آسیانیوز ایران؛ سرویس فرهنگی هنری:
فضای مجازی ایران امروز شاهد یک درگیری لفظی تند و تهدیدآمیز میان دو چهره شناختهشده بود. ژیلا صادقی، مجری صداوسیما، با انتشار یک استوری اینستاگرامی، احسان کرمی، بازیگر، را به دلیل انتشار «محتوای خصوصی» (عکسهای بیحجاب وی در شبکه اجتماعی ایکس) تهدید به شکایت کرد و با اشاره به تابعیت آمریکایی خود، گفت که کرمی ممکن است از این کشور دیپورت شود. صادقی در این استوری با لحنی خشمگین و تهدیدآمیز خطاب به کرمی نوشت: «به زودی میبینمت در دادگاه احسان... یادت نره من شهروندم، با پاس آمریکایی، اما تو خودتو تیکه تیکه کنی تو خیابونا عر عر کنی هنوز با ویزا تو آمریکا هستی که به زودی شوت میشی بیرون.» او در ادامه با کنایهای توهینآمیز وضعیت مالی کرمی را هدف قرار داد و نوشت: «نگران نباش میتونی بیای به عنوان کارگر برای خانواده من پیاز داغ درست کنی یه پولی هم بگیری میدونم شرایط خوبی نداری.»
ژیلا صادقی همچنین به دو پرونده شکایتی علیه کرمی در آمریکا اشاره کرد. یکی از این پروندهها به گفته او از طرف «پدر و مادرهای بچههایی که به عشق بازیگری کشوندیشون کلاسهای بازیگری» تشکیل شده است. پرونده دوم نیز مربوط به شکایت خود او با عنوان «انتشار عمومی حقایق خصوصی» (public disclosure of private facts) است که آن را جرمی سنگین و قابل پیگیری در سطح ایالتی و فدرال توصیف کرد. این درگیری لفظی در حالی رخ میدهد که احسان کرمی نیز مدتهاست در شبکههای اجتماعی حضوری فعال دارد و گاه با اظهارنظرهای جنجالی خود، توجه کاربران را جلب میکند.
مسائل حقوقی شکایت «انتشار عمومی حقایق خصوصی»
عنوان «انتشار عمومی حقایق خصوصی» که ژیلا صادقی به آن اشاره کرده، یکی از چهار شاخه اصلی دعاوی نقض حریم خصوصی در حقوق کامن لا (از جمله حقوق آمریکا) است. این دعوا زمانی قابل طرح است که فردی به طور عمومی و بدون مجوز، حقایق خصوصی و غیرعمومی درباره شخص دیگری را منتشر کند. برای اینکه این دعوا در دادگاه قابل استماع باشد، چند شرط باید احراز شود: اول، موضوع منتشرشده باید یک «حقیقت خصوصی» باشد که برای عموم قابل دسترسی نبوده است. دوم، انتشار این حقیقت برای یک فرد معمولی «به شدت توهینآمیز» و آزاردهنده باشد. سوم، این موضوع از لحاظ عمومی مشروعیت نداشته باشد (یعنی انتشار آن به نفع جامعه نباشد). در این پرونده خاص، انتشار عکسهای بیحجاب صادقی میتواند از منظر دادگاههای آمریکایی مصداق انتشار حقایق خصوصی و توهینآمیز تلقی شود، اگرچه دفاعیات احتمالی کرمی میتواند این باشد که این عکسها در یک پلتفرم عمومی منتشر شده و از قبل در دسترس عموم بوده است.
