آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
آسمان تهران بار دیگر نفسها را در سینه حبس کرد. شاخص آلودگی هوای پایتخت امروز جمعه اول اسفند به عدد ۱۰۱ رسید و در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار گرفت. این شرایط، زنگ خطر را برای تعطیلی احتمالی مدارس در روز شنبه ۲ اسفند به صدا درآورده است. بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، آلاینده شاخص هوای پایتخت «ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون» با میانگین ۱۰۱ بوده است. این عدد، تهران را در مرز وضعیت نارنجی و قرمز قرار داده است. با توجه به پیشبینیهای هواشناسی مبنی بر تداوم پایداری جو تا روز یكشنبه، احتمال افزایش غلظت آلایندهها و وخیمتر شدن وضعیت هوا وجود دارد. همین امر، تعطیلی مدارس در روز شنبه را بسیار جدی کرده است. گروههای حساس شامل کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماریهای قلبی و تنفسی، باید از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و در صورت خروج، حتماً از ماسک مناسب استفاده نمایند. اگرچه هنوز هیچ تصمیم رسمی در مورد تعطیلی مدارس اعلام نشده است، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که با رسیدن شاخص آلودگی به این سطح، احتمال تعطیلی بسیار بالاست. منتظر تصمیم کارگروه شرایط اضطراری آلودگی هوا هستیم. این کارگروه معمولاً در اواخر وقت امروز تشکیل جلسه داده و نتیجه را از طریق رسانههای رسمی اعلام میکند.
تحلیل شاخص آلودگی هوا و وضعیت فعلی
شاخص کیفیت هوا (AQI) عدد ۱۰۱ به این معناست که هوا برای گروههای حساس (کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و تنفسی) ناسالم است. این گروهها باید فعالیتهای طولانی یا سنگین خارج از منزل را کاهش دهند. علت اصلی این آلودگی، سکون نسبی جو و پدیده وارونگی دما است. در این شرایط، هوای سرد در سطح زمین میماند و هوای گرم بالاتر قرار میگیرد و از جابجایی عمودی هوا جلوگیری میکند. آلایندهها در لایه نزدیک به زمین محبوس و غلظت آنها افزایش مییابد. اگر این شرایط ادامه یابد، شاخص آلودگی ممکن است به سطوح بالاتری نیز برسد.
احتمال تعطیلی مدارس
با توجه به تجربه سالهای گذشته و قوانین موجود، هنگامی که شاخص آلودگی از مرز ۱۰۰ عبور میکند، احتمال تعطیلی مدارس و مهدکودکها وجود دارد. این تصمیم معمولاً توسط کارگروه شرایط اضطراری آلودگی هوا اتخاذ میشود. این کارگروه با در نظر گرفتن پیشبینیهای هواشناسی و روند تغییرات آلودگی، تصمیم نهایی را اتخاذ میکند. اگر پیشبینی شود که آلودگی ادامه خواهد یافت یا افزایش خواهد یافت، احتمال تعطیلی بیشتر است. والدین و دانشآموزان باید اخبار را از منابع رسمی پیگیری کنند و تا اعلام نتیجه، برای هر دو حالت (تعطیل یا غیرتعطیل) آماده باشند.
تأثیر آلودگی بر سلامت گروههای حساس
آلودگی هوا میتواند تأثیرات جدی بر سلامت گروههای حساس داشته باشد. ذرات معلق ریز (PM2.5) میتوانند وارد ریهها و حتی جریان خون شوند و باعث مشکلات تنفسی، قلبی و عروقی شوند. کودکان به دلیل اینکه ریههای در حال رشد دارند و بیشتر در فضای باز فعالیت میکنند، در معرض خطر بیشتری هستند. سالمندان و بیماران نیز به دلیل ضعف سیستم ایمنی، آسیبپذیرترند. به این گروهها توصیه میشود که در این شرایط از تردد غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و در صورت خروج، حتماً از ماسک مناسب (مانند ماسک N95 یا FFP2) استفاده نمایند.
نقش شهروندان در کاهش آلودگی هوا
در شرایط آلودگی هوا، شهروندان نیز میتوانند با رعایت برخی نکات، به کاهش آن کمک کنند. کاهش استفاده از خودروی شخصی و استفاده از حملونقل عمومی، پرهیز از فعالیتهای ورزشی در فضای باز و خودداری از روشن کردن آتش در فضای باز، از جمله این اقدامات است. همچنین، خودداری از سوزاندن ضایعات کشاورزی و کنترل منابع آلاینده صنعتی، از وظایف مسئولان و صنایع است. تنها با همکاری همگانی میتوان از شدت آلودگی هوا کاست و از تأثیرات مخرب آن بر سلامت جامعه جلوگیری کرد.
چشمانداز آینده و ضرورت اقدامات بلندمدت
آلودگی هوا در تهران یک بحران مزمن و چندعاملی است. برای حل این بحران، نیاز به اقدامات بلندمدت و ساختاری است. توسعه حملونقل عمومی، جایگزینی خودروهای فرسوده، ارتقای کیفیت سوخت، کنترل صنایع آلاینده و توسعه فضای سبز، از جمله این اقدامات است. اقدامات مقطعی مانند تعطیلی مدارس و ادارات، تنها یک مسکن موقتی است و نمیتواند ریشه مشکل را حل کند. باید با برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری کلان، به دنبال راهحلهای پایدار بود. امیدواریم که روزی برسد که دیگر شاهد این روزهای آلوده و تصمیمگیریهای اضطراری نباشیم.