گزارش کامل اسکار ۲۰۲۶؛ از برندگان بزرگ تا ردپای ایران
نود و هشتمین دوره جوایز اسکار یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ در لسآنجلس برگزار شد و پخش آن برای مخاطبان ایران به بامداد دوشنبه ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ رسید. آکادمی از پیش اعلام کرده بود که این مراسم با اجرای کانن اوبراین برگزار میشود و فهرست نامزدها نیز در ۳ بهمن ۱۴۰۴ منتشر شده بود.
اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم، اسکار امسال بیش از هر چیز سه چهره داشت: اول، پیروزی قاطع و حسابشده «One Battle after Another»؛ دوم، درخشش «Sinners» با وجود از دست دادن جایزه بهترین فیلم؛ و سوم، مراسمی که در آن زرقوبرق سنتی هالیوود با نشانههای آشکار نگرانی سیاسی و اجتماعی درهم آمیخته بود. همین ترکیب، اسکار ۲۰۲۶ را به یکی از دورههای خبرساز سالهای اخیر تبدیل کرد.
برندگان اصلی اسکار ۲۰۲۶ چه کسانی بودند؟
بر اساس فهرست رسمی آکادمی، «One Battle after Another» برنده جایزه بهترین فیلم شد و علاوه بر آن، اسکار بهترین کارگردانی را هم برای پل توماس اندرسن به ارمغان آورد. همین فیلم در بخشهای فیلمنامه اقتباسی، تدوین، بازیگر نقش مکمل مرد و همچنین نخستین جایزه تاریخ اسکار در شاخه Casting نیز موفق بود و عملاً عنوان فاتح بزرگ شب را به خود اختصاص داد.
در سوی دیگر، «Sinners» که با تعداد بالای نامزدیها وارد رقابت شده بود، چهار جایزه مهم گرفت: بهترین بازیگر مرد برای مایکل بی. جردن، بهترین فیلمنامه اوریجینال برای رایان کوگلر، بهترین موسیقی متن و بهترین فیلمبرداری. در بخش بازیگر زن، جسی باکلی برای «Hamnet» برنده شد و امی مادیگن برای «Weapons» اسکار نقش مکمل زن را به دست آورد.
در بخشهای دیگر هم «Sentimental Value» از نروژ برنده بهترین فیلم بینالمللی شد، «Mr. Nobody against Putin» اسکار بهترین مستند بلند را برد، «Frankenstein» در چند شاخه فنی درخشید، «KPop Demon Hunters» هم هم در انیمیشن بلند و هم در ترانه اوریجینال موفق بود، و در شاخه فیلم کوتاه داستانی نیز یک تساوی نادر ثبت شد؛ اتفاقی که خود به یکی از نکات جالب شب تبدیل شد.
- بهترین فیلم: «One Battle after Another»
- بهترین کارگردانی: پل توماس اندرسن برای «One Battle after Another»
- بهترین بازیگر مرد: مایکل بی. جردن برای «Sinners»
- بهترین بازیگر زن: جسی باکلی برای «Hamnet»
- بهترین بازیگر نقش مکمل مرد: شان پن برای «One Battle after Another»
- بهترین بازیگر نقش مکمل زن: امی مادیگن برای «Weapons»
- بهترین فیلم بینالمللی: «Sentimental Value» از نروژ
- بهترین مستند بلند: «Mr. Nobody against Putin»
زرقوبرق اسکار؛ فرش قرمز امسال چه حالوهوایی داشت؟
اسکار بدون فرش قرمز، عملاً اسکار نیست؛ و فرش قرمز ۲۰۲۶ هم از این قاعده مستثنا نبود. گزارشهای رویترز و آسوشیتدپرس نشان میدهد که حالوهوای مد امسال بیشتر به سمت متالیکها، رنگهای جواهری، فرمهای ساختارمند و نوعی بازگشت به شکوه کلاسیک هالیوود رفته بود. در عین حال، چهرههایی مثل جسی باکلی، اما استون، نیکول کیدمن، دمی مور و تیانا تیلور هرکدام به شکلی متفاوت سعی کردند میان سادگی مدرن و نمایشگری فرش قرمز تعادل ایجاد کنند.
