آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
سکوت کوهستانهای اطراف قمصر، امروز با صدای مهیب برخوردی مرگبار شکسته شد. حادثهای دلخراش که بار دیگر ناامنی جادههای کشور را به یادماندنی تلخ تبدیل کرد. بر اساس گزارش رسمی رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کاشان، یک خودروی تیبا در ورودی شهر قمصر با گیت ورودی برخورد کرده است. این تصادف فاجعهبار، تلفات جانی سنگینی بر جای گذاشته است. متأسفانه در پی این برخورد شدید، سه نفر از سرنشینان خودرو جان باختهاند. بر اساس بررسیهای اولیه، افراد فوتشده شامل دو مرد و یک زن هستند. هنوز هویت کامل آنان اعلام نشده است. علاوه بر جانباختگان، یک بانوی ۳۵ ساله نیز در این حادثه به شدت مصدوم شده است. حال این مصدوم وخیم گزارش شده و امید میرود با تلاش کادر درمانی، جان او نجات یابد. امدادرسانان بلافاصله پس از دریافت خبر، به محل حادثه اعزام شدند.
حادثه در ورودی شهر قمصر روی داده است. قمصر از توابع شهرستان کاشان است که به دلیل طبیعت زیبا و باغهای گلابگیری، به ویژه در فصل بهار، پذیرای مسافران زیادی است. این موضوع اهمیت ایمنی معابر ورودی و خروجی این شهر را دوچندان میکند. هنوز علت دقیق این برخورد مرگبار مشخص نیست. کارشناسان پلیس راهور و کارشناسان فنی برای بررسی تمامی زوایای این حادثه در محل حاضر شدهاند. عواملی مانند سرعت غیرمجاز، خستگی و خوابآلودگی راننده، نقص فنی خودرو یا مشکل در علائم راهنمایی میتواند در وقوع این فاجعه نقش داشته باشد. این حادثه غمانگیز، بار دیگر هشداری است درباره لزوم رعایت دقیق قوانین راهنمایی و رانندگی، کنترل سرعت در جادههای بینشهری و مراقبت بیشتر در نقاط حادثهخیز مانند ورودی و خروجی شهرها. یک لحظه غفلت میتواند به فاجعهای جبرانناپذیر منجر شود. خانوادههای داغدیده این حادثه نیازمند همراهی و حمایت هستند. این گزارش ضمن تسلیت به بازماندگان، به تحلیل بیشتر درباره عوامل احتمالی وقوع چنین حوادثی و راههای پیشگیری از آن میپردازد.
تحلیل جغرافیایی محل حادثه و ریسکهای ایمنی ورودی شهرها
حادثه در ورودی شهر قمصر رخ داده است. ورودی شهرها معمولاً از نقاط پرخطر جادهای محسوب میشوند. در این نقاط، رانندگان پس از طی یک مسیر طولانی و اغلب با سرعت نسبتاً بالا (در جادههای بینشهری)، ناگهان باید خود را برای ورود به محدوده شهری با سرعت مجاز پایینتر، چالهها، عابران پیاده و ورود و خروج خودروهای فرعی آماده کنند. این تغییر ناگهانی شرایط، نیاز به هوشیاری بسیار بالایی دارد. در بسیاری از ورودی شهرهای ایران، نقص در علائم هشداردهنده مانند تابلوهای کاهش سرعت، چراغهای راهنمایی، سرعتگیرهای استاندارد یا روشنایی کافی در شب وجود دارد. همچنین، طراحی نامناسب برخی گیتهای ورودی که ممکن است به خوبی دیده نشوند یا فاقد نوارهای شبرنگ باشند، خطر برخورد را افزایش میدهد. کارشناسان باید بررسی کنند که آیا در ورودی قمصر چنین کمبودهایی وجود داشته یا خیر. این منطقه به دلیل نزدیکی به کاشان و جاذبههای گردشگری قمصر، در فصول خاصی ترافیک بیشتری دارد. افزایش ترافیک بدون ارتقای ایمنی معابر، احتمال وقوع چنین حوادثی را بالا میبرد. بنابراین، بازنگری در ایمنی ورودی و خروجی تمامی شهرها، به ویژه شهرهای گردشگرپذیر، باید در دستور کار مسئولان راهداری و شهرداریها قرار گیرد.
بررسی عوامل انسانی و فنی احتمالی در وقوع حادثه
هنوز علت دقیق حادثه اعلام نشده، اما میتوان بر اساس الگوهای مشابه، به چند عامل احتمالی اشاره کرد. اولین و شایعترین عامل، خطای انسانی راننده است. خستگی و خوابآلودگی، به ویژه در سفرهای جادهای طولانی، میتواند باعث از دست دادن کنترل وسیله نقلیه شود. عدم توجه به جلو (به دلیل استفاده از تلفن همراه، صحبت با سرنشینان یا حواسپرتی) نیز از دلایل مهم است. عامل احتمالی دیگر، سرعت غیرمجاز است. اگر راننده با سرعت بالا به ورودی شهر نزدیک شده باشد، در صورت بروز هرگونه مانع غیرمنتظره (مانند ترمز ناگهانی خودروی جلویی یا ورود حیوان به جاده)، توانایی کنترل خودرو را از دست میدهد و ممکن است به سمت گیت ورودی منحرف شود. ارزیابی سرعت خودرو در لحظه برخورد، بخش مهمی از تحقیقات کارشناسی است. از نظر فنی نیز باید خودروی تیبا مورد بررسی دقیق قرار گیرد. نقص در سیستم ترمز، فرسودگی لاستیکها، مشکل در سیستم فرمان یا تعلیق میتواند در کاهش کنترل راننده مؤثر باشد. همچنین، بارگذاری بیش از حد خودرو که بر عملکرد ترمز و تعادل آن تأثیر میگذارد، نباید نادیده گرفته شود. تحقیقات پلیس و کارشناسان رسمی دادگستری باید این جنبهها را روشن کند.
