فتح جام حذفی انگلیس توسط منچسترسیتی: گواردیولا بیستمین جام خود را کسب کرد!

آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:

استادیوم ومبلی لندن شاهد تاریخ‌سازی مردی بود که برای شکستن رکوردها و درو کردن افتخارات خلق شده است. پپ گواردیولا، سرمربی منچسترسیتی، با فتح جام حذفی انگلیس در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۵، بیستمین جام رسمی خود را همراه با سیتیزن‌ها بالای سر برد تا یک دهه حضور او روی نیمکت این تیم با آماری خیره‌کننده، فضایی و دست‌نیافتنی همراه شود. پیروزی ناپلئونی و یک بر صفر مقابل چلسی در یک فینال فیزیکی و به شدت درگیرانه، به لطف گل جادویی آنتوان سمنیو رقم خورد تا سرمربی اهل کاتالونیا، چهل و یکمین جام کل دوران مربیگری خود را تصاحب کند. این عدد (۴۱ جام) او را بیش از پیش در تالار افتخارات بزرگ‌ترین مربیان تاریخ فوتبال جهان جاودانه می‌سازد.

این فینال نفس‌گیر که با قضاوت دارن انگلند برگزار شد، شاید از نظر زیبایی و خلق موقعیت‌های پیاپی، یکی از بازی‌های دیدنی تاریخ جام حذفی نبود، اما ارزش‌های تاکتیکی بالایی داشت و در نهایت با خلاقیت ناب ستاره غنایی سیتی به سود آبی آسمانی‌های منچستر خاتمه یافت. عجیب اینکه آنتوان سمنیو، قهرمان امروز ومبلی، در سال ۲۰۱۹ تا آستانه پیوستن به چلسی بود (با مبلغ ناچیز سه میلیون یورو)، اما در نهایت تقدیر او را به اتحاد رساند تا با این ضربه پاشنه استثنایی، ارزش سرمایه‌گذاری بزرگ سیتیزن‌ها را به رخ بکشد. با این فتح بزرگ، منچسترسیتی برای هشتمین بار در تاریخ خود قهرمان جام حذفی انگلیس شد و در کنار باشگاه‌های بزرگی چون لیورپول، تاتنهام و چلسی قرار گرفت. در تاریخ این مسابقات که قدیمی‌ترین تورنمنت دنیای فوتبال است (از سال ۱۸۷۱)، تنها آرسنال با ۱۴ و منچستریونایتد با ۱۳ قهرمانی بالاتر از سیتیزن‌ها ایستاده‌اند.

رد پای پپ گواردیولا از تابستان ۲۰۱۶ که هدایت منچسترسیتی را بر عهده گرفت، در تمام ارکان فوتبال جزیره و اروپا دیده می‌شود. او در این ۱۰ سال، ساختار فوتبال انگلیس را به سود تیمش تغییر داده و حالا با احتساب این جام، به یک رکورد خارق‌العاده یعنی میانگین «دو جام در هر سال» رسیده است. در کارنامه افتخارات پپ با سیتی، ۶ عنوان قهرمانی لیگ برتر انگلیس (نشان‌دهنده ثبات بی‌نظیر او)، ۳ بار جام حذفی، ۵ بار جام اتحادیه، و ۳ بار سوپرجام انگلیس دیده می‌شود. در عرصه بین‌المللی نیز سیتی تحت هدایت او یک بار لیگ قهرمانان اروپا، یک بار سوپرجام اروپا و یک بار جام باشگاه‌های جهان را فتح کرده است. این پیروزی در شرایطی به دست آمد که سیتی پس از قهرمانی در جام اتحادیه، اکنون دومین جام داخلی فصل جاری را به دست آورده و همچنان شانس زنده نگه‌داشتن رویای سه‌گانه داخلی را دارد؛ هرچند برای قهرمانی در لیگ برتر باید منتظر لغزش بزرگ آرسنال در هفته پایانی بماند. در سمت مقابل، این فینال برای چلسی و سرمربی موقتش کالوم مک‌فارلین، به یک کابوس تمام‌عیار تبدیل شد؛ آبی‌های لندن با پذیرش این شکست تلخ، نه تنها هفتمین باخت متوالی خود در فینال‌های داخلی ومبلی را ثبت کردند، بلکه آخرین روزنه امید برای کسب سهمیه مستقیم لیگ اروپا را هم از دست دادند.

