به گزارش آسیانیوز ایران ؛ در روزهای اخیر گزارشهایی درباره عرضه سرویسی با عنوان «اینترنت پرو» در بازار ارتباطات ایران منتشر شده است؛ سرویسی که به گفته برخی رسانهها از طریق یکی از اپراتورهای بزرگ تلفن همراه ارائه میشود و امکان دسترسی گستردهتر به اینترنت بینالمللی را برای گروهی محدود از کاربران فراهم میکند.
بر اساس گزارش منتشر شده در روزنامه شرق و برخی رسانههای حوزه فناوری، این سرویس با عنوان «سیمکارت پرو» یا «اینترنت پرو» معرفی شده و در تبلیغات آن از امکان دسترسی مستقیم به اینترنت بینالمللی بدون نیاز به استفاده از ابزارهای جانبی مانند VPN یاد شده است.
گزارشها حاکی است که این سرویس با هدف پشتیبانی از فعالیتهای تجاری و بینالمللی طراحی شده و در مرحله نخست برای گروه محدودی از کاربران، از جمله برخی شرکتها، اصناف و مجموعههای دارای مجوز فعالیت اقتصادی در نظر گرفته شده است.
در برخی تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، تبلیغاتی مشاهده میشود که در آن از عبارتهایی مانند «خداحافظی با VPN» و «دسترسی به اینترنت بینالمللی بدون فیلتر» استفاده شده است. این تصاویر به سرعت در فضای مجازی دستبهدست شده و بحثهایی درباره ماهیت این سرویس و پیامدهای آن در فضای عمومی ایجاد کرده است.
گزارش روزنامه شرق میگوید پس از پیگیری خبرنگار این رسانه به عنوان مشتری، واحد مارکتینگ یکی از اپراتورهای بزرگ کشور فایل معرفی این سرویس و پیشنویس درخواست ثبتنام را ارسال کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد عرضه این نوع خدمات بهصورت ساختاریافته و از مسیرهای رسمی در حال بررسی یا اجرا است.
طبق اطلاعات منتشر شده در برخی گزارشها، ظرفیت اولیه استفاده از این سرویس برای حدود ۵۰۰ کاربر در نظر گرفته شده است. همچنین هزینه فعالسازی آن حدود دو میلیون و ۱۷۸ هزار تومان اعلام شده است.
در کنار هزینه فعالسازی، تعرفههای مصرف اینترنت نیز در این سرویس متفاوت گزارش شده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، ترافیک اینترنت عادی با قیمت حدود هشت هزار تومان به ازای هر گیگابایت محاسبه میشود، در حالی که دسترسی به برخی سرویسها و وبسایتهای فیلتر شده ممکن است با تعرفهای حدود ۴۰ هزار تومان به ازای هر گیگابایت ارائه شود.
این ساختار تعرفهای باعث شده برخی کارشناسان حوزه سیاستگذاری اینترنت از آن به عنوان نمونهای از «اینترنت چندسطحی» یاد کنند؛ مدلی که در آن سطح دسترسی کاربران به اینترنت بر اساس نوع اشتراک یا مجوز فعالیت متفاوت خواهد بود.
بحث درباره اینترنت چندسطحی در ایران موضوع تازهای نیست و در سالهای گذشته نیز بارها در فضای کارشناسی و رسانهای مطرح شده است. برخی منتقدان این مدل معتقدند که چنین سیاستی میتواند به ایجاد تفاوت در سطح دسترسی کاربران به اینترنت منجر شود.
از سوی دیگر، برخی مدافعان این رویکرد میگویند ارائه خدمات ارتباطی ویژه برای کسبوکارها یا سازمانهایی که به دسترسی پایدارتر و گستردهتر به اینترنت بینالمللی نیاز دارند، در بسیاری از کشورها نیز وجود دارد و میتواند به تسهیل فعالیتهای اقتصادی و تجاری کمک کند.
در کاتالوگ معرفی این سرویس، ویژگیهایی مانند پایداری ارتباط حتی در شرایط اختلال شبکه، دسترسی کامل به منابع اینترنت بینالمللی، فعالسازی مستقیم روی سیمکارت و امکان مدیریت چند سیمکارت سازمانی ذکر شده است.
