به گزارش آسیانیوز ایران ؛ در روزهای اخیر و همزمان با افزایش تنشهای منطقهای و انتشار اخبار متعدد درباره حملات نظامی به اهداف مختلف جمهوری اسلامی، ویدیویی در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده که ادعا میکند یک حمله پهپادی به نیروهای بسیج یا سپاه را نشان میدهد. در این روایت گفته میشود پهپادهای متعلق به ایالات متحده یا اسرائیل یک خودرو یا گروهی از نیروهای نظامی را هدف قرار دادهاند.
با توجه به حساسیت چنین ادعایی، فکتچک آسیانیوز ایران این ویدیو را از چند منظر بررسی کرده است: تحلیل فریمها، بررسی نشانههای بصری، و مقایسه روایت مطرحشده با گزارشهای معتبر رسانهای.
۱) بررسی فنی فریمهای ویدیو
تحلیل دقیق فریمهای ویدیو نشان میدهد در فاصله زمانی حدود ۳٫۷ تا ۴٫۱ ثانیه تصویر دچار بههمریختگی میشود. این اختلال به شکل تغییر ناگهانی بافت تصویر و اعوجاج در عناصر صحنه دیده میشود.
در یکی از همین فریمها، شکل دستکم یکی از تابلوهای موجود در صحنه برای لحظهای تغییر میکند و سپس به حالت قبلی بازمیگردد. چنین تغییری با خطاهای معمول فیلمبرداری یا افت کیفیت تصویر همخوان نیست و بیشتر با الگوهای شناختهشده در تولید ویدیوهای ساختهشده با هوش مصنوعی یا مدلهای مولد تصویر و ویدیو مطابقت دارد.
۲) رفتار غیرطبیعی افراد در صحنه
در لحظه انفجار در این ویدیو، یکی از افراد حاضر در کنار خودرو مورد اصابت قرار میگیرد اما تا زمانی که در میان شعلهها محو میشود، واکنش طبیعی نشان نمیدهد.
در شرایط واقعی، حتی در صورت شوک یا غافلگیری، بدن انسان در مواجهه با انفجار یا موج حرارتی واکنشهای غریزی نشان میدهد؛ مانند حرکت ناگهانی، فرار یا سقوط. ایستادن کاملاً ثابت در میان شعلهها بدون هیچ واکنشی با رفتار طبیعی انسان همخوانی ندارد و یکی از نشانههایی است که در تحلیل ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی مشاهده میشود.
۳) نبود گزارش معتبر درباره چنین حملاتی
در هفتههای اخیر گزارشهای متعددی درباره حملات نظامی به برخی مراکز یا زیرساختهای جمهوری اسلامی منتشر شده است. با این حال، در میان گزارشهای منتشرشده توسط رسانههای معتبر بینالمللی یا منابع رسمی، تا این لحظه هیچ گزارشی درباره حملات پهپادی انفرادی به خودروهای نیروهای بسیج یا سپاه در داخل شهرها یا ایستهای بازرسی منتشر نشده است.
در عملیاتهای نظامی واقعی، چنین حملاتی معمولاً به سرعت توسط رسانهها، منابع محلی یا نهادهای رسمی گزارش میشود و تصاویر و دادههای تکمیلی منتشر میگردد. نبود هرگونه گزارش مستقل درباره چنین رویدادی، احتمال ساختگی بودن روایت منتشرشده همراه ویدیو را افزایش میدهد.
۴) الگوی رایج در ویدیوهای جعلی جنگی
در بسیاری از ویدیوهای ساختگی که در زمان درگیریهای نظامی در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند، چند نشانه مشترک دیده میشود:
- اعوجاج کوتاهمدت تصویر در برخی فریمها
- تغییر شکل ناگهانی اشیاء یا تابلوها
- رفتار غیرطبیعی افراد یا خودروها
- نبود منابع مستقل برای تأیید رویداد
ویدیوی مورد بررسی نیز چندین مورد از این نشانهها را همزمان نشان میدهد.
جمعبندی فکتچک
تحلیل فریمهای ویدیو، مشاهده اعوجاج تصویر و تغییر شکل عناصر صحنه، رفتار غیرطبیعی افراد در لحظه انفجار و نبود گزارشهای معتبر درباره چنین حملهای نشان میدهد ویدیوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی واقعی نیست.
حکم نهایی فکتچک آسیانیوز ایران
ادعای اینکه این ویدیو نشاندهنده حمله پهپادی آمریکا یا اسرائیل به نیروهای بسیج یا سپاه است، نادرست است.