افتخارات پپ گواردیولا با منچسترسیتی به تفکیک

• لیگ برتر انگلیس: ۶ قهرمانی (۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۱، ۲۰۲۲، ۲۰۲۴، ۲۰۲۵)
• جام حذفی انگلیس: ۳ قهرمانی (۲۰۱۹، ۲۰۲۳، ۲۰۲۶)
• جام اتحادیه انگلیس: ۵ قهرمانی (۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۰، ۲۰۲۱، ۲۰۲۵)
• سوپرجام انگلیس (کامیونیتی شیلد): ۳ قهرمانی (۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۴)
• لیگ قهرمانان اروپا: ۱ قهرمانی (۲۰۲۳)
• سوپرجام اروپا: ۱ قهرمانی (۲۰۲۳)
• جام باشگاه‌های جهان: ۱ قهرمانی (۲۰۲۳)
• مجموع: ۲۰ جام در ۱۰ فصل (میانگین ۲ جام در هر فصل).

پپ گواردیولا اما بی‌توجه به بحران حریف، یک بار دیگر در ومبلی پادشاهی کرد تا نشان دهد اشتهای او برای کسب افتخار و حرکت از جامی به جام دیگر، هرگز کور شدنی نیست. او مثل سیگاری‌های قهار، جام را با جام روشن می‌کند. حالا سؤال این است: آیا پپ در سیتی می‌ماند تا رکوردهای بیشتری ثبت کند؟ (قرارداد او تا ۲۰۲۷ است). یا پس از ۱۰ سال سلطه، به دنبال چالش جدیدی (مثل هدایت تیم ملی یا بازگشت به بارسلونا) خواهد رفت؟ فعلاً که او از قهرمانی خسته نیست و هواداران سیتی نیز از دیدن این همه افتخار سیر نمی‌شوند.

تحلیل تاکتیکی فینال و نقش آنتوان سمنیو (نبوغ فردی در بازی فیزیکی)

فینال جام حذفی ۲۰۲۶ یک بازی فیزیکی، خشن و پر از خطاهای تاکتیکی بود. هر دو تیم با سیستم ۳-۲-۴-۱ (یا ۴-۱-۴-۱) بازی کردند و midfield را به شدت شلوغ کردند. چلسی تحت هدایت کالوم مک‌فارلین (سرمربی موقت) سعی کرد با فشار بالا (High Press) و دوئل‌های تن به تن، خروج توپ از دفاع سیتی را مختل کند. اما سیتی با استفاده از بازیسازانی مثل رودری (که در این فصل بازنشسته شد؟ یا هنوز بازی می‌کند؟) و فیل فودن، توانست فشار را خنثی کند. نقطه عطف بازی، خلاقیت فردی «آنتوان سمنیو» بود. سمنیو که در سال ۲۰۱۹ تا آستانه پیوستن به چلسی با مبلغ ۳ میلیون یورو پیش رفته بود، اکنون با ضربه پاشنه استثنایی خود، ارزش ۶۰ میلیون یورویی اش را نشان داد. پاس هالند (که به جای شوت، به هوش پشت محوطه جریمه توپ را به سمنیو داد) و حرکت بدون توپ سمنیو برای فرار از زیر فشار مدافعان چلسی، یک الگوی تاکتیکی از «ترکیب قدرت (هالند) و هوش (سمنیو)» بود. این گل نشان داد که چرا گواردیولا سمنیو را جانشین بلندمدت ریاض محرز (که در ۲۰۲۴ از سیتی جدا شد) می‌داند. درخشش دفاعی سیتی نیز قابل توجه بود. روبن دیاس و یان بویاتا مانع از نفوذ کریستوفر انکونکو و رحیم استرلینگ (که از سیتی به چلسی رفته بود) شدند. گلر ادسون نیز چند سیو حیاتی (به ویژه در مقابل ضربه سر میخائیل مودریک) انجام داد. در مجموع، سیتی نشان داد که چگونه می‌توان بدون مالکیت ۷۰ درصد (مالکیت حدود ۵۵ درصد در این بازی) و با تمرکز بر ضدحملات و استفاده از خلاقیت فردی ستاره‌ها، بازی های بزرگ را برد. این یک «گواردیولا مدرن» است: انعطاف‌پذیر و عمل‌گرا (بر خلاف سال‌های اولیه که فقط به تیکی تاکا متکی بود).

تحلیل آماری ۲۰ جام پپ گواردیولا در منچسترسیتی (۱۰ فصل، ۱۰ سال)

پپ گواردیولا در ۱۰ فصل حضور در سیتی، به میانگین «۲ جام در هر فصل» رسیده است. این آمار حتی از دوران طلایی او در بارسلونا (۲۰۰۸-۲۰۱۲) که میانگین حدود ۱.۸ جام در هر فصل بود، بهتر است. نکته مهم، «توزیع جام‌ها» است:

1. ثبات در لیگ برتر

   ۶ قهرمانی در ۱۰ فصل (۶۰ درصد). این نشان می‌دهد که سیتی تحت هدایت پپ، به تیمی تبدیل شده که هر سال برای قهرمانی می‌جنگد (بر خلاف منچستریونایتد پس از فرگوسن که دچار نوسان شد).

