آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
فوتبال ایران شاهد یک رویداد تاریخی و متفاوت خواهد بود. الکلاسیکوی داغ و پرطرفدار میان پرسپولیس و سپاهان، این بار نه در استادیوم صد هزار نفری آزادی و نه در نقش جهان اصفهان، که در ورزشگاهی کاملاً جدید برای این رقابت برگزار میشود. ورزشگاه دستگردی (معروف به پاس قوامین) در منطقه اکباتان تهران، برای اولین بار میزبان این دیدار سرنوشتساز خواهد بود. تغییر محل بازی به دلیل ناآمادگی ورزشگاه آزادی رخ داده و فضایی متفاوت را برای این رقابت بزرگ ایجاد کرده است. این بازی در سالهای اخیر به دلیل حساسیت بالا، حضور ستارههای دو تیم و تأثیر مستقیم در صدر جدول، به الکلاسیکوی فوتبال ایران شهره شده است. هواداران دو تیم همواره شاهد برگزاری این مسابقه در فضاهای پرجنبوجوش آزادی و نقش جهان بودهاند.
اما این بار، اوضاع فرق میکند. ورزشگاه پاس قوامین با گنجایش حدود سه تا چهار هزار نفر، فضایی کاملاً متفاوت و احتمالاً بیسروصدا را برای این بازی فراهم خواهد کرد. غیبت تماشاگران به دلیل محدودیتهای این ورزشگاه، اتمسفری شبیه به یک بازی تدارکاتی، اما فوقالعاده جدی ایجاد خواهد کرد. نکته جالب تاریخی دیگر، سابقه برگزاری این بازی در شهرهایی به غیر از تهران و اصفهان است. این رقابت پیش از این در اراک (دو بار) و سیرجان نیز برگزار شده که نتایج متفاوتی برای پرسپولیس در پی داشته است. اما حضور در ورزشگاه پاس، برای پرسپولیس خاطرهای شیرین دارد. سرخپوشان تاکنون هر بار که در این ورزشگاه بازی کردهاند، با پیروزی خارج شدهاند. آخرین نمونه آن، برد چند هفته پیش مقابل پیکان بود.
اهمیت این بازی برای هر دو تیم فوقالعاده بالاست. پرسپولیس با پیروزی میتواند به صدر جدول لیگ برتر صعود کند، در حالی که سپاهان با کسب سه امتیاز، عملاً یکی از مدعیان اصلی قهرمانی را از دور رقابت ها کنار خواهد زد. بنابراین، علیرغم فضای کوچک و احتمالاً بیسروصدای ورزشگاه، حساسیت و کیفیت این الکلاسیکو نه تنها کم نخواهد شد، بلکه ممکن است به دلیل تمرکز بیشتر بازیکنان و حذف فشار تماشاگران، به یکی از فنیترین و استراتژیکترین دیدارهای تاریخ این رقابت تبدیل شود.
تحلیل تغییر میزبان: از اثر روانی آزادی به تمرکز در اکباتان
انتقال بازی از استادیوم آزادی به ورزشگاه کوچک پاس قوامین، یک تغییر پارادایم در برگزاری الکلاسیکو ایجاد میکند. ورزشگاه آزادی با آن فضای عظیم و فشار طاقتفرسای هواداران، همیشه عاملی روانی تعیینکننده بود. بازیکنان تحت تأثیر جو قرار میگرفتند و اشتباهات ناشی از استرس بیشتر بود. در مقابل، ورزشگاه پاس قوامین با سکوت نسبی و فضای محدود، بازی را به یک «تمرین جدی» شبیه میکند. این شرایط میتواند به نفع تیمی باشد که از تمرکز فنی بالاتری برخوردار است و کمتر متوجه حاشیهها میشود. ممکن است شاهد یک بازی بسیار تاکتیکی و کماشتباه باشیم، زیرا فشار خارجی حداقلی است.
