آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
دونالد ترامپ در توییتی عجیب و خطاب به خودش مدعی شد: من پیشبینی میکنم ترامپ آزادانه به ایران سفر کند؛ ما در روزهای تاریخی هستیم. صبر کنید!
پیش از این در 12 دی ماه 1404، زمانی که اعتراضات سراسری ایران در روزهای اخیر وارد هفته دوم خود شده بود و همچنان شهرهای مختلف کشور را دربرگرفته بود، ابتدا با شعارهای اقتصادی آغاز شد، به سرعت رنگ و بوی سیاسی به خود گرفت و به یکی از حساسترین چالشهای داخلی جمهوری اسلامی تبدیل شده است. در این میان، واکنشهای بینالمللی به ویژه از سوی آمریکا، ابعاد جدیدی به این بحران افزود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در پستی جنجالبرانگیز در شبکه اجتماعی خود، تهدید مستقیم به ایران کرد و اعلام نمود که اگر به معترضان مسالمتجو شلیک شود، آمریکا برای نجات آنها وارد عمل خواهد شد. این اظهارنظر که در ششمین روز از اعتراضات منتشر شد، بلافاصله واکنش شدید مقامات ایرانی را در پی داشت. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با اشاره به توییت ترامپ، آن را نشانهای از دخالت آشکار آمریکا در امور داخلی ایران دانست و هشدار داد که هرگونه مداخله خارجی، پیامدهای سنگینی برای منطقه و حتی خود آمریکا خواهد داشت. او تاکید کرد که مردم آمریکا باید مراقب ماجراجوییهای ترامپ باشند. شمخانی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، نیز در واکنش به این تهدید، هشدار داد که هر دست مداخلهگری که به بهانه حمایت از معترضان به امنیت ایران نزدیک شود، پیش از رسیدن به هدف، قطع خواهد شد. این اظهارات نشاندهنده عزم جدی تهران برای مقابله با هرگونه دخالت خارجی است.
در حالی که رسانههای داخلی از کشته شدن حداقل پنج نفر در جریان اعتراضات خبر دادهاند، سازمانهای حقوق بشری آمار بسیار بالاتری را اعلام کردهاند. این اختلاف آمار، ابهام و نگرانی را در مورد شدت سرکوب اعتراضات افزایش داده است. اعتراضات اقتصادی-سیاسی در ایران، در حالی وارد مرحله جدیدی شده که تحریمهای آمریکا و فشارهای بینالمللی، شرایط اقتصادی را برای مردم سختتر کرده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این اعتراضات، نقطه عطفی در روابط ایران و آمریکا خواهد بود. تهدید ترامپ نه تنها در داخل ایران، بلکه در سطح بینالمللی نیز موجی از واکنشها را برانگیخته است. برخی از تحلیلگران، این اظهارنظر را نشانهای از استراتژی جدید آمریکا در قبال ایران میدانند، در حالی که برخی دیگر آن را تبلیغات انتخاباتی ترامپ ارزیابی میکنند. با توجه به تاریخچه تنشهای ایران و آمریکا، هرگونه اقدام نظامی یا مداخله مستقیم، میتواند پیامدهای غیرقابل پیشبینی برای کل منطقه داشته باشد. در این شرایط، چشمانداز آینده روابط دو کشور، بیش از پیش ابهامآمیز و پرتنش شده است.
زمینه و دلایل اعتراضات اخیر در ایران
اعتراضات اخیر در ایران، ابتدا با شعارهای اقتصادی آغاز شد و به سرعت به اعتراضات سیاسی تبدیل شد. افزایش قیمت بنزین و سایر کالاها، بیکاری، تورم و فشارهای اقتصادی، مردم را به خیابانها کشاند. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این اعتراضات، ناشی از سالها مدیریت نادرست اقتصادی و تحریمهای بینالمللی است. با گسترش اعتراضات، شعارهای سیاسی نیز به آن اضافه شد و مردم خواستار تغییرات اساسی در ساختار سیاسی کشور شدند. این موضوع نشاندهنده نارضایتی عمیق از وضعیت موجود است. تاثیر شبکههای اجتماعی در گسترش و سازماندهی اعتراضات، بسیار قابل توجه است. بسیاری از ویدئوهای منتشر شده از سرکوب معترضان، باعث شده تا جامعه جهانی نیز به این موضوع واکنش نشان دهد.
