آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
در پی موج ادغام بانکها و موسسات اعتباری در سالهای اخیر، بانک سپه به عنوان یکی از مقاصد اصلی این ادغامها در کانون توجه قرار گرفت. ادغام پنج بانک و موسسه اعتباری در سال ۱۳۹۹ با این بانک، رویدادی بزرگ در نظام بانکی کشور محسوب میشد. این ادغام گسترده، چالشهای متعددی را برای بدنه کارکنان به وجود آورد. از شناسایی نیروهای مازاد گرفته تا مشکلات انتقال پروندههای پرسنلی و بیمه، همگی باعث ایجاد فضای ناامنی شغلی برای هزاران کارمند شد. اجرای مصوبه کمیته چهارنفره ادغام در سال ۱۴۰۲ و انتقال اجباری حدود دو هزار نفر به بانکهای دولتی دیگر، این آشفتگی را دوچندان کرد. مشکلات این انتقال، از تبعیض در شناسایی تا تنزل رتبه و مکث در پرداخت تسهیلات، زندگی بسیاری را تحت تاثیر قرار داد. مشکلی که شاید ریشه بسیاری از ناکارآمدیهای فعلی در شعب مختلف سیستم بانکی ایران باشد.
براساس این گزارشها، در جریان ادغام بانکهای کوچک و موسسات اعتباری با بانک های بزرگ، تعدادی از کارمندان بسیار جوان و کمسابقه این موسسات، به طور ناگهانی، به پستهای کلیدی مانند مدیریت شعبه منصوب شدهاند! این مدیران تازهمنصوب شده، فاقد تجربه کافی در امور پیچیده بانکی و مدیریت شعبه یک بانک بزرگ دولتی هستند. بسیاری از آنان آشنایی کاملی با فرآیندها، دستورالعملها و فرهنگ سازمانی بانک سپه ندارند. در عمل، اداره امور شعب تحت مدیریت این افراد، بر دوش کارمندان قدیمی و باتجربه همان شعبه افتاده است. این وضعیت نه تنها باعث ایجاد شکاف در بدنه مدیریتی شده، بلکه انگیزه کارکنان مجرب را نیز از بین برده است. پیامد این انتصابات غیراصولی، افت محسوس کیفیت خدماترسانی به مردم، افزایش خطاهای بانکی، ایجاد نارضایتی در مشتریان و اختلال در روند عادی کار شعب گزارش شده است. در این گزارش ویژه، این معضل مدیریتی به طور عمیق مورد بررسی قرار میگیرد.
بررسی چرایی انتصابات غیراصولی
ادغام بانکها همواره فرآیندی پیچیده و همراه با منافع گروههای مختلف است. به نظر میرسد در فرآیند ادغام بانکهای کوچک با بانکی مانند سپه، حفظ توازن قوا و رضایت سهامداران و مدیران آن موسسات، اولویت بالاتری نسبت به شایستهسالاری داشته است. انتصاب این افراد میتواند بخشی از یک توافق پشت پرده برای هموار کردن روند ادغام و ساکت کردن ذینفعان موسسات ادغامشده باشد. در چنین شرایطی، منافع سازمانی قربانی مصالح مقطعی و سیاسی میشود. این امر نشاندهنده ضعف سیستم حکمرانی در بانکهای دولتی و نفوذ تصمیمگیریهای غیرفنی در قلب عملیات اجرایی است.
تأثیر مخرب بر کارکنان باتجربه و فرهنگ سازمانی
این انتصابات، ضربه مهلکی به روحیه و انگیزه کارکنان قدیمی و متخصص بانک عامل وارد کرده است. کارمندانی که سالها با تلاش و کسب تجربه در سلسله مراتب بانک پیشرفت کردهاند، ناگهان خود را زیر دست مدیرانی کمسابقه و کمصلاحیت میبینند. این موضوع نه تنها احساس بیعدالتی را تشدید میکند، بلکه منجر به خروج خاموش متخصصان، کاهش بهرهوری و ایجاد فرهنگ «بیاعتمادی» و «رکود» در سازمان میشود. زمانی که مسیر پیشرفت شغلی مسدود شود، نوآوری و تعهد سازمانی از بین میرود.
پیامدهای عملیاتی و افت کیفیت خدمات به مردم
مدیریت شعبه یک بانک بزرگ، نیازمند دانش فنی گسترده، تجربه در مدیریت ریسک، آشنایی با مقررات پیچیده بانک مرکزی و مهارت در رهبری تیم است. مدیران بیتجربه فاقد این صلاحیتها هستند. نتیجه مستقیم این کاستی، افزایش خطاهای عملیاتی، تأخیر در خدماترسانی، تصمیمگیریهای نادرست در اعطای تسهیلات و نهایتاً ایجاد نارضایتی گسترده در میان مشتریان است. مشتریانی که انتظار دریافت خدمات استاندارد از یک بانک دولتی معتبر را دارند، با بیکفایتی مواجه میشوند.
تهدید امنیت و سلامت مالی بانک
بانکداری بر پایه اعتماد و مدیریت ریسک استوار است. مدیران بیصلاحیت در پستهای حساس، نقطه آسیبپذیری بزرگی برای بانک ایجاد میکنند. عدم آگاهی از مکانیزمهای کنترل داخلی، مقررات مبارزه با پولشویی و ارزیابی صحیح مشتریان، میتواند بانک را در معرض ریسکهای عملیاتی، اعتباری و حتی حقوقی قرار دهد. این امر نه تنها سلامت مالی همان شعبه، بلکه به دلیل وابستگی سیستم بانکی، میتواند کل شبکه را تحت تاثیر قرار دهد و امنیت سپردههای مردم را به مخاطره بیندازد.
راهحلهای پیشرو و ضرورت بازنگری فوری
خروج از این بحران نیازمند عزم جدی و انجام اقدامات فوری است.
- اولویت اول، انجام یک ارزیابی شایستگی فوری و بیطرفانه از تمامی مدیران منتسب شده در جریان ادغام است. افرادی که فاقد حداقل استانداردها هستند باید با حفظ شأن، از پست مدیریتی منتقل شده و تحت برنامههای آموزشی فشرده قرار گیرند.
- دوم، ایجاد یک سیستم شفاف ارتقای بر مبنای شایستگی برای آینده است.
- سوم، استفاده از ظرفیت کارکنان مجرب قدیمی در قالب مربیگری برای توانمندسازی نیروهای جدید. بدون این اقدامات، بانک سپه نمیتواند در فضای رقابتی بانکداری امروز دوام بیاورد.