آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری خراسان رضوی از ابلاغ نحوه فعالیت دستگاههای اجرایی استان در بازه زمانی ۲۶ اردیبهشت تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ خبر داد. بر این اساس، ساعات آغاز به کار و خاتمه فعالیت تمامی دستگاههای اجرایی، بانکها، شهرداریها و سایر نهادهای عمومی از ساعت ۷ صبح تا ۱۳ تعیین شده است. این تغییر ساعت با هدف مدیریت بهینه مصرف انرژی، حفظ پایداری شبکه سراسری برق و تأمین آسایش عمومی انجام میشود. احسان یوسفی، دبیر شورای اداری استان، تأکید کرد که این بخشنامه پیرو ابلاغیه سازمان اداری و استخدامی کشور و با اختیار واصله از هیأت وزیران اجرایی میشود. هدف اصلی، جلوگیری از وقفه در خدماترسانی و کاهش مصرف برق در ساعات اوج (۱۲ تا ۱۶) است. استان خراسان رضوی به عنوان یکی از استانهای پرجمعیت و صنعتی کشور، سهم قابل توجهی در مصرف برق دارد و این تصمیم میتواند تأثیر مثبتی بر پایداری شبکه داشته باشد.
یکی از نکات مهم این ابلاغیه، مستثنی شدن واحدهای عملیاتی، خدماترسان، آموزشی و بهداشتی است. مدارس، مراکز آموزش عالی و پژوهشی، دانشگاهها و بیمارستانها مشمول این تغییر ساعت نیستند و مطابق روال عادی خود فعالیت میکنند. دلیل این استثنا، ضرورت ارائه خدمات مستمر به مردم و عدم امکان تعطیلی یا کاهش ساعات کاری در این مراکز است. به عنوان مثال، یک بیمارستان باید ۲۴ ساعته فعال باشد. معاون استاندار خراسان رضوی تصریح کرد که فعالیت دستگاههای اجرایی در روزهای پنجشنبه کماکان به صورت دورکاری خواهد بود. همچنین فعالیت دستگاههای اجرایی در سایر روزهای هفته با حضور ۱۰۰ درصدی کارکنان انجام میشود. این بدان معناست که تعطیلی پنجشنبهها (که در برخی ادارات مرسوم بود) لغو شده و کارمندان باید در این روز نیز از طریق دورکاری، وظایف خود را انجام دهند. این تصمیم برای جبران کاهش ساعات کاری روزانه (از ۸ ساعت به ۶ ساعت) اتخاذ شده است.
یوسفی با اشاره به لزوم رعایت مفاد ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری، اظهار کرد: مابقی ساعات کار موظفی کارکنان (ساعتهایی که به دلیل کاهش ساعت کاری روزانه از دست میرود) باید با تمهیدات لازم از طریق دورکاری جبران شود. به عبارت دیگر، کارمندانی که ۶ ساعت در محل کار حاضر میشوند، باید ۲ ساعت باقی مانده را از منزل (دورکاری) کار کنند. این کار ضمن حفظ بهرهوری، باعث کاهش تردد و ترافیک نیز میشود. تأکید ویژه این بخشنامه، «خاموش کردن سیستمهای سرمایشی یک ساعت پیش از پایان وقت اداری» (یعنی از ساعت ۱۲) است. این اقدام برای کاهش مصرف برق در گرمترین ساعات روز (۱۲ تا ۱۳) طراحی شده است. ادارات موظفند کولرها و سیستمهای تهویه را از ساعت ۱۲ خاموش کنند و فقط در صورت ضرورت (مثلاً برای حفظ تجهیزات حساس) از آن استفاده کنند. در غیر این صورت، با متخلفان برخورد خواهد شد.
شهرداریهای سراسر استان نیز موظف شدهاند که برنامهریزی لازم برای بهرهگیری حداکثری از ناوگان حملونقل عمومی درونشهری متناسب با ساعات جدید کاری را انجام دهند. به عبارت دیگر، اتوبوسها و قطارهای شهری باید در ساعات ۶ تا ۹ صبح (ساعات ورود کارمندان) و ۱۲ تا ۱۴ (ساعات خروج) با تراکم بیشتری فعالیت کنند تا از ترافیک و آلودگی هوا کاسته شود. شهرداری مشهد (مرکز استان) باید تمهیدات ویژهای برای این جابجایی جمعیت در نظر بگیرد. به شهروندان ساکن خراسان رضوی توصیه میشود که برای انجام امور اداری و بانکی، در ساعات ۷ تا ۱۳ به ادارات مراجعه کنند. برای جلوگیری از ازدحام و صفهای طولانی، بهتر است در ساعات ابتدایی صبح (۷ تا ۹) مراجعه کنید. همچنین تا حد امکان از خدمات غیرحضوری (اینترنت بانک، سامانههای دولت همراه، دفاتر پیشخوان) استفاده کنید. این تغییر ساعت تا ۱۵ شهریور ادامه خواهد داشت، پس برنامه خود را تنظیم کنید.
