​تسویه ۹۰ درصد از پول پروازهای کنسل شده: ۱۰ درصد باقی مانده اقدام نکرده‌اند!

آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:

معاون هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری از تسویه بیش از ۹۰ درصد از بهای بلیت پروازهای کنسل شده خبر داد و اعلام کرد که تنها ۱۰ درصد مسافران هنوز برای دریافت وجه خود اقدام نکرده‌اند. اگر شما از مسافران پروازهایی هستید که در ماه‌های اخیر به دلیل شرایط جنگی، تعطیلی فرودگاه‌ها یا مشکلات عملیاتی لغو شده و هنوز وجه بلیت خود را دریافت نکرده‌اید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات نحوه پیگیری و مدارک مورد نیاز در ادامه آمده است. بر اساس مستندات ارائه شده از سوی شرکت‌های هواپیمایی، بیش از ۹۰ درصد از بلیت‌های پروازهای کنسل شده تعیین تکلیف شده و وجه آنها به حساب مسافران واریز گردیده است.

به گفته معاون هوانوردی، ۱۰ درصد باقی‌مانده عمدتاً مربوط به مسافرانی است که هنوز فرآیند استرداد بلیت خود را آغاز نکرده‌اند و ممکن است به دلیل عدم اطلاع از روند، یا مشکلات دسترسی به اینترنت نتوانسته‌اند درخواست خود را ثبت کنند. عمده پروازهای لغو شده مربوط به بازه زمانی نهم اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ بوده که به دلیل جنگ تحمیلی و بسته شدن حریم هوایی برخی مناطق، شرکت‌های هواپیمایی مجبور به کنسل کردن پروازها شدند. سازمان هواپیمایی تأکید کرده است که تمام شرکت‌های هواپیمایی موظف هستند وجوه مسافران را به صورت کامل و بدون کسر جریمه عودت دهند و مسافران نباید هیچ هزینه اضافه‌ای بابت لغو پرواز بپردازند. مسافرانی که هنوز موفق به دریافت وجه پروازهای کنسل شده خود نشده‌اند، می‌توانند با مراجعه به سامانه «مدیریت شکایات سازمان هواپیمایی» به آدرس caa.gov.ir یا تماس با شماره ۱۹۲ (پاسخگویی شکایات هوایی) پیگیر حقوق خود باشند.

علت لغو گسترده پروازها در ماه‌های اخیر

از ۹ اسفند ۱۴۰۴ که جنگ آغاز شد، حریم هوایی کشور در مناطق غرب، جنوب غرب و شمال غرب بارها به دلیل حملات موشکی و هوایی بسته اعلام شد. شرکت‌های هواپیمایی داخلی (مانند ایران‌ایر، ماهان، آتا، قشم‌ایر و زاگرس) مجبور شدند صدها پرواز داخلی و خارجی را لغو کنند. برخی از این لغوها به صورت پیشگیرانه (قبل از زمان پرواز) و برخی دیگر به صورت ناگهانی (در همان روز پرواز) انجام شد. بیشترین تعداد لغو مربوط به مسیرهای تهران-اهواز، تهران-تبریز، تهران-ارومیه، تهران-ایلام، و همچنین پروازهای خارجی به مقصد بغداد، دمشق و بیروت بود. همچنین بسته شدن حریم هوایی کشورهای همسایه (عراق، سوریه، اردن، امارات) بر لغو پروازهای ترانزیتی نیز تأثیر گذاشت.

روند استرداد وجه و نحوه پیگیری مسافران

بر اساس دستورالعمل سازمان هواپیمایی، شرکت‌های هواپیمایی موظف هستند وجوه بلیت‌های لغو شده را به صورت کامل و بدون کسر جریمه به حساب مسافران عودت دهند. فرآیند استرداد به دو صورت انجام می‌شود:

۱) استرداد خودکار

مسافری که بلیت را از طریق سامانه اینترنتی یا اپلیکیشن خریداری کرده باشد، ظرف ۷ تا ۱۴ روز کاری مبلغ به همان کارت یا حسابی که از آن پرداخت کرده است برمی‌گردد.

۲) استرداد دستی

مسافری که بلیت را از آژانس مسافرتی یا باجه فروش فرودگاه خریداری کرده است، باید با در دست داشتن اصل بلیت، کارت ملی و شماره شبا (یا شماره کارت) به همان آژانس یا باجه مراجعه کند. در مواردی که آژانس مسافرتی تعطیل شده باشد، مسافر می‌تواند مستقیماً به دفتر مرکزی شرکت هواپیمایی مربوطه مراجعه کند.

