آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار خودرو ایران این روزها شاهد یکی از جذابترین قرعهکشیهای سال است. گروه خودروسازی سایپا از روز سهشنبه ۲۱ بهمن، فروش فوقالعاده ۵ محصول خود را آغاز کرده و مهلت ثبتنام تا ساعت ۲۴ امشب، شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ ادامه دارد. طرحی که به دلیل اختلاف چشمگیر قیمت کارخانه و بازار، به یکی از پرمتقاضیترین رویدادهای خودرویی سال تبدیل شده است. نکته قابل توجه این دوره، عدم نیاز به مسدودسازی وجه در حساب بانکی است. این موضوع، همراه با سودهای نجومی برخی خودروها، باعث شده تا میلیونها نفر برای ثبتنام در این طرح هجوم بیاورند. سایت فروش سایپا (saipa.iranecar.com) در ساعات ابتدایی آغاز ثبتنام با ترافیک سنگینی مواجه شد. اما پرسش اصلی این است: کدام خودروها در این طرح عرضه شدهاند و سود کدام یک بیشتر است؟ بررسیها نشان میدهد که خودروهای مونتاژی، بهویژه چانگان CS55 پلاس (P۴۴۱) و P۴۲۱، با اختلاف قیمت نجومی نسبت به بازار، بیشترین توجه را به خود جلب کردهاند.
خودروی P۴۴۱ با قیمت کارخانه ۲ میلیارد و ۱۰۷ میلیون تومان، در بازار آزاد حدود ۴ میلیارد و ۱۴۰ میلیون تومان قیمت دارد. یعنی سود بالقوه بیش از ۲ میلیارد تومان برای برنده این قرعهکشی! اختلاف نزدیک به ۹۶ درصد که در هیچ سرمایهگذاری دیگری یافت نمیشود. P۴۲۱ نیز با قیمت کارخانه ۱ میلیارد و ۹۴۵ میلیون تومان و قیمت بازار ۳ میلیارد و ۳۹۰ میلیون تومان، سودی حدود ۱ میلیارد و ۴۴۵ میلیون تومان را برای برنده خود به ارمغان میآورد. این دو خودرو، بدون شک جذابترین گزینههای این دوره از فروش فوقالعاده هستند. اما همه متقاضیان به دنبال سودهای نجومی نیستند. برخی ترجیح میدهند با انتخاب خودروهای اقتصادیتر، شانس برنده شدن خود را افزایش دهند. خودروهایی مانند ساینا S، اطلس GL و کوییک GXR با وجود سود کمتر (بین ۱۲۶ تا ۲۰۸ میلیون تومان)، به دلیل تعداد متقاضی کمتر، شانس بیشتری برای برنده شدن دارند. طرح فروش فوقالعاده سایپا در سه گروه متقاضیان عادی، طرح جایگزینی خودروهای فرسوده و طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اجرا میشود. متقاضیان میتوانند با انتخاب استراتژی مناسب، بین سود بیشتر و شانس بالاتر، یکی را برگزینند. امشب، ساعت ۲۴، آخرین مهلت ثبتنام در این طرح است. پس از آن، فرآیند قرعهکشی انجام شده و اسامی برندگان اعلام خواهد شد. فرصت باقیمانده برای حضور در یکی از پرسودترین قرعهکشیهای خودرویی سال، محدود است.
اختلاف قیمت کارخانه و بازار و علل آن
اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها در ایران، یک پدیده چندعاملی است. در مورد خودروهای مونتاژی مانند چانگان CS55 پلاس، این اختلاف به مرز ۹۶ درصد میرسد. این بدان معناست که برنده قرعهکشی میتواند خودرو را با کمتر از نصف قیمت بازار خریداری کرده و بلافاصله با سودی نجومی آن را بفروشد. علل این اختلاف را باید در چند عامل جستجو کرد:
- نخست، قیمتگذاری دستوری و غیرواقعی خودروها توسط شورای رقابت که باعث میشود قیمت کارخانه بسیار پایینتر از قیمت تمامشده واقعی و قیمت بازار تعیین شود.
- دوم، تورم مزمن و کاهش ارزش پول ملی که باعث افزایش مداوم قیمتها در بازار آزاد میشود.
- سوم، رانت و فساد در توزیع خودرو که باعث میشود خودروها به دست مصرفکننده واقعی نرسد.
این اختلاف قیمت، خودرو را از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایهای و سفتهبازی تبدیل کرده است. بسیاری از ثبتنامکنندگان، مصرفکننده واقعی نیستند، بلکه به دنبال کسب سود از این اختلاف قیمت هستند.
