آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
پلیس راه کشور اعلام کرد که به دلیل ترافیک سنگین و طولانی در جاده چالوس و آزادراه تهران–شمال، از ساعت ۱۴:۰۰ امروز (چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵) محدودیت ترافیکی اعمال میشود. بر اساس این تصمیم، تردد تمامی وسایل نقلیه از سمت چالوس به تهران (شمال به جنوب) ممنوع خواهد بود و مسیر فقط به صورت یکطرفه از تهران به چالوس (جنوب به شمال) مدیریت میشود. سرهنگ محبی، جانشین پلیس راه، با اشاره به تشکیل صفهای طولانی و ترافیک سنگین به طول ۵ کیلومتر در این محور، تأکید کرد که این طرح با هدف تخلیه بار ترافیکی و تسهیل در عبور و مرور مسافران اجرا میشود. این محدودیت تا زمانی که بار ترافیکی به طور کامل تخلیه شود و مسیر روان گردد، ادامه خواهد داشت.
بر اساس این طرح، هم جاده چالوس و هم آزادراه تهران–شمال در مسیر جنوب به شمال (تهران به چالوس) به صورت یکطرفه در اختیار خودروها قرار میگیرد. این به آن معناست که خودروهایی که قصد بازگشت از شمال به تهران را دارند، باید از مسیرهای جایگزین مانند جاده کرج–چالوس (هراز) یا جاده فیروزکوه استفاده کنند یا تا پایان محدودیت صبر کنند. ترافیک سنگین در جاده چالوس و آزادراه تهران–شمال در روزهای پایانی هفته و تعطیلات غیررسمی امری عادی است، اما امسال به دلیل تعطیلی های متعدد و افزایش سفرهای نوروزی و بهاری، حجم ترافیک فراتر از حد معمول گزارش شده است. پلیس راه به مسافران توصیه میکند که پیش از سفر، حتماً وضعیت راهها را از سامانه ۱۴۱ (پلیس راه) استعلام کنند.
به رانندگانی که در مسیر جاده چالوس و آزادراه تهران–شمال تردد میکنند توصیه میشود که با صبر و حوصله رانندگی کرده، از سرعت غیرمجاز و سبقت خطرناک خودداری کنند. همچنین از توقف در حاشیه جاده و پارک خودرو در شانه خاکی به شدت پرهیز شود، چرا که این کار تشدید ترافیک را به دنبال دارد. پلیس راه تأکید کرده است که این محدودیت تا زمان روانسازی کامل مسیر (کاهش ترافیک به زیر ۲ کیلومتر) ادامه خواهد داشت. مسافرانی که قصد بازگشت به تهران را دارند، بهتر است سفر خود را به ساعات پایانی شب موکول کنند یا از مسیرهای جایگزین استفاده کنند. آخرین وضعیت راهها به طور مداوم از طریق اخبار پلیس راه و رسانههای ملی اعلام میشود.
تحلیل علل ترافیک سنگین در جاده چالوس و آزادراه تهران–شمال
ترافیک ۵ کیلومتری در جاده چالوس و آزادراه تهران–شمال پدیدهای رایج در روزهای پایانی تعطیلات و آخر هفتههاست، اما امسال به دلیل عوامل متعددی تشدید شده است. اول، افزایش حجم سفرهای داخلی به دلیل تعطیلات متعدد و همچنین گرانی سفرهای خارجی (بلیت هواپیما و تورهای خارجی) باعث شده که مقاصد شمال ایران به صدر جدول سفرهای کوتاه مدت تبدیل شوند. دوم، همزمانی روز چهارشنبه (۲۳ اردیبهشت) با پایان تعطیلات نیمه خرداد برخی ادارات و مدارس، موجب خروج همزمان حجم بالایی از خودروها از استان مازندران و چالوس به سمت تهران شده است. سوم، محدودیت ظرفیت جاده چالوس (دو خطه بودن در برخی مقاطع) و وجود نقاط حادثه خیز و تنگناهای هندسی، هرگونه افزایش حجم ترافیک را به گلوگاه تبدیل میکند. آزادراه تهران–شمال که قرار بود بخش بزرگی از بار ترافیکی جاده چالوس را بکاهد، هنوز به طور کامل به بهرهبرداری نرسیده و برخی مقاطع آن به دلیل مسائل فنی یا تأمین بودجه تکمیل نشده است. در حال حاضر فقط بخشهای محدودی از این آزادراه (مثلاً از تهران تا تونل البرز) فعال است و بعد از آن خودروها ناگزیر به وارد شدن به جاده چالوس قدیمی هستند. این اختلال در زنجیره راه، خود یکی از عوامل ایجاد گلوگاه و ترافیک سنگین است. اگر آزادراه به طور کامل افتتاح میشد، ظرفیت تردد خودروها حداقل دو برابر میگردید.
عامل دیگر، عدم استفاده مسافران از سفرهای گروهی و وسایل نقلیه عمومی است. آمار نشان میدهد که بیش از ۸۵ درصد خودروهای ترددکننده در این مسیر، خودروهای شخصی با سرنشین متوسط ۲ تا ۳ نفر هستند. اگر سهم اتوبوسها و مینی بوسها افزایش یابد، هم ترافیک کاهش مییابد و هم مصرف سوخت بهینهتر میشود. پلیس راه بارها تأکید کرده که مسافران میتوانند از سرویسهای اتوبوسی شرکتهای مسافربری استفاده کنند که هم ارزانتر و هم ایمنتر است.
