آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار ارز و طلا در اولین روز اردیبهشتماه ۱۴۰۵، نفسهای خود را در سینه حبس کرده بود. همه چیز در انتظار روشن شدن نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا بود. از یک سو اخباری درباره حرکت هیأتهای مذاکرهکننده به سمت اسلامآباد منتشر میشد و از سوی دیگر، خبرهایی از آمادگی طرفین برای ادامه تنش نظامی اعلام میشد. در این میان، برخی خبرها از تمدید آتشبس حکایت داشت و برخی دیگر از عبور کشتیهای ایرانی از تنگه هرمز خبر میدادند. در این فضای ملتهب، دلار آمریکا برای سومین روز متوالی در بازار آزاد ۱۵۱ هزار تومان به فروش رسید. نرخ خرید دلار نیز در ۱۴۸ هزار تومان تثبیت شد. این ثبات نسبی نشان میداد که بازار ارز هنوز امید خود را برای ادامه راه دیپلماتیک از دست نداده است. یورو نیز بدون تغییر نسبت به روز دوشنبه، ۱۷۱ هزار تومان معامله شد.
اما در بازار جهانی طلا، فضا کاملاً متفاوت بود. هر اونس طلا با کاهش قیمت مواجه شد و تا رقم ۴۷۷۴ دلار نیز پایین آمد. کارشناسان بازارهای جهانی اعلام کردند که دلیل این کاهش، احتیاط سرمایهگذاران نسبت به انتظار برای برگزاری دور دوم مذاکرات میان ایران و آمریکا بوده است. درگیری در خاورمیانه باعث شوک بیسابقهای در عرضه انرژی شده و ریسکهای تورمی را افزایش داده است. این کاهش قیمت در بازارهای جهانی، فشار نزولی را بر بازار داخلی طلا وارد کرد. روز گذشته، هر گرم طلای ۱۸ عیار با ۶۱ هزار تومان کاهش قیمت نسبت به روز دوشنبه، به کانال ۱۶ میلیون تومانی وارد شد و در رقم ۱۶ میلیون و ۹۸۹ هزار تومان به فروش رسید. این نخستین بار از بهمن سال گذشته است که نرخ فروش طلای ۱۸ عیار به کانال ۱۶ میلیون تومانی بازگشته است.
بررسیها نشان میدهد که از زمان آغاز جنگ (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا یکم اردیبهشت، نرخ طلای جهانی حدود ۹ درصد کاهش یافته، اما نرخ طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی ۱۵.۵ درصد کاهش داشته است. آخرین نرخ اعلامشده قبل از جنگ برای هر گرم طلای ۱۸ عیار، مربوط به روز ۷ اسفند است که در آن روز هر گرم طلا ۲۰ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان به فروش رسیده بود. سکه نیز از این قافله عقب نماند. هر سکه طلای طرح جدید با ۵۰۰ هزار تومان کاهش، در نرخ ۱۷۳ میلیون تومان به فروش رسید که نشاندهنده افت قیمت بیش از ۱۴ درصدی این قطعه طلایی از دوران قبل از جنگ است. نیمسکه طلا نیز با کاهش ۱۵۰ هزار تومانی در نرخ ۹۱ میلیون و ۵۲۰ هزار تومان به فروش رسید. بیشترین کاهش چه از نظر درصد و چه از نظر رقم مربوط به ربعسکه بود که ۵۰ میلیون و ۴۷۰ هزار تومان به فروش رسید. کارشناسان معتقدند کاهش بیشتر طلای داخلی نسبت به طلای جهانی به عوامل متعددی بستگی دارد. تضعیف ریال در برابر دلار، افزایش عرضه نسبت به تقاضا در بازار داخلی، تخلیه حبابهای قیمتی و اثرات روانی اخبار سیاسی و اقتصادی از جمله این عوامل هستند. در شرایط اقتصادی رکود تورمی، بسیاری از افراد برای تامین نقدینگی فوری، طلاهای خود را میفروشند و این افزایش عرضه، باعث کاهش قیمت داخلی میشود.