استراتژی انتخاب خودرو در قرعهکشی
متقاضیان ثبتنام در فروش فوقالعاده سایپا با یک انتخاب استراتژیک مواجه هستند: سود بیشتر یا شانس بالاتر؟ خودروهای پرسود مانند P۴۴۱ و P۴۲۱، به دلیل جذابیت بالا، تعداد متقاضیان بسیار زیادی خواهند داشت و در نتیجه شانس برنده شدن در آنها پایین است. در مقابل، خودروهای اقتصادیتر مانند ساینا S، اطلس GL و کوییک GXR، سود کمتری دارند اما به دلیل تعداد متقاضی کمتر، شانس بیشتری برای برنده شدن خواهند داشت. انتخاب بین این دو، به استراتژی شخصی متقاضی بستگی دارد. برخی از متقاضیان که به دنبال سود سریع و کلان هستند، ریسک شانس پایین را میپذیرند و در قرعهکشی خودروهای پرسود شرکت میکنند. برخی دیگر که شانس برنده شدن را بر سود بیشتر ترجیح میدهند، خودروهای اقتصادیتر را انتخاب میکنند. گروه سوم نیز ممکن است در چندین طرح مختلف ثبتنام کنند تا شانس خود را افزایش دهند.
نقش عدم نیاز به مسدودسازی وجه
عدم نیاز به مسدودسازی وجه در این دوره از فروش فوقالعاده، یک تغییر مهم نسبت به دورههای قبل است. این تصمیم، موانع ورود را برای متقاضیان کاهش داده و باعث افزایش چشمگیر تعداد ثبتنامکنندگان شده است. در دورههای قبل، متقاضیان باید مبلغی معادل قیمت خودرو را در حساب خود مسدود میکردند. این موضوع، بسیاری از افراد را از ثبتنام منصرف میکرد. اما حالا، هر فردی بدون نیاز به داشتن سرمایه قابل توجه، میتواند در قرعهکشی شرکت کند. این تغییر، اگرچه عادلانهتر به نظر میرسد، اما احتمال ثبتنام افراد غیرواقعی و سوداگر را نیز افزایش داده است. ممکن است افرادی با استفاده از اطلاعات هویتی دیگران، تعداد ثبتنامهای خود را افزایش دهند و شانس برنده شدن را به نفع خود تغییر دهند.
تأثیر این طرح بر بازار خودرو
اجرای فروش فوقالعاده با قیمتهای یارانهای، در کوتاهمدت میتواند تا حدی از التهابات بازار بکاهد. با ورود خودروهای ارزانقیمت به بازار، ممکن است قیمتها کمی کاهش یابد. اما در بلندمدت، این طرحها تأثیر چندانی بر روند صعودی قیمتها ندارند. علت این است که مشکل اصلی بازار خودرو، عدم تعادل عرضه و تقاضاست. تا زمانی که تولید خودرو با تقاضا هماهنگ نباشد، هرگونه قیمتگذاری دستوری و فروش فوقالعاده، تنها به افزایش رانت و سفتهبازی دامن میزند. خودروسازان باید با افزایش تولید و بهبود کیفیت، به سمت تعادل عرضه و تقاضا حرکت کنند. در غیر این صورت، فاصله قیمت کارخانه و بازار نه تنها کاهش نمییابد، که افزایش نیز خواهد یافت.
آینده بازار خودرو و توصیه به متقاضیان
با توجه به روند فعلی، پیشبینی میشود که فاصله قیمت کارخانه و بازار خودروها در آینده نزدیک کاهش نیابد. تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و عدم تعادل عرضه و تقاضا، همگی عواملی هستند که این شکاف را حفظ میکنند. برای متقاضیان واقعی خودرو، توصیه میشود که در این قرعهکشیها شرکت کنند و اگر برنده شدند، خودرو را برای استفاده شخصی نگه دارند. خرید و فروش سریع خودرو برای کسب سود، اگرچه وسوسهانگیز است، اما ریسکهای خاص خود را دارد. برای سرمایهگذاران نیز توصیه میشود که با آگاهی کامل از ریسکها، در این قرعهکشیها شرکت کنند. شانس برنده شدن در خودروهای پرسود پایین است و ممکن است سرمایهگذاری در این حوزه بازدهی مورد انتظار را نداشته باشد.
شانس برنده شدن کدام خودرو در قرعهکشی سایپا بیشتر است؟
هرچه سود بالقوه یک خودرو بیشتر باشد، تعداد متقاضیان آن هم افزایش مییابد. به همین دلیل:
- خودروهای P۴۴۱ و P۴۲۱ → سود بالا | شانس برنده شدن کمتر
- خودروهای کوییک GXR، اطلس GL و ساینا S → سود کمتر | شانس برنده شدن بیشتر
در نتیجه، انتخاب بین سود بیشتر یا شانس بالاتر در قرعهکشی به استراتژی شخصی متقاضی بستگی دارد.