آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
بازار خودرو در روز چهارشنبه 16 اردیبهشت ۱۴۰۵، شاهد تثبیت نسبی قیمتها نسبت به روز گذشته (دوشنبه) بود. با این حال، برخی خودروها به ویژه محصولات ایران خودرو همچنان در سطوح قیمتی بالایی قرار دارند. بر اساس گزارشهای میدانی از بازار آزاد، پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف شیشهای (مدل ۱۴۰۵) با قیمت سه میلیارد و ۵۰ میلیون تومان خرید و فروش میشود که نسبت به روز گذشته تغییری نداشته است. نسخه دندهای این خودرو با موتور TU۵P نیز دو میلیارد و ۱۷۰ میلیون تومان فروخته میشود. تارا اتوماتیک V۴ (مدل ۱۴۰۴) با موتور TU۵P الایکس، امروز دو میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان قیمت دارد. نسخه دندهای تارا (V۱ پلاس مدل ۱۴۰۵) نیز دو میلیارد و ۳۸۰ میلیون تومان است.
دنا پلاس اتوماتیک آپشنال (مدل ۱۴۰۵) دو میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان قیمت دارد که با تارا اتوماتیک برابری میکند. نسخه ششدنده دنا پلاس نیز دو میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان است. در میان خودروهای سایپا، شاهین پلاس (مدل ۱۴۰۴) گرانترین سدان این شرکت با قیمت دو میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان است. شاهین اتوماتیک نیز دو میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان خرید و فروش میشود. سهند S مدل ۱۴۰۴ یک میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان قیمت دارد. سهند پلاس اتوماتیک E نیز یک میلیارد و ۸۸۰ میلیون تومان است. اطلس اتوماتیک پلاس مدل ۱۴۰۵ نیز یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان فروخته میشود. خودروهای اقتصادیتر مانند ساینا S دندهای (مدل ۱۴۰۵) یک میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان و کوییک GXL دندهای (مدل ۱۴۰۵) یک میلیارد و ۳۴۰ میلیون تومان قیمت دارند. در این گزارش، ضمن مرور جدول قیمت خودروهای داخلی در بازار آزاد، به تحلیل دلایل تثبیت قیمتها، مقایسه با نرخ ارز و پیشبینی آینده بازار خودرو میپردازیم.
تحلیل تثبیت قیمتها در بازار خودرو (دلیل عدم تغییر)
امروز برخلاف روزهای گذشته (که پژو ۲۰۷ ظرف یک هفته از ۲.۵ میلیارد به ۳ میلیارد رسیده بود)، قیمت خودروها تقریباً بدون تغییر نسبت به دیروز ماند. سه دلیل اصلی برای این تثبیت وجود دارد:
-
دلیل اول (کاهش موقت تقاضا)
پس از جهش ۳ میلیاردی، خریداران خودرو (به ویژه سرمایهگذاران) از بازار خارج شدهاند، چون قیمتها را «بیش از حد حباب» میدانند. آنها منتظر کاهش قیمت هستند.
-
دلیل دوم (ثبات نرخ ارز)
دلار بازار آزاد دیروز (دوشنبه) حدود ۱۸۵ هزار تومان بود. امروز هم حدود ۱۸۴ هزار تومان است (ثبات نسبی). از آنجایی که خودروها در ایران با دلار قیمتگذاری میشوند (هر چند غیررسمی)، ثبات ارز منجر به ثبات قیمت خودرو شده است.
-
دلیل سوم (انتظار برای کاهش قیمتها)
برخی از دلالان که خودرو خریداری کردهاند، اکنون در حال فروش هستند تا سود خود را نقد کنند. این افزایش عرضه، جلوی افزایش بیشتر قیمت را گرفته است.
کارشناسان معتقدند اگر آتشبس ادامه یابد و دلار به ۱۷۰ هزار تومان برگردد، قیمت خودرو نیز تا ۲۰ درصد کاهش خواهد یافت.
مقایسه قیمت خودرو با دلار (حباب یا منطق؟)
برای تشخیص حباب قیمت خودرو، قیمت خودرو را بر نرخ دلار تقسیم میکنیم:
- پژو ۲۰۷ اتوماتیک: ۳,۰۵۰ میلیون تومان / ۱۸۴,۰۰۰ تومان = ۱۶,۵۷۶ دلار. در حالی که قیمت جهانی یک خودروی هم کلاس پژو ۲۰۷ (مثلاً پژو ۲۰۸) حدود ۱۵,۰۰۰ دلار است.
- دنا پلاس اتوماتیک: ۲,۹۵۰ میلیون تومان / ۱۸۴,۰۰۰ تومان = ۱۶,۰۳۲ دلار. در حالی که قیمت جهانی یک سدان کامپکت با امکانات مشابه حدود ۲۰,۰۰۰ دلار است.
- ساینا S دندهای: ۱,۳۷۰ میلیون تومان / ۱۸۴,۰۰۰ تومان = ۷,۴۴۵ دلار. قیمت جهانی یک خودروی هاچ بک اقتصادی حدود ۸,۰۰۰ دلار است.