نکته مهم این بود که زرقوبرق امسال صرفاً به لباس و جواهرات خلاصه نشد. بخشی از فرش قرمز، مثل ماههای اخیر در دیگر مراسمهای مهم، به بستری برای پیامهای نمادین هم تبدیل شد؛ از پینهای اعتراضی گرفته تا شعارهای ضد. یعنی حتی در درخشانترین و پرزرقوبرقترین قابهای اسکار هم، سیاست و بحرانهای جهانی بیرون از سالن دالبی خودش را نشان میداد.
- ترند غالب فرش قرمز: متالیکها، رنگهای درخشان و سیلوئتهای ساختارمند
- حالوهوای کلی: ترکیب «گلامور کلاسیک» با مینیمالیسم امروزی
- نشانه سیاسی روی فرش قرمز: پینها و پیامهای مرتبط با جنگ، مهاجرت و فلسطین
اسکار ۲۰۲۶ چقدر سیاسی بود؟
پاسخ دقیق این است: سیاسی بود، اما نه به شکلی یکدست و مستقیم! گزارش آسوشیتدپرس میگوید خود مراسم و فرش قرمز نسبت به بعضی دورههای دیگر، حامل نشانههای سیاسی بود، اما ارجاع مستقیم و مداوم به جنگ ایران در متن برنامه چندان پررنگ نشد. با این حال، روی فرش قرمز و روی صحنه، نشانههایی در حمایت از صلح دیده شد.
رویترز گزارش کرده که برخی مهمانان پینهایی با پیامهایی چون «ICE OUT» و مطالباتی برای پایان جنگها در ایران و غزه بر لباس داشتند. خاویر باردم هم با پین «NO A LA GUERRA» روی صحنه حاضر شد و هنگام ارائه جایزه بهترین فیلم بینالمللی گفت: «نه به جنگ و فلسطین آزاد شود». بنابراین اگرچه اسکار امسال تبدیل به میتینگ سیاسی نشد، اما بیطرفِ کامل هم نبود و نشانههای ضدجنگ در آن دیده میشد.
در مورد حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ایران، آنچه با اطمینان میتوان گفت این است که فضای امنیتی و سیاسیِ پیرامون مراسم تحت تأثیر بحران ایران قرار داشت، اما در متن خود مراسم، اشارهها بیشتر بهصورت نمادین و کلی مطرح شد تا اینکه تبدیل به موضعگیریهای مفصل و متمرکز درباره ایران شود. حتی آسوشیتدپرس تصریح کرده که مراسم، با وجود سیاسیتر بودن نسبت به برخی سالها، فاقد ارجاعات مستقیم پرشمار به جنگ ایران بود.
ردپای ایران در اسکار ۲۰۲۶؛ چه کسانی دیده شدند؟
ایران در اسکار ۲۰۲۶ برنده نداشت، اما چند نام و اثر مهم باعث شد حضور ایران و ایرانیان در این دوره کاملاً محسوس باشد. مهمترین نام، جعفر پناهی بود که فیلمش «It Was Just an Accident» در فهرست رسمی آکادمی هم در بخش بهترین فیلم بینالمللی و هم در بخش فیلمنامه اوریجینال نامزد شد، هرچند در نهایت جایزهای نبرد. رویترز هم پیشتر به همین دو نامزدی اشاره کرده بود.
در بخش مستند بلند نیز «Cutting through Rocks» ساخته سارا خاکی و محمدرضا عینی نامزد اسکار بود. این نامزدی برای سینمای مستند مرتبط با ایران اهمیت داشت، چون نشان میداد موضوعات و فیلمسازان ایرانی یا ایرانیتبار همچنان در بالاترین سطح دیده میشوند، حتی اگر در نهایت به جایزه نهایی نرسند.
نام مهم دیگر داریوش خنجی یا Darius Khondji بود؛ فیلمبردار ایرانیتبار/ایرانی-فرانسویِ «Marty Supreme» که در شاخه بهترین فیلمبرداری نامزد شد. او برنده نشد، اما همین نامزدی هم بار دیگر یادآور نقش پررنگ ایرانیان در شاخههای فنی و هنری سینمای جهان بود.
در نتیجه، اگر بخواهیم سهم ایران را جمعبندی کنیم، باید گفت اسکار ۲۰۲۶ برای ایران بیشتر «سالِ دیدهشدن» بود تا «سالِ بردن»! یعنی نام ایران در اطراف مراسم حضور داشت، اما مجسمه طلایی به نامی ایرانی نرسید.
