آسیانیوز ایران؛ سرویس سرویس اجتماعی:
پلیس نظارت بر اماکن عمومی تهران بزرگ، یک کافه در منطقه ولیعصر تهران را به اتهام «ترویج فرقههای انحرافی و شیطانپرستی» پلمب کرد و مشتریان آن را به «حرکات عجیب و غریب» متهم ساخت. اگر شما دنبالکننده اخبار اجتماعی و تحولات حوزه آزادیهای عمومی در ایران هستید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات این پرونده عجیب، واکنشها و ابعاد حقوقی آن در ادامه آمده است. رسانههای حکومتی ایران اعلام کردند که مأموران پلیس اماکن پس از مشاهده «شرایط غیرطبیعی و حرکات عجیب و غریب» دختران و پسران جوان در این کافه، دستور پلمب واحد صنفی را صادر کردهاند. به گفته پلیس، این کافه با برگزاری برنامههایی با ظاهر موسیقی غربی، «بستری برای حرکات نابهنجار و تحرکات شیطانی» فراهم کرده بود.
این کافه به طور خاص به «ترویج فرقههای انحرافی» متهم شده است؛ اتهامی که در سالهای اخیر سابقه مشابه چندانی در اماکن عمومی تهران نداشته است. برخی فعالان مدنی و حقوق بشری این اقدام را «تشدید محدودیتهای اجتماعی پس از آتشبس شکننده ایران و آمریکا» ارزیابی کرده و معتقدند دولت در میانه جنگ با سهلگیریهای بیسابقه (از جمله عدم مداخله در پوشش و حجاب اجباری) سعی در نمایش چهره معتدل داشت، اما اکنون به رویه قبلی بازگشته است. وکلای دادگستری میگویند اتهام «ترویج شیطانپرستی» در قوانین مجازات ایران تعریف دقیقی ندارد و معمولاً ذیل «تشویش اذهان عمومی» یا «فعالیت تبلیغی علیه نظام» مورد پیگرد قرار میگیرد.
اتهام «ترویج شیطانپرستی» در قوانین ایران چه جایگاهی دارد؟
در قوانین موضوعه ایران، عنوان مجرمانه مستقیمی با عنوان «ترویج شیطانپرستی» وجود ندارد. با این حال، دادگاهها معمولاً چنین اتهاماتی را ذیل ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی (تشویش اذهان عمومی با نشر اکاذیب یا شایعهپراکنی) یا ماده ۶۳۹ (فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی) پیگیری میکنند. در برخی موارد، استفاده از نمادهای شیطانپرستی (مانند پنتاگرام، صلیب واژگون یا اعداد ۶۶۶) در تبلیغات اماکن تجاری، موجب تعقیب قضایی بر اساس «موارد منافی عفت عمومی» شده است. با این حال، در این پرونده مشخص نیست که آیا کافه مورد نظر واقعاً نمادهای مشخصی داشته یا صرفاً برگزاری کنسرت موسیقی غربی و اختلاط دختر و پسر به عنوان «مقدمه شیطانپرستی» تفسیر شده است.
تشدید محدودیتهای اجتماعی پس از آتشبس؛ تغییر رویه دولت؟!
در طول ۶ ماه گذشته (اسفند ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵) و همزمان با جنگ تحمیلی علیه ایران، دولت با اتخاذ سیاست «اولویت امنیت ملی بر حفظ محدودیتهای اجتماعی»، در موارد متعددی سهلگیری بیسابقهای در اجرای قوانین حجاب، پوشش و اختلاط دختر و پسر در اماکن عمومی داشت. حتی در تجمعات حکومتی (مثل راهپیمایی روز قدس و مراسم عید قربان) زنان بدون حجاب کامل نیز حضور یافتند و با برخوردی مواجه نشدند. اما با اعلام آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا (اواخر اردیبهشت ۱۴۰۵)، به نظر میرسد دولت به تدریج در حال بازگشت به رویه قبل از جنگ است. پلمب این کافه و اتهام سنگین «ترویج شیطانپرستی» میتواند نشانهای از این تغییر رویه باشد.
واکنش رسانهها و فعالان اجتماعی به این اقدام
خبر پلمب کافه به اتهام شیطانپرستی در شبکههای اجتماعی با واکنشهای تند و طنزآمیزی همراه شده است. برخی کاربران با هشتگ «کافه_ولیعصر» نوشتند: «فقط کافی بود یک موسیقی غربی پخش شود، شدیم شیطانپرست!» و گروهی دیگر گفتند: «اگر کافه داشتن و موسیقی شنیدن شیطانپرستی است، نیمی از جوانان تهران شیطانپرستند.» در مقابل، برخی فعالان مذهبی از پلیس اماکن تشکر کردند و آن را «دفاع از ارزشهای دینی در برابر هجمه فرهنگی غرب» دانستند. رسانههای اصلاحطلب نیز با احتیاط بیشتری موضع گرفته و خواستار شفافسازی پلیس در خصوص «مستندات اتهام» شدهاند.
ابعاد حقوقی پلمب و امکان اعتراض صاحب کافه
بر اساس قانون نظام صنفی کشور، پلمب واحد صنفی توسط پلیس اماکن تنها با حکم قضایی امکانپذیر است. با این حال، در مواردی که «تهدید فوری علیه امنیت یا اخلاق عمومی» تشخیص داده شود، پلیس میتواند بدون حکم، واحد را پلمب کرده و ظرف ۲۴ ساعت مراتب را به دادستان گزارش دهد. صاحب کافه میتواند به این رأی در دادگاه انتظامی صنوف یا شورای حل اختلاف اعتراض کند. همچنین اگر پلیس نتواند مستندات کافی برای اثبات «ترویج فرقه انحرافی» ارائه دهد، صاحب کافه ممکن است حق مطالبه خسارت (بابت تعطیلی چند روزه) را داشته باشد. وکلای دادگستری اما معتقدند با توجه به اینکه پلیس اماکن مستقیماً از سوی دادستان پشتیبانی میشود، احتمال لغو پلمب بسیار کم است.
تأثیر این پرونده بر فضای کسب و کار کافهها در تهران
پس از انتشار خبر پلمب این کافه، بسیاری از کافهداران تهران نگران تشدید نظارتها و بازگشت به فضای سال ۱۴۰۱ (پس از اعتراضات سراسری) هستند. اتحادیه صنف کافهداران تهران در بیانیهای اعلام کرده که «هیچ کافهای وظیفه ترویج فرقههای انحرافی را ندارد و اتهامات کلی و غیرمستند به کل صنف آسیب میزند». برخی کافهداران از ترس پلمب، برگزاری هرگونه کنسرت یا پخش موسیقی غربی را به طور کامل متوقف کردهاند و حتی تابلوهای «ممنوعیت ورود با پوشش نامناسب» را نصب کردهاند. کارشناسان کسب و کار پیشبینی میکنند که در صورت تداوم چنین برخوردهایی، بازار کافههای تهران (که یکی از پویاترین بخشهای اقتصاد شهری است) با رکورد جدی مواجه خواهد شد.