آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
پرونده جفری اپستین، سرمایهدار مرموز و متهم به سوءاستفاده جنسی، بار دیگر تیتر نخست رسانههای جهان شد. این بار اما یک نام آشنا برای جامعه فناوری و ایرانیان خارج از کشور، موج جدیدی از شوک و حیرت را ایجاد کرده است. با انتشار جدیدترین دسته از اسناد قضایی مرتبط با اپستین، نام سالار کمانگر، مدیرعامل سابق یوتیوب و از نخستین کارمندان گوگل، در میان اسامی مرتبط با این پرونده غولآسا ظاهر شده است. کمانگر که به عنوان نهمین کارمند گوگل شناخته میشود، یک چهره نمادین و موفق در دنیای فناوری محسوب میگردد. نقش کلیدی او در توسعه سیستم تبلیغاتی انقلابی AdWords، یکی از پایههای اصلی درآمدزایی غول جستجوی جهان بود.
او که متولد ایران است و در سنین جوانی به همراه خانواده به آمریکا مهاجرت کرد، نمونهای درخشان از موفقیت نخبگان ایرانی در عرصههای بینالمللی به شمار میرفت. اما اکنون ظهور نامش در اسناد اپستین، این تصویر را تحت تأثیر قرار داده است. پرونده اپستین از مدتها پیش به داستانی پیچیده از ارتباطات قدرتمندترین افراد جهان تبدیل شده است. نام سیاستمداران بلندپایه، اعضای خانوادههای سلطنتی و میلیاردرهای سرشناس، پیش از این نیز در این اسناد دیده شده بود. حالا اضافه شدن نام یک مدیر ارشد سابق در صنعت فناوری، نشان میدهد که دایره ارتباطات اپستین ممکن است حتی وسیعتر از تصورات قبلی باشد و به قلب سیلیکون ولی نیز کشیده شده است. این اتصال چه معنایی دارد؟ آیا کمانگر مانند برخی دیگر از افراد نامبرده شده، متهم به رفتار نامناسب است؟ یا صرفاً نام او در میان لیست مخاطبان یا آشنایان اپستین قرار دارد؟ این گزارش تلاش میکند تا با بررسی دقیق اسناد و واکنشها، زوایای مختلف این اتصال غیرمنتظره را روشن کند.
هویت سالار کمانگر؛ از موفقیت درخشان تا اتصال جنجالی
برای درک عمق این خبر، ابتدا باید جایگاه سالار کمانگر را شناخت. او یکی از معماران اولیه امپراتوری گوگل است. ورودش در سال ۱۹۹۹ به عنوان مهندس نرمافزار و نقش محوری در ساخت AdWords (که بعدها به Google Ads تبدیل شد)، او را به یکی از ثروتمندترین کارمندان گوگل تبدیل کرد. پس از ترک گوگل، او مدتی مدیرعامل یوتیوب بود و سپس روی سرمایهگذاریهای خطرپذیر متمرکز شد. تصویر عمومی او، یک نخبه فنی خودساخته و یک داستان موفقیت مهاجرتی است. ظهور نام او در اسناد اپستین، ناگهان این روایت را با یک علامت سؤال بزرگ و تاریک مواجه میسازد. این اتصال، فارغ از ماهیت واقعی آن، میتواند لکهای دائمی بر میراث حرفهای او باشد.
ماهیت اسناد اپستین؛ تفاوت میان "نام برده شدن" و "اتهام"
یک نکته حیاتی که باید به دقت مورد توجه قرار گیرد، تمایز بین ظاهر شدن نام یک فرد در اسناد با متهم بودن آن فرد است. اسناد منتشرشده شامل هزاران صفحه ایمیل، یادداشت، فهرست پرواز و اسامی موجود در دفترچه تلفن اپستین است. نام یک شخص ممکن است به دلایل بسیار مختلفی در این اسناد ظاهر شود: از دعوت به یک رویداد خیریه یا علمی گرفته تا ارتباطات تجاری یا اجتماعی گستردهتر. تاکنون هیچ ادعای مستقیمی مبنی بر انجام عمل نامشروع توسط کمانگر مطرح نشده است. بنابراین، در نبود جزئیات بیشتر، نباید نتیجهگیری شتابزده کرد. با این حال، همین حضور نیز به دلیل ماهیت شوم پرونده، بسیار آسیبزاست.
الگوی شبکه اپستین؛ جذب نخبگان ثروتمند و تاثیرگذار
پرونده اپستین یک الگوی مشخص را نشان میدهد: او عمدتاً افرادی را جذب میکرد که یا ثروت کلان، یا نفوذ اجتماعی-سیاسی داشتند، یا مانند برخی دانشمندان و مهندسین، نبوغ خاصی در حوزه خود داشتند. حضور نام یک مدیر ارشد فناوری با ثروت افسانهای، کاملاً در این الگو میگنجد. اپستین از طریق موسسه علمی-خیریه ظاهری خود، با بسیاری از نخبگان علمی و فناوری نیز ارتباط برقرار کرده بود. ممکن است ارتباط اولیه کمانگر با او نیز در چنین بستری (مثلاً بحث درباره سرمایهگذاری در فناوری یا مشارکت در پروژههای علمی) شکل گرفته باشد. این شبکهسازی هدفمند، باعث شده تا دامنه رسوایی به حوزههایی فراتر از سیاست و مالی کشیده شود.
تأثیر بر جامعه ایرانیتبار و تصویر عمومی
سالار کمانگر برای بسیاری از ایرانیان داخل و خارج از کشور، به ویژه فعالان در حوزه فناوری، یک الگوی موفقیت و غرورآفرین بوده است. این اتصال ناگهانی به یکی از شومترین پروندههای جنایی دهههای اخیر، میتواند برای این جامعه یک شوک فرهنگی و اجتماعی باشد. از یک سو، ممکن است باعث ایجاد حس ناخوشایند و آسیب به تصویر کلی جامعه شود. از سوی دیگر، ممکن است عدهای با احتیاط، منتظر جزئیات بیشتر بمانند و بر اصل "برائت تا زمان اثبات جرم" تأکید کنند. واکنش جامعه ایرانیآمریکایی و رسانههای فارسیزبان به این خبر، خود موضوعی قابل رصد و تحلیل خواهد بود.
پیامدهای حرفهای و قانونی احتمالی
حتی اگر کمانگر هرگز به هیچ جرمی متهم نشود، صرف این ارتباط میتواند پیامدهای جدی برای او داشته باشد. در دنیای کسبوکار، به ویژه در سیلیکون ولی که حساسیت بالایی نسبت به مسائل اخلاقی و تصویر برندها وجود دارد، چنین افشایی میتواند منجر به کنارهگیری او از موقعیتهای مدیریتی فعلی، قطع همکاری شرکای تجاری و خدشهدار شدن اعتماد سرمایهگذاران شود. از نظر قانونی، اگر نام او در لیست مسافرین پروازها یا مهمانان جزیره خصوصی اپستین باشد، ممکن است برای شهادت یا توضیح فراخوانده شود. این ماجرا همچنین میتواند توجه مجددی را به روابط پشت پرده بین نخبگان فناوری و شبکههای قدرت سنتی جلب کند و پرسشهایی درباره اخلاقیات در اوج هرم موفقیت ایجاد نماید.