تحلیل تهدید ترامپ و انگیزههای پشت آن
تهدید ترامپ به ایران، در شرایطی صورت گرفته که روابط ایران و آمریکا در بدترین حالت خود قرار دارد. ترامپ با این اظهارنظر، سعی در نشان دادن قدرت و تصمیمگیری سریع خود دارد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این تهدید، بیشتر جنبه تبلیغاتی و انتخاباتی دارد تا عملی. از سوی دیگر، ترامپ با این اظهارنظر، سعی در تقویت جایگاه خود در میان مخالفان ایران و همچنین در میان جامعه بینالمللی دارد. او میخواهد نشان دهد که آمریکا، حامی حقوق بشر و آزادیهای مدنی است. با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند که عملیاتی شدن این تهدید بسیار دشوار و پرهزینه خواهد بود. هرگونه مداخله نظامی آمریکا در ایران، میتواند به جنگ منطقهای تبدیل شود و پیامدهای سنگینی برای کل منطقه داشته باشد.
واکنشهای داخلی ایران به تهدید ترامپ
واکنش مقامات ایرانی به تهدید ترامپ، بسیار سخت و قاطع بود. علی لاریجانی و علی شمخانی، هر دو تاکید کردند که هرگونه مداخله خارجی، با پاسخ شدید مواجه خواهد شد. این اظهارات نشاندهنده عزم جدی تهران برای مقابله با هرگونه دخالت خارجی است. در داخل ایران، بسیاری از کارشناسان معتقدند که تهدید ترامپ، میتواند وحدت ملی را تقویت کند. مردم ایران، به ویژه در شرایط کنونی، حساسیت بالایی نسبت به دخالت خارجی دارند و این موضوع میتواند باعث تقویت حمایت از دولت شود. از سوی دیگر، برخی از تحلیلگران داخلی معتقدند که این تهدید، میتواند اعتراضات را تشدید کند. معترضان ممکن است با این تصور که آمریکا از آنها حمایت میکند، با جدیت بیشتری به خیابانها بیایند.
پیامدهای احتمالی مداخله آمریکا در ایران
هرگونه مداخله نظامی آمریکا در ایران، میتواند پیامدهای سنگینی برای کل منطقه داشته باشد. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این موضوع میتواند به جنگ منطقهای تبدیل شود و کشورهایی مانند عراق و لبنان را نیز درگیر کند. از سوی دیگر، مداخله آمریکا میتواند باعث تقویت گروههای تروریستی مانند القاعده و داعش و طالبان در منطقه شود. بسیاری از گروههای افراطی، از این شرایط برای تقویت خود استفاده خواهند کرد. پیامدهای اقتصادی مداخله آمریکا نیز بسیار سنگین خواهد بود. قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش خواهد یافت و اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
چشمانداز آینده روابط ایران و آمریکا
با توجه به تاریخچه تنشهای ایران و آمریکا، چشمانداز آینده روابط دو کشور، بسیار ابهامآمیز و پرتنش است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این تنشها، میتواند به مذاکرات جدید منجر شود، اما احتمال آن بسیار کم است. از سوی دیگر، برخی از تحلیلگران معتقدند که این تنشها، میتواند به تغییرات اساسی در سیاست خارجی آمریکا منجر شود. ترامپ ممکن است با این تهدید، سعی در تقویت جایگاه خود در مذاکرات آینده داشته باشد. در هر صورت، آینده روابط ایران و آمریکا به شدت تحت تاثیر تحولات داخلی ایران و همچنین سیاستهای خارجی آمریکا قرار خواهد داشت. هرگونه تغییر در این دو عامل، میتواند مسیر روابط دو کشور را تغییر دهد.