مقاومت و حمایتهای دلار و طلا در آستانه مذاکرات
دلار آمریکا در روزهای اخیر موفق شده است خود را در محدوده ۱۵۱ هزار تومان تثبیت کند. این سطح از نظر تکنیکال یک مقاومت مهم محسوب میشود. اگر دلار بتواند این مقاومت را بشکند، احتمال حرکت به سمت سقفهای بالاتر وجود دارد. در غیر این صورت، ممکن است شاهد اصلاح قیمتی تا محدوده ۱۴۵ هزار تومان باشیم. شاخصهای تکنیکال مانند RSI و MACD نشان میدهد که دلار در محدوده اشباع خرید قرار ندارد و هنوز جا برای رشد وجود دارد. طلای جهانی نیز در محدوده ۴۸۰۰ دلار با مقاومت مواجه است. شکست این سطح میتواند طلا را به سمت ۵۰۰۰ دلار هدایت کند. اما اگر طلا نتواند از این مقاومت عبور کند، احتمال سقوط به سطوح پایینتر مانند ۴۶۰۰ دلار وجود دارد. با توجه به انتظار برای برگزاری دور دوم مذاکرات، طلا در روزهای آینده نوسانات زیادی خواهد داشت. طلای داخلی نیز پس از شکست مقاومت ۱۷ میلیون تومانی، وارد کانال ۱۶ میلیون تومانی شده است. سطوح حمایتی مهم برای طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ۱۶ میلیون تومان قرار دارد. اگر طلا بتواند خود را بالای این سطوح حفظ کند، احتمال بازگشت به کانال ۱۷ میلیون تومانی وجود دارد.
تأثیر مذاکرات بر بازار ارز و طلا
نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا تأثیر مستقیمی بر بازار ارز و طلا خواهد داشت. اگر مذاکرات به نتیجه برسد و تحریمها لغو شود، احتمال کاهش نرخ دلار و طلا وجود دارد. در این سناریو، عرضه ارز افزایش مییابد و تقاضا برای داراییهای امن مانند طلا کاهش مییابد. برعکس، اگر مذاکرات به شکست بینجامد و تنشها افزایش یابد، احتمال افزایش نرخ دلار و طلا وجود دارد. علاوه بر مذاکرات، عوامل دیگری نیز بر بازار ارز و طلا تأثیرگذار هستند. نرخ بهره فدرال رزرو، تورم در آمریکا و سایر کشورها، و وضعیت اقتصادی چین از جمله این عوامل هستند. اگر فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش دهد، دلار تقویت میشود و طلا تضعیف میشود. برعکس، اگر نرخ بهره کاهش یابد، دلار تضعیف میشود و طلا تقویت میشود. وضعیت اقتصادی ایران نیز بر بازار ارز و طلا تأثیرگذار است. کسری بودجه دولت، نرخ تورم، و رشد نقدینگی از جمله این عوامل هستند. اگر دولت نتواند کسری بودجه خود را جبران کند، ممکن است مجبور به استقراض از بانک مرکزی شود که این امر باعث افزایش نقدینگی و تورم میشود. در این شرایط، نرخ دلار و طلا افزایش مییابد.
