفع خود برگرداندند و مراکش را در آستانه شکست قرار دادند. اما "شیرهای اطلس" روحیه جنگندگی خود را از دست ندادند. در دقیقات پایانی وقت قانونی، عبدالرزاق حمدالله، مهاجم کهنهکار مراکشی، با گلی حیاتی بازی را به وقت اضافه کشاند و نقش قهرمان را برای تیمش ایفا کرد.
در وقتهای اضافه نیز این حمدالله بود که با تکرار هنرنمایی خود، گل پیروزیبخش را به ثمر رساند و دومین قهرمانی تاریخ مراکش در این جام را پس از ۱۳ سال رقم زد. اردن شجاع، اما در نهایت نایبقهرمان شد. در حالی که غبار این فینال تماشایی مینشست، خبری دیگر از سوی فیفا توجه همه را به خود جلب کرد. دیدار ردهبندی میان دو غول عربی، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، به دلیل شرایط جوی نامساعد لغو شده بود. فیفا با تصمیمی کمسابقه، اعلام کرد که هر دو تیم به طور مشترک مقام سومی جام را کسب کردهاند و جوایز مالی نیز بین آنها تقسیم خواهد شد. این حکم، پایان غیرمنتظرهای برای رقابتهایی بود که تا آخرین لحظه پرحادثه بودند.
تحلیل تاکتیکی فینال؛ نبرد استقامت و فرصتسازی
فینال جام عربی، نبرد دو فلسفه متفاوت بود. مراکش تحت هدایت طارق السکتوی، با اتکا به سازمان دفاعی منسجم، هجومی سریع از جناحین و استفاده از بازیکنان با تجربه در لحظات حساس، به میدان آمد. گل اول آنها نمادی از این ذهنیت تهاجمی و جسارت بود؛ شلیک از فاصله دور که روحیه تیم حریف را هدف گرفته بود. اردن تیم جمال سلامی، اما بر اساس نظم دفاعی فوقالعاده، ضدحملات سریع و بهرهگیری از وضعیتهای ثابت بازی میکرد. واکنش آنها پس از دریافت گل اول، تحسینبرانگیز بود. آنها با حفظ آرامش، بازی را در نیمه دوم به کنترل خود درآوردند و با استفاده از دو فرصت کلاسیک (یک ارسال کرنر و یک پنالتی) بازی را برگرداندند. این نشان از برنامهریزی دقیق و روحیه جنگندگی بالای این تیم داشت. نقطه عطف بازی، مدیریت نیمکت دو تیم در نیمه دوم بود. السکتوی با به میدان آوردن مهاجمی باتجربه مانند عبدالرزاق حمدالله، مستقیماً به دنبال نجات بازی رفت. این تعویض طلایی، دو گل را برای مراکش به ارمغان آورد. در مقابل، اردن پس از پیشافتادن، شاید در حفظ تهاجم برای به دست آوردن گل سوم محتاط عمل کرد و در نهایت، خستگی ناشی از بازی فشرده، در وقت اضافه بر آنها غلبه کرد. این فینال ثابت کرد در فوتبال مدرن، عمق نیمکت و تصمیمات لحظهای سرمربی، میتواند سرنوشتساز باشد.
نقش کلیدی بازیکنان؛ از طنّان جوان تا حمدالله پیر
این فینال، صحنه درخشش ستارههایی در دو مقطع سنی متفاوت بود. اسامه طنّان، بازیکن جوان مراکش، با زدن آن گل شگفتانگیز در دقیقه چهارم، نه تنها نتیجه را تحتالشعاع قرار داد، بلکه اعتماد به نفس بینظیری به تیمش بخشید. این گل، نماد نسل جدیدی از بازیکنان مراکشی است که بدون ترس و با جسارت بازی میکنند. در مقابل، عبدالرزاق حمدالله، مهاجم ۳۳ ساله مراکشی، درس بزرگی در مورد ارزش تجربه داد. ورود او به بازی در دقیقه ۷۲، نقطه عطفی بود. او با هوش بالا، حضور ذهن و موقعیتیابی عالی، دو گل حیاتی را به ثمر رساند. عملکرد او ثابت کرد که در فوتبال، تجربه و آرامش در فشارهای شدید، گاهی از توان فیزیکی جوانترها مهمتر است. برای اردن نیز، علی علوان به تنهایی تقریباً بار نتیجه را به دوش کشید. دو گلی که او زد، نشان از یک مهاجم کامل داشت؛ هم در هواسازی و هم در اجرای بینقص پنالتی تحت فشار. عملکرد او و دروازهبانی مانند یزید ابو لیلی (با وجود گل اول) که در طول مسابقات درخشان بودند، نشان داد که اردن دیگر یک تیم معمولی آسیایی نیست، بلکه مجموعهای منسجم با بازیکنانی در سطح جهانی است.
