آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
خبری ناگهانی و شوکآور جامعه هنری اسرائیل و مخاطبان سریال محبوب «تهران» را در بهت فرو برد. دانا ادن(Dana Eden)، تهیهکننده این سریال پرمخاطب، روز یکشنبه ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن) در اتاق خود در یک هتل در یونان، بیجان پیدا شد. برادر ادن، پس از آنکه او به تماسها و پیامهایش پاسخ نداد، به جستوجویش پرداخت و در نهایت جسد او را در اتاقش در هتل کشف کرد. ادن برای نظارت نزدیک بر روند فیلمبرداری فصل چهارم سریال «تهران» به یونان سفر کرده بود. بخشهای اعظم این سریال به دلیل شباهت بصری آتن با تهران، در یونان فیلمبرداری میشود. پلیس یونان بلافاصله تحقیقات خود را آغاز کرده است. کالبدشکافی برای تعیین علت مرگ دستور داده شده و تصاویر دوربینهای مداربسته هتل نیز جمعآوری شده است. کارکنان هتل نیز برای ارائه اطلاعات بیشتر مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
اما ساعاتی پس از انتشار این خبر، شایعاتی در شبکههای اجتماعی شکل گرفت که انگشت اتهام را به سمت جمهوری اسلامی ایران نشانه میرفت. کاربرانی با اشاره به داستان سریال «تهران» که تقابل اطلاعاتی ایران و اسرائیل را به تصویر میکشد، ادعا کردند که ممکن است عوامل ایرانی در این مرگ دست داشته باشند. با این حال، شرکت تهیهکننده سریال «تهران» با انتشار بیانیهای، به این شایعات پایان داد. در این بیانیه تأکید شده است که تا کنون هیچ نشانهای از اقدام مجرمانه در رابطه با مرگ ادن به دست نیامده است. این شرکت از رسانهها و افکار عمومی خواسته است تا از انتشار نظریههای تأییدنشده خودداری کنند و با مسئولیتپذیری و حساسیت عمل کنند.
سریال «تهران» یکی از پرمخاطبترین سریالهای اسرائیلی است که از شبکه «اپل تیوی» پخش میشود. این سریال تاکنون جوایز متعددی از جمله جایزه معتبر امی را کسب کرده است. داستان آن درباره یک افسر اطلاعاتی موساد به نام تامار رابینان است که برای انجام مأموریتی مخفی در رابطه با برنامه هستهای ایران به تهران فرستاده میشود. فصل سوم این سریال پیشتر در اسرائیل به نمایش درآمده بود و پخش جهانی آن هماکنون از اپل تیوی در حال انجام است. فصل چهارم آن نیز در مراحل تولید قرار داشت که با این حادثه تلخ مواجه شد.
علت احتمالی مرگ و تحقیقات پلیس یونان
تاکنون هیچ اطلاعات رسمی درباره علت مرگ دانا ادن منتشر نشده است. پلیس یونان دستور کالبدشکافی را صادر کرده و نتایج آن میتواند بسیاری از ابهامات را برطرف کند. کالبدشکافی میتواند نشان دهد که آیا مرگ ناشی از عوامل طبیعی (مانند حمله قلبی یا سکته) بوده یا عوامل دیگری در آن دخیل بودهاند. تصاویر دوربینهای مداربسته هتل و بازجویی از کارکنان، میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره آخرین ساعات زندگی ادن در اختیار پلیس قرار دهد. اینکه آیا او با کسی ملاقات داشته، چه زمانی به اتاق خود بازگشته و رفتارش چگونه بوده است، از جمله مواردی است که میتواند در روشن شدن ماجرا کمک کند. تا زمانی که نتایج رسمی این تحقیقات اعلام نشود، هرگونه قضاوت درباره علت مرگ، عجولانه و غیرمسئولانه خواهد بود. بیانیه شرکت تهیهکننده نیز بر همین نکته تأکید کرده و خواستار خودداری از انتشار نظریههای تأییدنشده شده است.