تأثیر غیبت تماشاگران بر روند بازی و تاکتیک تیمها
نبود دهها هزار هوادار پرسر و صدا، تأثیرات محسوسی خواهد داشت: اول، ارتباط بازیکنان: بازیکنان به راحتی میتوانند دستورات مربی را از روی نیمکت بشنوند و با همتیمیهای خود ارتباط برقرار کنند. دوم، حذف عامل تشویق/تضعیف: بازیکنان جوان یا عصبی کمتر تحت فشار قرار میگیرند و اشتباهات فردی ممکن است کمتر شود. سوم، تغییر تاکتیک: مربیان ممکن است جسارت بیشتری برای اجرای تاکتیکهای ریسکی (مثل فشار بالا یا بازی با دفاع بالا) داشته باشند، چون نگران واکنش منفی هواداران به از دست دادن گل در شرایط باز نیستند. چهارم، کاهش انرژی: از سوی دیگر، نبود هیجان ایجاد شده توسط تماشاگران ممکن است از شدت تنش و درگیری فیزیکی بازی بکاهد و گاهی منجر به بازیای با ریتم پایینتر شود.
سابقه تاریخی در شهرهای دیگر و روانشناسی بازی در زمین بیطرف (نسبی)
برگزاری این بازی در اراک و سیرجان در گذشته نشان میدهد که محیط بیطرف (یا کمطرفدار) میتواند نتایج غیرقابل پیشبینی داشته باشد. سابقه پرسپولیس در این زمینها (یک برد و یک باخت در اراک، یک باخت در سیرجان) نشان میدهد که برتری زمینی محو شده است. حالا در تهران، اما در ورزشگاهی که نه متعلق به پرسپولیس است و نه سپاهان، هر دو تیم در شرایط مشابهی قرار میگیرند. این میتواند برای سپاهان یک مزیت روانی کوچک باشد، چون از فشار بازی در تهران (اما نه در خانه خود پرسپولیس) رها شده است. برای پرسپولیس نیز این شانس وجود دارد که بدون بار مسئولیت راضی کردن ده ها هزار هوادار خانگی، فقط بر بازی متمرکز شود.
اهمیت جدولی و استراتژی تیمها در یک بازی سرنوشتساز
این بازی یک فینال کوچک در میانه فصل است. برای پرسپولیس: پیروزی به معنای صعود به صدر جدول و گرفتن ابتکار عمل در رقابت قهرمانی است. احتمالاً با روحیه بالا و با تکیه بر سابقه خوب در ورزشگاه پاس، برای سه امتیاز کامل وارد میدان میشود. برای سپاهان: برد، نه تنها سه امتیاز ارزشمند است، بلکه به معنای حذف مستقیم یک رقیب سرسخت از کورس قهرمانی است. ممکن است سپاهان با استراتژی محتاطانهتری، به دنبال کنترل بازی و استفاده از ضدحملههای کشنده باشد. نتیجه مساوی به نفع هیچکدام نیست، اما ممکن است سپاهان به عنوان تیم مهمان، آن را یک نتیجه قابل قبول بداند، در حالی که پرسپولیس برای صدرنشینی باید ببرد.
آینده برگزاری بازیهای بزرگ و نقش زیرساختهای ورزشی
این اتفاق، زنگ خطری جدی برای مدیریت ورزشی کشور است. اولین الکلاسیکوی ایران مجبور شده به دلیل «ناآمادگی» استادیوم ملی آزادی، به ورزشگاهی با یک بیستم ظرفیت آن منتقل شود. این نشاندهنده مشکلات عمیق در نگهداری و بهرهبرداری از زیرساختهای بزرگ ورزشی است. اگر استادیوم آزادی، مهمترین ورزشگاه کشور، نمیتواند میزبان بازیهای بزرگ باشد، چه آیندهای برای سایر ورزشگاهها متصور است؟ این رویداد میتواند آغازی برای بازنگری در سیاستهای مدیریت اماکن ورزشی و لزوم اختصاص بودجه برای نوسازی و نگهداری مستمر باشد. همچنین، ممکن است در آینده شاهد میزبانی بازیهای بزرگ در ورزشگاههای اختصاصیتر و کوچکتر باشیم که کیفیت برگزاری بهتری دارند.