تحلیل جزئیات بخشنامه و چالشهای اجرایی در خراسان رضوی
این بخشنامه دو جنبه کلیدی دارد: کاهش ساعات کاری حضوری از ۸ به ۶ ساعت و جبران ۲ ساعت باقیمانده از طریق دورکاری. چالش اصلی، زیرساخت دورکاری در ادارات استان است. آیا تمام ادارات خراسان رضوی به اینترنت پرسرعت، رایانه مناسب، و نرمافزارهای کنترل وظایف (مثل تایملاگ) مجهز هستند؟ به خصوص در شهرستانهای کوچک و روستاها، زیرساخت دورکاری ضعیف است. اگر کارمندی نتواند از منزل کار کند، مجبور است ۲ ساعت اضافه بر ۶ ساعت حضوری در محل کار بماند که این با روح بخشنامه در تضاد است. استاندارد باید تجهیزات لازم را برای ادارات فراهم کند.
خاموش کردن کولرها از ساعت ۱۲، یک اقدام جسورانه برای کاهش پیک مصرف برق است. اما در روزهایی که دمای هوا به بالای ۴۰ درجه میرسد (مشهد در تیر و مرداد معمولاً گرم است)، خاموش کردن کولر در گرمترین ساعت روز میتواند برای کارمندانی که مشغول کار هستند، غیرقابل تحمل باشد. راهکار جایگزین: تنظیم کولر روی ۲۴ درجه (به جای ۱۸ درجه) و استفاده از کولرهای آبی (که مصرف برق کمتری دارند) میتواند مؤثر باشد. همچنین ادارات میتوانند از ساعت ۱۲ به جای خاموشی کامل، دور موتور کولر را روی کمترین حالت قرار دهند. سازمان مدیریت بحران استان باید برای روزهای بحرانی (دمای بالای ۴۲ درجه) استثنا قائل شود.
استثنای مدارس و دانشگاهها از این بخشنامه، قابل توجه است. این مراکز معمولاً ساعت ۸ تا ۱۴ فعالیت میکنند و با تغییر ساعت کاری ادارات، هماهنگ نیستند. این عدم هماهنگی میتواند مشکل آفرین باشد: کارمندانی که فرزندشان در مدرسه است، چگونه باید فرزند خود را ساعت ۱۳ از مدرسه بردارند در حالی که خودشان سر کار هستند؟ (مدارس معمولاً ساعت ۱۴ تعطیل میشوند). آموزش و پرورش استان باید ساعت کاری مدارس را نیز با این تغییر هماهنگ کند (مثلاً مدارس از ۷:۳۰ تا ۱۲:۳۰ فعالیت کنند). در غیر این صورت، والدین شاغل دچار سردرگمی میشوند.
تأثیر تغییر ساعت بر ترافیک، حمل و نقل عمومی و کیفیت زندگی شهروندان مشهدی
شهر مشهد با جمعیتی بالغ بر ۳.۵ میلیون نفر (و جمعیت شناور زائران)، یکی از پرترافیکترین شهرهای ایران است. تغییر ساعت کاری ادارات به ۷-۱۳، میتواند باعث کاهش ترافیک در ساعات اوج عصر (۱۶-۱۹) شود، اما ترافیک صبحگاهی (۷-۹) را افزایش دهد. زیرا همه کارمندان همزمان (۷ تا ۸:۳۰) عازم محل کار میشوند. شهرداری مشهد باید ناوگان حمل و نقل عمومی (اتوبوس و قطار شهری) را در این ساعات افزایش دهد. همچنین باید پارکینگهای حاشیهای (پارک سوار) در ایستگاههای مترو احداث کند تا کارمندانی که از شهرهای اطراف (چناران، گلبهار، طرقبه) به مشهد میآیند، خودروی خود را در پارکینگ رها کرده و با مترو به محل کار بروند.
دورکاری پنجشنبهها، فرصت خوبی برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا در مشهد است. پنجشنبهها معمولاً روزهای پرترافیکی به دلیل خروج زائران از مشهد و ورود مسافران جدید است. اگر کارمندان در این روز از منزل کار کنند، ترافیک شهری به طور محسوسی کاهش مییابد. با این حال، باید تضمین شود که دورکاری به معنای «تعطیلی» نیست. ادارات باید وظایف مشخصی را برای کارمندان در این روز تعیین کنند (مثل پاسخگویی به ایمیلها، تشکیل جلسات آنلاین، تکمیل گزارشها) و خروجی کار آن ها را ارزیابی کنند. در غیر این صورت، بهرهوری کاهش مییابد.
ساعات کاری جدید برای کارمندان مزایا و معایبی دارد:
-
مزایا
اتمام کار پیش از گرمای ظهر (ساعت ۱۳)، کاهش ترافیک عصر، فرصت بیشتر برای استراحت و رسیدگی به امور شخصی.
-
معایب
نیاز به بیدار شدن زودتر (حداکثر ۵:۳۰ صبح)، فشردگی کار در ۶ ساعت (باید همان حجم کار ۸ ساعت را در ۶ ساعت انجام دهند)، و خاموشی کولر از ساعت ۱۲ که در روزهای گرم طاقتفرساست.
به کارمندان توصیه میشود که با برنامهریزی دقیق و استفاده از تکنیکهای مدیریت زمان (مثل تکنیک پومودورو)، بازدهی خود را در ساعات کاری افزایش دهند. همچنین از مدیران میخواهیم که انتظارات غیرواقعی از کارمندان نداشته باشند و فشار کاری را متناسب با کاهش ساعت کاری تعدیل کنند.