همچنین در این اسناد به استفاده از ابزارهای فنی برای تسهیل دسترسی به برخی سرویسهای بینالمللی اشاره شده و گفته شده است که این سرویس بدون نیاز به نصب نرمافزار جانبی فعال میشود.
ثبتنام برای این سرویس نیز طبق برخی گزارشها از طریق سامانهای ویژه انجام میشود و نیازمند فرایند احراز هویت و ارائه مدارک فعالیت اقتصادی یا سازمانی است.
در فضای سیاستگذاری ارتباطات کشور، موضوع سطحبندی دسترسی به اینترنت نخستین بار در سالهای گذشته و در دورههای مختلف مدیریتی در وزارت ارتباطات مطرح شده بود. در برخی دورهها نیز بحث ارائه دسترسی گستردهتر به اینترنت برای گروههایی مانند پژوهشگران، روزنامهنگاران یا فعالان اقتصادی مورد توجه قرار گرفت.
در آذرماه سال ۱۴۰۱ نیز کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال مصوبهای درباره ارائه اینترنت بدون فیلتر برای برخی فریلنسرها و کسبوکارهای دیجیتال بررسی کرده بود؛ موضوعی که آن زمان نیز واکنشهای مختلفی در فضای رسانهای و کارشناسی به همراه داشت.
در همین حال، برخی مقامهای دولتی در دورههای مختلف تأکید کردهاند که سیاست کلی دولتها در حوزه ارتباطات، توسعه دسترسی عمومی به اینترنت است.
برای مثال، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در یکی از اظهارات خود اعلام کرده بود که رویکرد دولت «اینترنت آزاد برای عموم مردم» است و هرگونه سیاست ارتباطی باید با هدف تسهیل دسترسی عمومی طراحی شود.
با این حال، گزارشهای جدید درباره عرضه سرویس «اینترنت پرو» باعث شده بحث درباره مدلهای مختلف دسترسی به اینترنت بار دیگر در فضای عمومی مطرح شود.
برخی کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات میگویند مهمترین مسئله در چنین طرحهایی، شفاف بودن سیاستگذاری و اطلاعرسانی دقیق درباره اهداف، دامنه اجرا و گروههای هدف است.
به گفته این کارشناسان، در صورتی که چنین سرویسهایی صرفاً برای پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی و تجاری طراحی شوند و در کنار آن دسترسی عمومی به اینترنت نیز بهبود یابد، میتوانند بخشی از نیازهای کسبوکارهای دیجیتال را پاسخ دهند.
در مقابل، منتقدان معتقدند اگر این مدل به شکلی اجرا شود که تفاوت قابل توجهی میان سطح دسترسی کاربران ایجاد کند، ممکن است به افزایش شکاف دیجیتال میان کاربران منجر شود.
این بحث در شرایطی مطرح شده که در سالهای اخیر موضوع اختلال یا محدودیت در دسترسی به اینترنت در برخی مقاطع زمانی نیز در فضای عمومی ایران مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، ایران در برخی دورهها با محدودیتها یا اختلالهای گسترده در دسترسی به اینترنت مواجه بوده است؛ مسئلهای که تأثیر قابل توجهی بر فعالیت کسبوکارهای آنلاین و اقتصاد دیجیتال کشور داشته است.
در همین حال، کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات تأکید میکنند توسعه زیرساختهای ارتباطی پایدار، افزایش ظرفیت شبکه و ایجاد سیاستهای شفاف در حوزه حکمرانی اینترنت میتواند به کاهش تنشها و افزایش اعتماد کاربران کمک کند.
در مجموع، انتشار گزارشهایی درباره عرضه سرویس «اینترنت پرو» بار دیگر موضوع سیاستهای دسترسی به اینترنت در ایران را به یکی از محورهای بحث در فضای رسانهای و کارشناسی تبدیل کرده است؛ موضوعی که احتمالاً در ماههای آینده نیز در محافل سیاستگذاری ارتباطات کشور مورد بررسی قرار خواهد گرفت.