2. سلطه بر جام‌های حذفی داخلی

   ۳ جام حذفی و ۵ جام اتحادیه (مجموعاً ۸ جام در ۱۰ فصل). این آمار نشان از «عمق نیمکت» سیتی دارد: حتی با چرخش بازیکنان (Rotating Squad)، تیم دوم سیتی نیز قادر به شکست حریفان لیگ برتری است.

3. ضعف نسبی در اروپا

   تنها ۱ لیگ قهرمانان در ۱۰ فصل. این برای باشگاهی با بودجه هنگفت (با حمایت امارات) و بهترین مربی جهان، یک ناامیدی نسبی است. حذف‌های تلخ در مراحل یک‌چهارم نهایی (مثلاً مقابل رئال مادرید در ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴) نشان داد که سیتی هنوز در بازی‌های رفت و برگشتی اروپایی، آسیب‌پذیر است.

با این حال، همین یک قهرمانی در لیگ قهرمانان (۲۰۲۳) برای تاریخ‌سازی کافی بود تا سیتی به جمع «باشگاه‌های بزرگ اروپا» (با حداقل یک جام) بپیوندد. حالا پپ 55 ساله (متولد ۱۹۷۱) است و احتمالاً ۲ یا ۳ فصل دیگر در سطح بالای مربیگری باقی می‌ماند. اگر او بتواند حداقل یک لیگ قهرمانان دیگر (مثلاً در ۲۰۲۷) و ۲ قهرمانی دیگر لیگ برتر کسب کند، آماری ثبت می‌کند که احتمالاً هیچ مربی دیگری در ۵۰ سال آینده قادر به شکستن آن نخواهد بود.

مقایسه با بزرگان تاریخ (الکس فرگوسن، کارلو آنچلوتی، ژوزه مورینیو)

برای درک عظمت رکورد پپ گواردیولا، باید او را با سایر مربیان اسطوره‌ای مقایسه کرد:

• الکس فرگوسن (منچستریونایتد، ۱۹۸۶-۲۰۱۳)

  ۲۸ جام در ۲۶ فصل (میانگین حدود ۱.۰۸ جام در هر فصل). فرگوسن در لیگ برتر ۱۳ قهرمانی دارد (بیشتر از ۶ قهرمانی پپ)، اما در جام حذفی (۵ قهرمانی) و لیگ قهرمانان (۲ قهرمانی) از پپ جلوتر است. اما فرگوسن ۲۶ سال در یک باشگاه ماند؛ پپ فقط ۱۰ سال ماند (تاکنون). اگر پپ ۱۵ سال دیگر بماند، احتمالاً از فرگوسن عبور خواهد کرد.

• کارلو آنچلوتی (آث میلان، چلسی، رئال، بایرن، اورتون، ناپولی)

  ۲۵ جام در ۲۰ سال مربیگری (میانگین ۱.۲۵ جام در هر فصل). آنچلوتی ۵ بار قهرمان لیگ قهرمانان شده (رکورد مطلق)، اما در لیگ‌های داخلی موفقیت کمتری داشته (فقط ۱ قهرمانی در سری آ با میلان و ۱ قهرمانی در لالیگا با رئال).

• ژوزه مورینیو (پورتو، چلسی، اینتر، رئال، منچستریونایتد، تاتنهام، رم، فنرباغچه):

  ۲۶ جام در ۲۲ سال (میانگین ۱.۱۸ جام در هر فصل). مورینیو از نظر تعداد جام‌های اروپایی (۲ لیگ قهرمانان + ۲ یوروپالیگ) و جام‌های داخلی متنوع (پرتغال، انگلیس، ایتالیا، اسپانیا) منحصر به فرد است، اما سابقه او در ۱۰ سال اخیر (از ۲۰۱۵ به بعد) ضعیف بوده (فقط یک لیگ اروپا با رم و یک جام اتحادیه با منچستریونایتد).

نتیجه

پپ گواردیولا از نظر «میانگین جام در هر فصل» (۲.۰ با سیتی و ۱.۵ در کل دوران) از فرگوسن (۱.۰۸)، آنچلوتی (۱.۲۵) و مورینیو (۱.۱۸) پیشی گرفته است. این یعنی او نه فقط قهرمان می‌شود، بلکه با سرعت بیشتری قهرمان می‌شود. تردیدی نیست که گواردیولا در حال حاضر «بهترین مربی نسل خود» و بدون تردید جزو ۳ مربی برتر تاریخ فوتبال است (به همراه فرگوسن و آنچلوتی/رینوس میشل). رکورد ۴۱ جام کل دوران او، رکوردی است که شکستن آن برای مربیان جوان (مثل ژابی آلونسو، روبن آموریم و...) نیازمند ۲۰ سال ثبات در سطح بالاست.