یعنی خودروهای ایرانی با دلار محاسبه شده، ارزانتر از همتایان خارجی خود هستند (دنا پلاس ۱۶ هزار دلار در مقابل ۲۰ هزار دلار جهانی). پس حباب آنچنانی وجود ندارد. علت گرانی ظاهری (۳ میلیارد تومانی) ناشی از ضعیف شدن ریال است، نه حباب.
علت اختلاف قیمت دو مدل خودرو (۱۴۰۴ و ۱۴۰۵)
در جدول امروز، تفاوت قیمت خودروی مدل ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ را میبینیم. مثلاً رانا پلاس با موتور TU5 مدل ۱۴۰4: یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان، در حالی که مدل ۱۴۰5 آن (با موتور TU5P) یک میلیارد و ۹۴۰ میلیون تومان است (۱۴۰ میلیون تومان اختلاف). دلیل:
-
نوسانات نرخ ارز در زمان تولید
خودروهای مدل ۱۴۰۴ در سال ۱۴۰۴ (با دلار متوسط ۱۲۰ هزار تومانی) برنامهریزی شده بودند. خودروهای مدل ۱۴۰۵ در سال ۱۴۰۵ (با دلار ۱۸۵ هزار تومانی) تولید میشوند و هزینه تمام شده آنها بسیار بالاتر است.
-
تغییر موتور و آپشنها
رانا پلاس مدل ۱۴۰۵ به موتور TU5P (قویتر و کممصرفتر) مجهز است. همچنین ممکن است آپشنهای اضافی (مانند سانروف، کروز کنترل) داشته باشد. به روز رسانی: یک خودروی مدل ۱۴۰۵ (با کارایی بالاتر) ارزش بالاتری دارد.
نکته: خودروهای مدل 1404 و 1405 هر دو در بازار آزاد معامله میشوند، اما بعضی خریداران ترجیح میدهند مدل جدیدتر (با آپشنهای بیشتر) بخرند، حتی اگر گرانتر باشد.
پیشبینی قیمت خودرو در هفته آینده (افت یا صعود؟)
کارشناسان سه سناریو پیشبینی میکنند:
-
سناریوی اول (خوشبینانه، ۴۰٪ احتمال)
کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمتها. اگر آتشبس برقرار بماند و مذاکرات ایران و آمریکا پیشرفت کند، دلار میتواند تا ۱۷۰ هزار تومان کاهش یابد. در نتیجه، قیمت خودرو نیز کاهش مییابد (مثلاً پژو ۲۰۷ به ۲.۸ میلیارد تومان برسد).
-
سناریوی دوم (واقعبینانه، ۵۰٪ احتمال)
تثبیت قیمت در محدوده فعلی (نوسان ۲ تا ۳ درصد) . دلار بین ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان در نوسان است. خودرو هم در همین محدوده میماند (پژو ۲۰۷ بین ۲.۹ تا ۳.۱ میلیارد تومان). تولیدکنندگان نیز عرضه را افزایش نمیدهند (به دلیل کمبود قطعات).
-
سناریوی سوم (بدبینانه، ۱۰٪ احتمال)
افزایش ۱۰ درصدی دیگر. اگر جنگ از سر گرفته شود و دلار به ۲۰۰ هزار تومان جهش کند، خودرو نیز جهش خواهد کرد (پژو ۲۰۷ تا ۳.۴ میلیارد تومان).
به خریداران توصیه میشود حداقل تا هفته آینده صبر کنند. اگر دلار به زیر ۱۸۰ هزار تومان رفت، خودرو نیز ارزان خواهد شد.
مقایسه قیمت کارخانه با بازار آزاد (شکاف ۱۰۰ تا ۱۵۰ درصدی)
قیمت کارخانه (قیمت رسمی اعلام شده توسط ایران خودرو و سایپا) به دلار ۱۴۰ هزار تومانی (نرخ ترجیحی) محاسبه میشود.
- قیمت کارخانه پژو ۲۰۷ اتوماتیک: حدود ۱.۳ میلیارد تومان. قیمت بازار آزاد: ۳.۰۵ میلیارد تومان. شکاف: ۱۷۵ درصد (یعنی بازار آزاد ۲.۳۵ برابر کارخانه).
- قیمت کارخانه تارا اتوماتیک V۴: حدود ۱.۵ میلیارد تومان. قیمت بازار آزاد: ۲.۹۵ میلیارد تومان. شکاف: ۱۹۶ درصد (تقریباً دو برابر).
- قیمت کارخانه شاهین اتوماتیک: حدود ۱.۲ میلیارد تومان. قیمت بازار آزاد: ۲.۵۵ میلیارد تومان. شکاف: ۲۱۲ درصد (بیش از دو برابر).
این شکاف عظیم نشان میدهد که «رانت خودرو» همچنان پابرجاست. خریداران برای دریافت خودرو از کارخانه باید در قرعهکشی شرکت کنند (شانس بسیار کم). در غیر این صورت، چارهای جز پرداخت قیمت گزاف بازار آزاد ندارند. تا زمانی که واردات خودرو آزاد نشود و تولید داخل افزایش نیابد، این شکاف باقی خواهد ماند.