انتظارات بازار و تأثیر آن بر قیمتها
بازار ارز و طلا تحت تأثیر انتظارات و احساسات سرمایهگذاران قرار دارد. در روزهای اخیر، با توجه به ابهامات موجود در مورد نتیجه مذاکرات، سرمایهگذاران محتاط شدهاند و ترجیح میدهند دست به عصا حرکت کنند. این احتیاط باعث شده است که نرخ دلار در محدوده ۱۵۱ هزار تومان تثبیت شود و نرخ طلا نیز کاهش یابد. افزایش نااطمینانی نسبت به آینده، باعث میشود سرمایهگذاران و حتی خانوارها برای افزایش نقدینگی، اقدام به فروش طلا کنند. طلا به عنوان یک دارایی امن، بالاترین قدرت نقدشوندگی را دارد و در شرایط بحران، مردم به راحتی میتوانند آن را بفروشند. این فشار روانی باعث میشود طلای داخلی نسبت به طلای جهانی کاهش بیشتری را تجربه کند. با روشن شدن نتیجه مذاکرات، انتظارات بازار نیز مشخص میشود. اگر نتیجه مذاکرات مثبت باشد، اعتماد سرمایهگذاران بازمیگردد و نرخ دلار و طلا کاهش مییابد. اگر نتیجه منفی باشد، ترس و نااطمینانی افزایش مییابد و نرخ دلار و طلا افزایش مییابد.
چرا طلای داخلی بیش از طلای جهانی کاهش یافت؟
- یکی از دلایل اصلی کاهش بیشتر طلای داخلی نسبت به طلای جهانی، افزایش عرضه نسبت به تقاضا در بازار داخلی است. در شرایط اقتصادی رکود تورمی، بسیاری از افراد برای تامین نقدینگی فوری، طلاهای خود را میفروشند. این افزایش عرضه، حتی بدون تغییر محسوس در طلای جهانی، باعث کاهش قیمت داخلی میشود.
- دومین دلیل، تخلیه حباب بازار داخلی است. در شرایط رونق یا افزایش تقاضا، ممکن است حباب قیمتی ایجاد شود؛ یعنی قیمت داخلی از ارزش واقعی آن بالاتر برود. وقتی شرایط اقتصادی و روانی بازار تغییر میکند، این حبابها سریع تخلیه میشوند و باعث کاهش شدیدتر قیمت طلای داخلی نسبت به طلای جهانی میشوند.
- سومین دلیل، نوسانات نرخ ارز است. با توجه به اینکه نرخ طلا در بازارهای جهانی به دلار اعلام میشود و نرخ طلا در داخل کشور به تومان، وقتی ریال در برابر دلار تضعیف میشود، قیمت طلا به تومان افزایش یا کاهش بیشتری تجربه میکند. در شرایطی که بازار انتظار کاهش ارزش پول داخلی را داشته باشد یا نرخ دلار نوسان شدید پیدا کند، این تغییرات میتواند قیمت طلای داخلی را نسبت به طلای جهانی بیشتر تحت فشار قرار دهد.
سناریوهای پیش روی بازار ارز و طلا
با توجه به ابهامات موجود، چند سناریو برای آینده بازار ارز و طلا قابل تصور است:
-
سناریوی نخست (خوشبینانه)
مذاکرات به نتیجه میرسد و تحریمها لغو میشود. در این سناریو، نرخ دلار به تدریج کاهش مییابد و به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان بازمیگردد. طلا نیز با کاهش تقاضا برای داراییهای امن، کاهش مییابد و هر گرم طلای ۱۸ عیار به محدوده ۱۴ تا ۱۵ میلیون تومان سقوط میکند.
-
سناریوی دوم (واقعبینانه)
مذاکرات به نتیجه نمیرسد، اما تنشها نیز افزایش نمییابد. در این سناریو، نرخ دلار در محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان نوسان میکند و طلا نیز در محدوده ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان باقی میماند. در این سناریو، بازار در انتظار تحولات جدید خواهد بود و نوسانات محدودی خواهد داشت.
-
سناریوی سوم (بدبینانه)
مذاکرات به شکست میانجامد و تنشهای نظامی از سر گرفته میشود. در این سناریو، نرخ دلار به سرعت افزایش مییابد و ممکن است از سقف ۲۰۰ هزار تومان نیز عبور کند. طلا نیز با افزایش تقاضا برای داراییهای امن، رشد میکند و هر گرم طلای ۱۸ عیار به محدوده ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان میرسد. در این سناریو، بازار با شوک شدیدی مواجه خواهد شد.