پاسخ سیستم اورژانس و مدیریت صحنه حادثه
بر اساس گزارش، امدادگران بلافاصله پس از اطلاع به محل اعزام شدهاند. این سرعت عمل تیمهای اورژانس در رسیدن به صحنه حوادث روستایی و بینشهری بسیار حیاتی است، زیرا «دقایق طلایی» نجات مصدومان محدود است. اعلام «حال وخیم» برای مصدوم ۳۵ ساله نشان میدهد که آسیبهای وارده بسیار شدید بوده و نیاز به اقدامات فوری پیشبیمارستانی و سپس انتقال سریع به مرکز درمانی مجهز داشته است. مدیریت صحنه حادثه نیز مهم است. پلیس باید به سرعت ترافیک را ساماندهی کند تا هم مسیر برای عبور آمبولانس باز باشد و هم از وقوع حوادث ثانویه جلوگیری شود. همچنین، جمعآوری شواهد و مستندسازی صحنه توسط کارشناسان تصادف، برای تعیین دقیق علت حادثه ضروری است. حضور به موقع و هماهنگ تمامی این نیروها (اورژانس، پلیس، آتشنشانی) میتواند از گسترش فاجعه بکاهد. یک نکته قابل تأمل، ارائه مشاوره روانشناختی اولیه به شاهدان عینی یا همراهان احتمالی مصدومان است. مواجهه با صحنهای چنین دلخراش میتواند برای افراد حاضر در محل، آسیب روانی ایجاد کند. سیستم اورژانس و هلال احمر باید برای این حمایت روانی نیز برنامه داشته باشد.
تبعات اجتماعی و اقتصادی فاجعه برای خانوادهها و جامعه
مرگ ناگهانی سه نفر در یک حادثه، یک تراژدی عمیق برای چند خانواده است. از دست دادن نانآور خانواده، مادر، پدر یا فرزند، ضربهای مادی و عاطفی جبرانناپذیر است. خانوادههای داغدیده علاوه بر سوگ، با چالشهای اقتصادی ناشی از فقدان عضو درآمدزا نیز روبرو خواهند شد. حمایتهای بیمهای (در صورت داشتن بیمه مسئولیت) و کمکهای اجتماعی نهادهای ذیصلاح باید به سرعت به این خانوادهها برسد. حادثه برای مصدوم ۳۵ ساله نیز آغاز یک مسیر طولانی درمان، توانبخشی و احتمالاً زندگی با معلولیت است. هزینههای سنگین درمان، از کار افتادگی موقت یا دائم و آسیبهای روانی ناشی از حادثه، زندگی فرد و خانواده او را تحت تأثیر جدی قرار خواهد داد. نظام تأمین اجتماعی و بیمهها باید پوشش مناسبی برای این گونه مصدومیتهای شدید فراهم کنند. در سطح جامعه، تکرار چنین حوادث مرگبار، احساس ناامنی عمومی در سفرهای جادهای را افزایش میدهد. این امر میتواند بر تمایل مردم برای سفرهای دروناستانی، به ویژه به مناطق گردشگری مانند قمصر، تأثیر منفی بگذارد و اقتصاد محلی را تحت الشعاع قرار دهد. بنابراین، سرمایهگذاری در ایمنی جادهها نه تنها یک وظیفه انسانی، بلکه یک ضرورت اقتصادی است.
راهکارهای پیشگیرانه برای کاهش احتمال تکرار چنین حوادثی
برای جلوگیری از تکرار این فجایع، اقدامات چندلایهای لازم است:
- اول، نصب و نگهداری مناسب تجهیزات ایمنی در ورودی تمامی شهرها و روستاها: تابلوهای هشداردهنده بزرگ و شبرنگ، سرعتگیرهای مهندسیشده و استاندارد، روشنایی کافی در شب و نوارهای شبرنگ بر روی موانع ثابت مانند گیتها.
- دوم، نظارت و کنترل الکترونیک سرعت در نقاط حادثهخیز با استفاده از دوربینهای ثبت تخلف. این کار باعث تغییر رفتار رانندگان میشود.
- سوم، افزایش آموزش و فرهنگسازی از طریق رسانهها. باید بر خطرات رانندگی با سرعت بالا، رانندگی در حالت خستگی و اهمیت توجه کامل به جاده تأکید شود.
- چهارم، اجباری کردن استراحت اجباری برای رانندگان مسافتهای طولانی در قالب قوانین راهنمایی و رانندگی و ایجاد امکانات رفاهی مناسب در طول جادهها برای استراحت. پنجم، برنامهریزی برای بهسازی و اصلاح هندسی نقاط حادثهخیز شناسایی شده توسط پلیس راهور و سازمان راهداری. این کار ممکن است هزینهبر باشد، اما در مقایسه با هزینههای انسانی و اقتصادی حوادث، کاملاً مقرون به صرفه است.
در نهایت، تقویت نظام بازرسی فنی خودروها و برخورد قاطع با خودروهای معیوب نیز میتواند از حوادث ناشی از نقص فنی بکاهد. حادثه قمصر یک زنگ خطر دیگر است. تبدیل این هشدار به اقدام عملی برای نجات جان انسانها، مسئولیتی همگانی است که دستگاههای متولی، قانونگذاران و خود رانندگان باید به عهده بگیرند.