آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
سفرهای جادهای در آستانه اسفندماه برای مسافران گرانتر تمام میشود. حسن فتحی، مدیرعامل اتحادیه مسافربری، از افزایش ۲۵ درصدی قیمت بلیت اتوبوسهای برونشهری خبر داد. این افزایش طبق روال هر ساله در بهمنماه اعمال میشود و شامل تمامی مسیرهاست. به گفته فتحی، بیشترین نرخ مربوط به مسیر تهران به سیستان و بلوچستان است که با احتساب این افزایش، به حدود یک میلیون تومان میرسد. این مسیر طولانیترین مسیر اتوبوسی کشور است و طبیعی است که بالاترین نرخ را داشته باشد. اما در مسیرهای کوتاهتر مانند تهران به اراک، نرخ بلیت حدود ۳۵۰ هزار تومان است که با افزایش حدود ۷۰ هزار تومانی همراه شده است. فتحی معتقد است که با توجه به شرایط تورمی، این افزایش چندان قابل توجه نیست. مدیرعامل اتحادیه مسافربری تأکید کرد که این افزایش یک اقدام داوطلبانه و خارج از روال نیست، بلکه هر ساله به دلیل تورم در بهمنماه اعمال میشود. تنها در موارد استثنایی مانند جنگ ۱۲ روزه، بخش حملونقل داوطلبانه از افزایش صرفنظر کرده است.
فتحی در پاسخ به نگرانیها درباره کاهش تقاضا، گفت: «چارهای جز این اقدام وجود ندارد. هزینهها به شدت بالا رفته است. اگر این افزایش اعمال نشود، ارائه سرویس با مشکل مواجه میشود و ممکن است برخی خدمات انجام نشود.» وی تأکید کرد که نظارتهای دقیقی بر رعایت نرخهای مصوب وجود دارد. تمامی شرکتها موظف به نصب تابلوی نرخ هستند و سازمانهای نظارتی مانند شهرداری، راهداری و وزارت راه، نرخها را بهصورت برخط رصد میکنند. تخلف حتی در حد یک درصد نیز قابل شناسایی و برخورد است. در مورد اعمال نرخ تشویقی «یک سرخالی» (بازگشت خالی) در اسفندماه، فتحی گفت که این موضوع به شرایط تقاضا بستگی دارد. با توجه به همزمانی با ماه رمضان، ممکن است میزان سفر کاهش یابد و در نتیجه افزایشی اعمال نشود.
دلایل افزایش قیمت
افزایش ۲۵ درصدی قیمت بلیت اتوبوس، یک واکنش طبیعی به تورم و افزایش هزینههای حملونقل است. مدیرعامل اتحادیه مسافربری به صراحت میگوید که هزینهها به شدت بالا رفته و برای ادامه ارائه خدمات، این افزایش اجتنابناپذیر بوده است. قیمت سوخت، هزینههای نگهداری و تعمیرات، دستمزد رانندگان و سایر هزینههای جانبی، همگی تحت تأثیر تورم افزایش یافتهاند. اگر قیمت بلیت متناسب با این افزایشها بالا نمیرفت، ارائه خدمات برای شرکتهای حملونقل زیانده میشد و ممکن بود برخی از آنها از ادامه فعالیت انصراف دهند. بنابراین، این افزایش قیمت، اگرچه برای مسافران ناخوشایند است، اما برای حفظ و ادامه خدمات حملونقل ضروری است.
تأثیر بر مسیرهای مختلف
تأثیر این افزایش ۲۵ درصدی بر مسیرهای مختلف، یکسان نیست. در مسیرهای طولانی (مانند تهران-سیستان و بلوچستان)، افزایش مبلغ قابل توجه است (حدود ۲۰۰ هزار تومان) و نرخ بلیت به یک میلیون تومان میرسد. این برای مسافران این مسیر، فشار مالی بیشتری ایجاد میکند. در مسیرهای کوتاه (مانند تهران-اراک)، افزایش مبلغ کمتر (حدود ۷۰ هزار تومان) و نرخ بلیت همچنان در محدوده معقولتری باقی میماند. مدیرعامل اتحادیه معتقد است که این افزایش در این مسیرها چندان محسوس نیست. بنابراین، مسافران مسیرهای طولانی بیشترین تأثیر را از این افزایش قیمت خواهند پذیرفت.
نظارت بر اجرای نرخهای مصوب
مدیرعامل اتحادیه مسافربری تأکید کرده است که نظارتهای دقیقی بر رعایت نرخهای مصوب وجود دارد. او میگوید که تمامی شرکتها موظف به نصب تابلوی نرخ هستند و نرخها بهصورت برخط در سامانههای مربوطه رصد میشود. این ادعا اگر درست باشد، میتواند از اعمال نرخهای بالاتر از مصوب جلوگیری کند و حقوق مسافران را حفظ نماید. اما باید دید که این نظارتها در عمل چقدر مؤثر هستند و آیا تخلفی رخ میدهد یا خیر. شفافسازی نرخها و دسترسی آسان عموم به آنها، گام مهمی در جهت جلوگیری از تخلفات احتمالی است.
تأثیر بر سفرهای اسفندماه
اسفندماه، ماه پایانی سال و آغاز سفرهای نوروزی است. افزایش قیمت بلیت میتواند بر برنامههای سفر مردم تأثیر بگذارد. مدیرعامل اتحادیه معتقد است که بیشتر سفرهای اسفندماه، سفرهای ضروری (مانند بازگشت سربازان، کارگران و...) هستند و کمتر جنبه تفریحی دارند. بنابراین، افزایش قیمت ممکن است تأثیر چندانی بر کاهش تقاضا نداشته باشد، زیرا این سفرها ضروری هستند. با این حال، سفرهای تفریحی نیز در این ماه انجام میشود و افزایش قیمت ممکن است برخی افراد را از سفر منصرف کند.
چشمانداز آینده و ضرورت برنامهریزی
با توجه به تورم و افزایش هزینهها، به نظر میرسد که افزایش قیمت بلیت اتوبوس در سالهای آینده نیز ادامه یابد. مسافران باید برای سفرهای خود برنامهریزی دقیقتری داشته باشند و بودجه بیشتری را به این موضوع اختصاص دهند. مسئولان نیز باید با نظارت دقیق بر اجرای نرخها و حمایت از شرکتهای حملونقل، به حفظ و ارتقای کیفیت خدمات کمک کنند.