​واتساپ از «چت‌های ناشناس» با هوش مصنوعی متا رونمایی کرد

آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:

واتساپ، پیام‌رسان محبوب با بیش از ۲ میلیارد کاربر، از قابلیت جدیدی به نام «چت‌های ناشناس» (Incognito Chats) با هوش مصنوعی متا (Meta AI) رونمایی کرد. این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد تا در فضایی کاملاً خصوصی و امن با چت‌بات متا گفتگو کنند؛ بدون اینکه نگران ذخیره شدن پیام‌ها یا دسترسی متا به آنها باشند. این قابلیت مشابه «سکرت چت» در تلگرام است، اما با این تفاوت که به جای گفتگوی انسان به انسان، گفتگوی انسان با هوش مصنوعی را خصوصی می‌کند. کاربران می‌توانند سوالات شخصی، حساس، یا محرمانه خود را از Meta AI بپرسند و مطمئن باشند که هیچ‌کس (حتی خود متا) به این مکالمات دسترسی ندارد. متا ادعا می‌کند که این گفتگوها در «محیطی امن» پردازش می‌شوند و پیام‌ها به صورت پیش‌فرض ناپدید می‌شوند (ممکن است تایمر خود تخریبی داشته باشند). همچنین این مکالمات ذخیره نمی‌شوند و هیچ نسخه‌ای از آنها در سرورهای متا باقی نمی‌ماند. این برخلاف چت‌بات‌های رقیب (مثل ChatGPT و Gemini) است که معمولاً مکالمات را برای بهبود مدل‌های خود ذخیره می‌کنند.

چرا واتساپ به چنین قابلیتی نیاز داشت؟

با افزایش نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی در فضای مجازی (بعد از رسوایی‌های کمبریج آنالیتیکا و افشای داده‌های کاربران فیسبوک)، متا تلاش می‌کند تا اعتماد کاربران را جلب کند. «چت‌های ناشناس» می‌تواند کاربرانی را که از به اشتراک گذاری اطلاعات شخصی با هوش مصنوعی هراس دارند، به استفاده از Meta AI ترغیب کند. گام بعدی متا، ارائه ویژگی «Side Chat» (چت جانبی) خواهد بود که طی چند ماه آینده عرضه می‌شود. در این حالت، کاربران می‌توانند در حین چت معمولی با دوستان خود، یک پنجره جانبی با Meta AI باز کنند و بدون اینکه مکالمه اصلی مختل شود، از هوش مصنوعی کمک بگیرند (مثلاً پیشنهاد رستوران، ترجمه متن، یا خلاصه‌سازی اخبار). Meta AI به محتوای گفتگو دسترسی خواهد داشت، اما این دسترسی نیز رمزگذاری می‌شود.

آیا متا واقعاً به وعده‌های خود عمل می‌کند؟

برخی کارشناسان امنیتی تردید دارند که یک شرکت تبلیغات‌محور مانند متا بتواند کاملاً از دسترسی به داده‌های کاربران خودداری کند. متا در گذشته چندین بار به دلیل نقض حریم خصوصی جریمه شده است (مثلاً ۱.۲ میلیارد یورو جریمه توسط اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳). با این حال، متا تأکید کرده که «چت‌های ناشناس» از رمزگذاری سرتاسری (End-to-End Encryption) مشابه واتساپ استفاده می‌کند و حتی خود متا نیز کلید رمزگشایی را ندارد.

رقابت با چت‌بات‌های دیگر

اپل نیز در حال کار روی یک چت‌بات خصوصی به نام «Apple GPT» است که به طور کامل روی دستگاه (On-Device) پردازش می‌شود (بدون ارسال داده به سرور). گوگل نیز در حال آزمایش «حالت ناشناس» برای Gemini است. اما متا با ادغام این قابلیت در واتساپ (که نصب روی گوشی‌های بسیاری دارد) توانسته به بازار دسترسی سریع‌تری پیدا کند. به گفته متا، «چت‌های ناشناس» از هفته آینده برای کاربران اندروید و iOS در برخی کشورها (از جمله آمریکا، کانادا، و آلمان) فعال می‌شود و سپس به تدریج به سایر مناطق گسترش می‌یابد. قابلیت «چت‌های ناشناس» واتساپ یک تحول مهم در حوزه حریم خصوصی هوش مصنوعی است. اگر متا به وعده خود عمل کند، کاربران می‌توانند بدون ترس از افشای اطلاعات، سوالات شخصی خود (حتی در مورد مسائل پزشکی، حقوقی، یا عاطفی) را از Meta AI بپرسند. با این حال، توصیه می‌شود که تا چند ماه پس از عرضه، از به اشتراک گذاری اطلاعات فوق‌حساس (مثل شماره کارت بانکی، رمز عبور) در این چت‌ها خودداری کنید تا اثبات شود که متا واقعاً نمی‌تواند به آنها دسترسی داشته باشد. به هر حال، این یک گام رو به جلو در جهت «هوش مصنوعی خصوصی» است.