تهدید به دیپورت و تابعیت دوگانه
تهدید ژیلا صادقی به دیپورت کردن احسان کرمی، یکی از جدیترین بخشهای این درگیری است. اگرچه این تهدید بیشتر جنبه لفظی و فشار روانی دارد، اما به یک واقعیت مهم اشاره میکند: احسان کرمی به عنوان یک شهروند ایرانی که با ویزا در آمریکا زندگی میکند، وضعیت مهاجرتی شکنندهای دارد. در حقوق آمریکا، داشتن یک پرونده جنایی یا حتی یک شکایت کیفری (حتی پیش از اثبات) میتواند برای افراد غیرشهروند مشکلات جدی ایجاد کند. بسته به نوع اتهام و نتیجه پرونده، ممکن است وضعیت ویزای فرد به خطر بیفتد و حتی فرآیند اخراج (دیپورت) آغاز شود. با این حال، اثبات چنین اتهامی و تأثیر آن بر وضعیت مهاجرتی فرد، یک فرآیند طولانی و پیچیده است و صرف طرح یک شکایت لزوماً منجر به دیپورت نمیشود.
ابعاد اخلاقی و حرفهای رفتار ژیلا صادقی
لحن و محتوای استوری ژیلا صادقی، از منظر اخلاق حرفهای و حتی اخلاق انسانی، قابل تأمل است. او که خود را قربانی نقض حریم خصوصی معرفی میکند، در عمل با لحنی توهینآمیز و کنایهدار، شخصیت و وضعیت مالی کرمی را هدف قرار داده است. این رفتار میتواند وجهه او را در افکار عمومی خدشهدار کند. استفاده از عبارت «میتونی بیای به عنوان کارگر برای خانواده من پیاز داغ درست کنی» یک کنایه توهینآمیز و تحقیرکننده است که بیش از آنکه به حل مسئله کمک کند، بر آتش اختلاف میافزاید. این نوع ادبیات در یک اختلاف حقوقی، معمولاً نتیجه معکوس دارد. همچنین، اشاره او به تابعیت آمریکایی خود و تهدید به دیپورت، میتواند برای برخی از مخاطبان داخل ایران که نسبت به مسائل ملی حساس هستند، واکنشبرانگیز باشد و از محبوبیت او بکاهد.
تحلیل رفتار احسان کرمی و مسئولیت اجتماعی سلبریتیها
از سوی دیگر، رفتار احسان کرمی در انتشار عکسهای بیحجاب یک چهره شناختهشده نیز قابل نقد است. سلبریتیها و افراد مشهور، به دلیل نفوذ و مخاطبان گستردهای که دارند، مسئولیت اجتماعی بیشتری دارند. انتشار عکسهای خصوصی افراد، حتی اگر از روی قصد قبلی نباشد، میتواند آسیبهای روحی و اجتماعی جدی به همراه داشته باشد. کرمی که خود سالهاست در عرصه بازیگری فعالیت دارد، باید نسبت به پیامدهای اخلاقی و حقوقی رفتار خود آگاه باشد. شاید بهتر بود به جای انتشار، راههای دیگری را برای حل اختلافات احتمالی انتخاب میکرد. این اتفاق، بار دیگر بر ضرورت رعایت اخلاق حرفهای و احترام به حریم خصوصی دیگران، حتی در فضای مجازی و در میان چهرههای مشهور، تأکید میکند.
تأثیر این درگیری بر افکار عمومی و فضای مجازی
چنین درگیریهایی میان چهرههای شناختهشده، معمولاً بازتاب گستردهای در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی پیدا میکند. کاربران به دو دسته موافق و مخالف تقسیم میشوند و بحثهای داغی درمیگیرد. این فضا میتواند به سرعت به یک جنگ لفظی تمامعیار تبدیل شود. در این میان، ممکن است ابعاد حقوقی و اخلاقی موضوع تحتالشعاع احساسات و هیجانات لحظهای قرار گیرد. انتشار یک طرفه استوری از سوی صادقی و نبود پاسخ فوری از سوی کرمی، میتواند افکار عمومی را به نفع او یا علیه او جهت دهد. در نهایت، این درگیری نشاندهنده آسیبپذیری بالای سلبریتیها در برابر انتشار اطلاعات خصوصیشان و همچنین سوءاستفاده از قدرت (در اینجا قدرت حقوقی و تابعیت) توسط طرف مقابل است.