شایعات شبکههای اجتماعی و نقش محتوای سریال
شکلگیری سریع شایعات در شبکههای اجتماعی درباره دست داشتن ایران در مرگ ادن، پدیدهای قابل پیشبینی بود. سریال «تهران» با داستان خود که تقابل اطلاعاتی ایران و اسرائیل را به تصویر میکشد، زمینهساز این شایعات شده است. بسیاری از کاربران، احتمالاً بدون تفکر، این دو را به هم ربط دادهاند. نکته قابل تأمل این است که هیچ مدرک و شاهد عینی برای اثبات این ادعاها وجود ندارد. شرکت تهیهکننده نیز به صراحت اعلام کرده که تاکنون هیچ نشانهای از اقدام مجرمانه به دست نیامده است. این بدان معناست که شایعات صرفاً بر اساس حدس و گمان شکل گرفتهاند. این رویداد، بار دیگر قدرت و خطر شبکههای اجتماعی در انتشار سریع اطلاعات نادرست را نشان میدهد. در چنین شرایطی، مسئولیت رسانهها و کاربران برای راستیآزمایی اخبار و پرهیز از انتشار شایعات، دوچندان میشود.
واکنش رسانهها و افکار عمومی در ایران
پیشبینی میشود که رسانههای داخلی ایران با احتیاط به این خبر واکنش نشان دهند. آنها ضمن پوشش خبر، بر بیانیه شرکت تهیهکننده و عدم وجود نشانههای اقدام مجرمانه تأکید خواهند کرد و شایعات شبکههای اجتماعی را بیاساس خواهند خواند. همچنین، ممکن است رسانهها به این نکته اشاره کنند که این شایعات، تلاشی برای تخریب وجهه ایران و ایجاد تنشهای جدید است. آنها خواستار انتظار برای نتایج تحقیقات رسمی پلیس یونان خواهند شد. افکار عمومی ایران نیز ممکن است دو دسته شوند. گروهی ممکن است این شایعات را باور کنند و گروهی دیگر آنها را بیاساس بدانند. اما به هر حال، این رویداد میتواند به افزایش تنشها در فضای مجازی منجر شود.
پیامدهای احتمالی این رویداد بر روابط ایران و یونان
این رویداد به خودی خود، نمیتواند تأثیر قابل توجهی بر روابط ایران و یونان داشته باشد. این یک پرونده جنایی است که پلیس یونان به طور مستقل در حال بررسی آن است. ایران هیچ نقشی در این ماجرا ندارد، مگر آنکه تحقیقات پلیس به نتیجه دیگری منجر شود که بسیار بعید به نظر میرسد. با این حال، اگر شایعات ادامه یابد و رسانههای اسرائیلی یا غربی ایران را به دست داشتن در این مرگ متهم کنند، میتواند به فضاسازی علیه ایران منجر شود. این فضا، میتواند بر افکار عمومی در غرب تأثیر بگذارد و روابط ایران با برخی کشورها را تحت الشعاع قرار دهد. اما تا آن زمان، این یک پرونده جنایی عادی است که باید توسط پلیس یونان بررسی شود.
اهمیت سریال «تهران» و جایگاه آن در فرهنگ اسرائیل
سریال «تهران» یکی از مهمترین تولیدات فرهنگی اسرائیل در سالهای اخیر است. این سریال با استقبال گسترده مخاطبان در سراسر جهان مواجه شده و جوایز معتبری مانند امی را کسب کرده است. این موفقیت، نشاندهنده توانایی صنعت فیلم اسرائیل در تولید آثار با کیفیت بینالمللی است. داستان سریال که درباره تقابل اطلاعاتی ایران و اسرائیل است، آن را به یک اثر سیاسی-امنیتی تبدیل کرده است. این سریال، نگاه اسرائیلی به ایران را به تصویر میکشد و میتواند بر افکار عمومی مخاطبان تأثیر بگذارد. مرگ ناگهانی تهیهکننده این سریال، ضربهای به صنعت فیلم اسرائیل است. ادن یکی از تهیهکنندگان با تجربه و شناختهشده بود و فقدان او در تولید فصل چهارم سریال تأثیرگذار خواهد بود.