تحلیل تکنولوژی پشت «چت‌های ناشناس» (رمزگذاری و حریم خصوصی)

واتساپ قبلاً دارای رمزگذاری سرتاسری (End-to-End Encryption) برای پیام‌های بین کاربران است. اما برای «چت‌های ناشناس» با Meta AI، چالش متفاوت است: هوش مصنوعی باید پیام کاربر را «درک» کند تا پاسخ دهد. در حالت عادی، این کار نیاز به ارسال متن به سرور متا (بدون رمزگذاری) دارد. اما متا ادعا می‌کند که در این ویژگی جدید، از تکنولوژی «رمزگذاری همومورفیک» (Homomorphic Encryption) استفاده شده است. این تکنولوژی پیشرفته به سرور اجازه می‌دهد تا روی داده‌های رمزگذاری شده (بدون نیاز به رمزگشایی) محاسبات انجام دهد. به عبارت دیگر، متا می‌تواند پاسخ سوال شما را تولید کند، بدون اینکه هرگز متن سوال شما را «بخواند». این همانند این است که یک ریاضیدان بتواند یک معادله را بدون دیدن اعداد حل کند. با این حال، پیاده‌سازی رمزگذاری همومورفیک در عمل بسیار سنگین است و زمان پاسخ‌دهی را افزایش می‌دهد. ممکن است کاربران متوجه تأخیر چند ثانیه‌ای در مقایسه با چت‌بات عادی شوند. متا احتمالاً از ترکیبی از رمزگذاری همومورفیک و پردازش روی دستگاه (On-Device) برای کاهش تأخیر استفاده کرده است. اما جزئیات فنی هنوز منتشر نشده است. برخی کارشناسان مشکوک هستند که متا نتواند به طور کامل از دسترسی به داده‌ها خودداری کند، زیرا مدل‌های هوش مصنوعی برای بهبود نیاز به داده‌های واقعی دارند. در مقابل، چت‌بات‌های رقیب (مانند ChatGPT و Gemini) به صراحت اعلام می‌کنند که مکالمات را برای بهبود مدل ذخیره می‌کنند (مگر اینکه کاربر حالت ناشناس را فعال کند). اما حتی در حالت ناشناس، خود شرکت همچنان به مکالمات دسترسی دارد. بنابراین، اگر متا واقعاً به وعده خود عمل کند، «چت‌های ناشناس» واتساپ از نظر حریم خصوصی از همه رقبا پیشی خواهد گرفت.

کاربردهای عملی و محدودیت‌های «چت‌های ناشناس»

کاربردهای بالقوه

• سلامت روان

  کاربران می‌توانند بدون ترس از قضاوت، مشکلات روانی خود (مثل افسردگی، اضطراب) را با Meta AI در میان بگذارند و راهکار دریافت کنند. این می‌تواند به کاهش انگ اجتماعی کمک کند.

• مسائل حقوقی

  سوالات درباره طلاق، ارث، مهاجرت، بدون اینکه نگران ثبت شدن در سرورهای متا باشند.

• برنامه‌ریزی شخصی

  مثل برنامه سفر مخفیانه، خرید هدیه surprise، یا اعتراف به اشتباهات گذشته.

محدودیت‌ها

• عدم دسترسی به اینترنت

  برای استفاده از Meta AI، نیاز به اتصال به اینترنت دارید (بر خلاف Apple GPT که آفلاین کار می‌کند).

• زبان

  Meta AI فعلاً فقط انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی، و آلمانی را پشتیبانی می‌کند. پشتیبانی از فارسی هنوز اعلام نشده است.

• دقت پاسخ‌ها

  Meta AI ممکن است مانند ChatGPT دچار «توهم» (Hallucination) شود و اطلاعات نادرست ارائه دهد. در مسائل حساس (مثل پزشکی)، همیشه با پزشک مشورت کنید.

«چت‌های ناشناس» یک گام بزرگ رو به جلو است، اما کاربران باید محتاط باشند. تا زمانی که متا این تکنولوژی را شفاف‌سازی نکند و یک ممیزی امنیتی مستقل (مثل توسط شرکت‌های امنیتی معتبر) انجام ندهد، بهتر است از به اشتراک گذاری اطلاعات فوق حساس خودداری کنید. با این حال، برای استفاده روزمره (مثل سوالات عمومی، برنامه ریزی، و سرگرمی)، این قابلیت می‌تواند تحول‌آفرین باشد.