چرا ۱۰ درصد مسافران هنوز وجه خود را دریافت نکرده‌اند؟

بر اساس گزارش سازمان هواپیمایی، چهار دسته اصلی از مسافران در این ۱۰ درصد باقی مانده قرار دارند:

• دسته اول: مسافرانی که بلیت خود را از آژانس‌های مسافرتی کوچک و نیمه‌تعطیل خریداری کرده‌اند و آژانس به دلیل مشکلات مالی یا انصراف از فعالیت، هنوز وجه را به شرکت هواپیمایی واریز نکرده است.
• دسته دوم: مسافرانی که به دلیل مهاجرت، تغییر شماره تماس یا فوت، امکان تماس با آن‌ها وجود ندارد.
• دسته سوم: مسافرانی که مدارک ناقص ارائه داده‌اند (مثلاً شماره شبا اشتباه، کارت ملی نامعتبر).
• دسته چهارم: مسافرانی که از فرآیند استرداد اطلاع ندارند و تاکنون اقدامی انجام نداده‌اند. سازمان هواپیمایی تأکید کرده است که هیچ مسافری به دلیل «مشکل مالی شرکت هواپیمایی» از دریافت وجه محروم نشده است و تمام شرکت‌ها حساب‌های خود را برای تسویه تکمیل کرده‌اند.

نحوه پیگیری و مدارک مورد نیاز برای ۱۰ درصد باقی مانده

مسافرانی که هنوز وجه پرواز کنسل شده خود را دریافت نکرده‌اند، باید مراحل زیر را طی کنند:

• مرحله اول: با شرکت هواپیمایی مربوطه تماس بگیرید و شماره بلیت و تاریخ پرواز خود را اعلام کنید.
• مرحله دوم: اگر شرکت هواپیمایی پاسخگو نبود یا اعلام کرد وجه به آژانس واریز شده است، با آژانس مسافرتی تماس بگیرید.
• مرحله سوم: در صورت عدم پاسخگویی آژانس یا انصراف آن از فعالیت، به سامانه «مدیریت شکایات سازمان هواپیمایی» به آدرس caa.gov.ir مراجعه کرده و فرم شکایت را پر کنید.

مدارک مورد نیاز برای ثبت شکایت شامل: تصویر کارت ملی، تصویر بلیط (الکترونیک یا کاغذی)، شماره شبا (یا شماره کارت)، و توضیح مختصر درباره پیگیری‌های قبلی. سازمان هواپیمایی موظف است ظرف ۱۰ روز کاری به شکایت رسیدگی کند و در صورت تأیید، شرکت هواپیمایی را ملزم به پرداخت ظرف ۴۸ ساعت کند.

اقدامات سازمان هواپیمایی برای جلوگیری از تکرار چنین مشکلاتی

سازمان هواپیمایی کشوری در راستای جلوگیری از بروز مشکلات مشابه در آینده (در صورت بروز مجدد بحران یا جنگ)، چند اقدام اساسی را در دستور کار قرار داده است.

1. اول: راه‌اندازی «صندوق تضمین حقوق مسافران» که بخشی از درآمد فرودگاهی (مثلاً ۰.۵ درصد از بهای هر بلیت) به آن واریز می‌شود تا در صورت ورشکستگی یا تعطیلی یک شرکت هواپیمایی، وجوه مسافران از این صندوق پرداخت شود.
2. دوم: الزام شرکت‌های هواپیمایی به ارائه بیمه نامه «مسئولیت مدنی در برابر لغو پرواز» که هزینه‌های استرداد بلیت و خسارت تأخیر را پوشش می‌دهد.
3. سوم: ایجاد سامانه «رهگیری لحظه‌ای استرداد» که مسافران بتوانند با وارد کردن کد پیگیری، وضعیت درخواست خود را مشاهده کنند.
4. چهارم: برگزاری دوره‌های آموزشی برای آژانس‌های مسافرتی درباره حقوق مسافران و نحوه صحیح استرداد در شرایط بحرانی. سازمان هواپیمایی اعلام کرده است که تا پایان شهریور ۱۴۰۵، تمام پرونده‌های باقی مانده از ۱۰ درصد را نیز بسته خواهد کرد.