تصمیم بیسابقه فیفا؛ تحلیل دلایل و پیامدهای حکم سومی مشترک
تصمیم فیفا برای اعلام دو تیم به عنوان مشترکِ مقام سوم، تصمیمی نادر و قابل تأمل بود. این تصمیم بر اساس دو اصل استوار بود: اول، ایمنی بازیکنان و تماشاگران به دلیل شرایط جوی خطرناک (بارش شدید و احتمال لغزندگی زمین). دوم، مقررات داخلی فیفا که برای چنین موارد پیشبینینشدهای، اختیار تصمیمگیری به کمیته مربوطه میدهد. این حکم از چند جنبه مهم است. از نظر ورزشی، از یک مسابقه خطرناک جلوگیری کرد. از نظر انسانی، سلامت بازیکنان را در اولویت قرار داد. از نظر مالی نیز منصفانه بود، زیرا جایزه سوم و چهارم جمع و به تساوی تقسیم شد. این اقدام نشان میدهد فیفا در موارد غیرقابل پیشبینی، انعطاف و اولویتبندی منطقی دارد. با این حال، این تصمیم میتواند سوالهایی ایجاد کند. آیا این حکم، الگویی برای آینده میشود؟ آیا در تورنمنتهای حذفی مهمتر مانند جام جهانی یا جام ملتها نیز میتوان به جای تعیین تکتک ردهها، به تساوی و تقسیم عنوان رضایت داد؟ به هر حال، این تصمیم نشان داد که در فوتبال حرفهای امروز، گاهی ملاحظات ایمنی و عملی میتواند بر سنتهای رایج رقابت غلبه کند.
تأثیر این رقابتها بر فوتبال عربی و جایگاه تیمها
جام کشورهای عربی ۲۰۲۵، یک ویترین درخشان از پیشرفت فوتبال در جهان عرب بود. کیفیت فنی بازیها، تاکتیکهای مدرن و شدت رقابت نشان داد که فوتبال عربی به سرعت در حال نزدیک شدن به استانداردهای جهانی است. قهرمانی مراکش، تثبیت کننده هیمنه این تیم به عنوان یکی از قدرتهای بلامنازع نه تنها عربی، بلکه جهانی است. عملکرد آنها پس از نیمنهایی تاریخی جام جهانی ۲۰۲۲، نشان میدهد که آن موفقیت تصادفی نبوده و آنها یک پروژه بلندمدت و موفق دارند. از سوی دیگر، عملکرد اردن نقطه عطفی برای فوتبال آسیاست. رسیدن به فینال و ارائه بازیهای درخشان، این تیم را از طبقه متوسط آسیا به یک مدعی جدی تبدیل کرده است. این موفقیت میتواند الهامبخش دیگر تیمهای به ظاهر ضعیف تر باشد. همچنین، عملکرد خوب عربستان و امارات (با وجود پایان عجیب) نشان داد که این تیمها در مسیر توسعه پایدار قرار دارند.
نگاهی به آینده؛ درسهایی برای جام جهانی ۲۰۲۶
این تورنمنت را میتوان یک آزمایشگاه ارزشمند برای تیمهای عربی در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ دانست. مراکش با نشان دادن روحیه جنگندگی و عمق خوب نیمکت، خود را به عنوان تیمی معرفی کرد که میتواند در آمریکای شمالی نیز دردسرساز باشد. آنها یاد گرفتند که چگونه در بازیهای حذفی و تحت فشار، نتیجه را برگردانند. برای اردن، این مسابقات یک سرمایهگذاری بزرگ روانی بود. باور به توانایی رقابت با بهترینها، بزرگترین دستاورد آنهاست. اگر بتوانند این روند را در مقدماتی جام جهانی و کوپا آسیا ادامه دهند، ممکن است شگفتیساز باشند. اتفاق غیرمنتظره دیدار ردهبندی نیز درس مهمی برای فیفا و برگزارکنندگان جام جهانی ۲۰۲۶ بود. با توجه به میزبانی سه کشور (کانادا، آمریکا، مکزیک) با شرایط جوی متنوع، باید برای چنین مواقعی برنامهریزی دقیقتری داشت. آیا قوانین شفافتری برای لغو مسابقات یا تعیین نتایج در چنین مواردی نیاز است؟ جام عربی ۲۰۲۵ نه تنها یک رقابت جذاب، که یک مطالعه موردی ارزشمند برای مدیریت رویدادهای بزرگ آینده بود.