عوامل فیلم «One Battle After Another» روی صحنه اسکار ۲۰۲۶ در حال دریافت جایزه بهترین فیلم؛ مهمترین جایزه شب که این فیلم را به برنده اصلی نودوهشتمین دوره جوایز آکادمی تبدیل کرد.
حاشیههای مهم اسکار ۲۰۲۶
یکی از مهمترین نکات امسال، ثبت نخستین اسکار شاخه Casting بود؛ بخشی که آکادمی از قبل اعلام کرده بود برای دوره ۹۸م به رقابتها اضافه میشود. این جایزه به «One Battle after Another» رسید و از این نظر، اسکار ۲۰۲۶ یک نقطه عطف تاریخی هم محسوب میشود.
حاشیه مهم دیگر، تساوی در شاخه فیلم کوتاه داستانی بود؛ رخدادی که رویترز آن را یکی از نادرترین اتفاقات تاریخ اسکار توصیف کرد. همچنین چند «اولین بار» مهم دیگر هم ثبت شد؛ از جمله پیروزی پاییزی دورالد آرکاپاو در فیلمبرداری، موفقیت ترانه «Golden» برای کیپاپ، و نخستین برد نروژ در شاخه فیلم بینالمللی.
در بیرون از صحنه هم فضای امنیتی مراسم کمحاشیه نبود. برخی رسانهها از افزایش تمهیدات امنیتی در آستانه اسکار خبر دادند؛ مسئلهای که با توجه به شرایط پرتنش منطقهای و نگرانیهای ناشی از بحران ایران، خود به بخشی از حاشیههای پیرامونی مراسم تبدیل شد. در عین حال، نباید بین «فضای امنیتی پیرامون اسکار» و «موضعگیری رسمی اسکار» خلط کرد؛ این دو، یکی نیستند.
کمی تاریخچه؛ چرا اسکار هنوز اینقدر مهم است؟
اهمیت اسکار فقط به تعداد ستارهها یا بودجه مراسم برنمیگردد. آکادمی علوم و هنرهای سینما در مه ۱۹۲۷ تأسیس شد و نخستین دوره جوایز اسکار در ۱۶ مه ۱۹۲۹ برگزار شد. خود وبسایت رسمی آکادمی تأکید میکند که اسکار از ۱۹۲۹ تاکنون یکی از مهمترین معیارهای اعتبار در صنعت سینما بوده و هزاران تندیس در طول این دههها اهدا شده است.
در واقع، اسکار فقط یک جایزه نیست؛ نوعی ویترین جهانیِ قدرت نرم سینماست. به همین دلیل است که هر تغییر در آن، از اضافه شدن یک شاخه تازه گرفته تا تغییر لحن سیاسی مهمانان یا دیدهشدن سینماگران کشورهای بحرانزده، خیلی سریع به خبر بینالمللی تبدیل میشود. اسکار ۲۰۲۶ هم دقیقاً از همین جنس بود: شبی که هم سینما را جشن گرفت و هم تنشهای جهان امروز را، هرچند بهطور غیرمستقیم، با خود به سالن آورد.
جمعبندی
اسکار ۲۰۲۶ را میتوان شبی دانست که سه روایت همزمان را پیش برد: روایت پیروزی بزرگ «One Battle after Another»، روایت شکوه بصری و فرش قرمز هالیوودی، و روایت سیاستی که آرام اما مداوم در لایههای مراسم حضور داشت. برای مخاطب ایرانی، این دوره از اسکار از یک جهت دیگر هم مهم بود: نامهایی چون جعفر پناهی، سارا خاکی، محمدرضا عینی و داریوش خنجی نشان دادند که حتی وقتی جایزه نهایی به ایران نمیرسد، سینمای ایران و ایرانیان همچنان در قلب گفتوگوی جهانی سینما حضور دارند.
نظر شما درباره برندگان و حاشیههای اسکار ۲۰۲۶ چیست؟ بهنظر شما آکادمی امسال انتخابهای درستی داشت، یا بعضی فیلمها و چهرهها نادیده گرفته شدند؟ دیدگاهتان را در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان آسیانیوز ایران در میان بگذارید.