تأثیر یکطرفه کردن مسیر بر تخلیه ترافیک و روانسازی جاده
یکطرفه کردن مسیر جنوب به شمال (تهران به چالوس) و ممنوعیت کامل تردد شمال به جنوب، یک اقدام متداول در مدیریت بحران ترافیک است. در شرایط عادی، جاده چالوس دو طرفه است، اما وقتی صف طولانی خودروها (۵ کیلومتر یا بیشتر) در یک جهت تشکیل شود، پلیس راه با بستن مسیر مقابل، حداکثر ظرفیت جاده را به جهت پرترافیک اختصاص میدهد. به عنوان مثال، اگر جاده در حالت عادی ظرفیت تردد ۱۰۰۰ خودرو در ساعت به هر طرف را داشته باشد، در حالت یکطرفه میتواند ۱۸۰۰ خودرو در ساعت را در یک جهت جابهجا کند (افزایش ۸۰ درصدی ظرفیت). این کار باعث میشود صفهای طولانی در کمتر از ۲ تا ۳ ساعت تخلیه شوند. اما اجرای این طرح برای مسافرانی که در سمت شمال به جنوب (چالوس به تهران) گیر کردهاند، بسیار خسته کننده است. آنها مجبور میشوند ساعات بیشتری در جاده منتظر بمانند تا طرح به پایان برسد. معمولاً پلیس راه این طرح را زمانی اجرا میکند که در سمت جنوب به شمال (تهران به چالوس) ترافیک سنگین تری نسبت به سمت مقابل باشد. با بستن سمت شمال به جنوب، خودروهایی که از چالوس خارج شدهاند باید در همان ابتدای مسیر متوقف شوند و این میتواند به طول صف آنها بیفزاید. به همین دلیل است که پلیس توصیه میکند از مسیرهای جایگزین استفاده شود یا سفر به ساعات پایانی شب موکول گردد.
مهمترین چالش در یکطرفه کردن جاده چالوس، هماهنگی با مسیرهای جایگزین (جاده هراز و فیروزکوه) است. وقتی چالوس بسته میشود، حجم خودروها به طور طبیعی به سمت هراز سرازیر میشود و ممکن است آنجا نیز دچار ترافیک شود. بنابراین پلیس راه باید به صورت هماهنگ ظرفیت این محورها را نیز مدیریت کند (مثلاً با استقرار تیمهای راهداری، افزایش گشتهای پلیس، و اطلاعرسانی به موقع). در برخی موارد، برای جلوگیری از انتقال ترافیک به هراز، پلیس همزمان یکطرفه شدن هراز را نیز اعلام میکند.
توصیههای کاربردی به مسافران و رانندگان در شرایط ترافیک سنگین
-
توصیه اول و مهمتر«از سفرهای غیرضروری در روزهای اوج ترافیک خودداری کنید»: اگر سفر شما جنبه تفریحی دارد و زمان مشخصی برای بازگشت ندارید، بهتر است یک روز دیگر را برای بازگشت انتخاب کنید. ترافیک ۵ کیلومتری یعنی حداقل ۲ تا ۳ ساعت تأخیر در مسیر. این زمان را میتوانید در شمال به استراحت و تفریح بگذرانید تا هم خستگی در کنید و هم ترافیک تخلیه شود.
-
توصیه دوم: «پیش از حرکت، وضعیت راهها را استعلام کنید».
شماره سامانه ۱۴۱ پلیس راه (تماس صوتی) و یا اپلیکیشنهای مسیریاب مثل نشان، بلد و گوگل مپ میتوانند اطلاعات لحظهای از ترافیک و محدودیتها ارائه دهند. همچنین رادیو پیام و شبکههای اجتماعی پلیس راه را دنبال کنید. اگر متوجه شدید که مسیر چالوس یکطرفه شده، مسیر جایگزین (هراز یا فیروزکوه) را انتخاب کنید، هرچند که آنها نیز ممکن است شلوغ باشند.
-
توصیه سوم: «در ترافیک سنگین، آرامش خود را حفظ کنید».
سبقت خطرناک، توقف در شانه خاکی، و بوق زدنهای بیمورد نه تنها گره ترافیک را باز نمیکند، بلکه احتمال تصادف را افزایش میدهد. در خودرو، آب و خوراکی کافی به همراه داشته باشید (حداقل برای ۴ ساعت انتظار). از کودکان خود با بازیهای فکری یا فیلم مراقبت کنید. اگر احساس خستگی کردید، در یک توقفگاه مجاز (پارکینگهای بین راهی) چند دقیقه پیاده روی کنید. به هیچ عنوان در حاشیه جاده (که خطر سقوط به دره یا برخورد با خودروهای دیگر وجود دارد) توقف نکنید. با رعایت این نکات، میتوانید ترافیک سنگین را با کمترین استرس پشت سر بگذارید.