آسیانیوز ایران؛ سرویس علم و تکنولوژی:
مایکروسافت در واکنش به موج مهاجرت کاربران به سیستمعاملهای لینوکس و مک، پروژه «ویندوز کی۲» را با تمرکز ویژه بر سرعت و پایداری ویندوز ۱۱ آغاز کرده و اولین آپدیت این پروژه با کد KB5089573 منتشر شده است. اگر شما از کاربران ویندوز ۱۱ هستید که از کندی سیستم، آپدیتهای پراشتباه و اصرار مایکروسافت بر کوپایلت خسته شدهاید، این گزارش کامل را تا انتها بخوانید؛ جزئیات بهبودهای جدید، نحوه فعال شدن قابلیت Low Latency Profile و تغییرات گیمینگ در ادامه آمده است. پروژه ویندوز کی۲ (Windows K2) با هدف بازگرداندن اعتماد کاربران طراحی شده است؛ مایکروسافت قول داده که تیم توسعه، پایداری را بر اضافه کردن قابلیتهای جدید اولویت دهد.
اولین دستاورد این پروژه، آپدیت KB5089573 است که مهمترین قابلیت آن «Low Latency Profile» نام دارد؛ فناوری که فرکانس پردازنده را برای لحظاتی تا حداکثر افزایش میدهد تا منوها و برنامهها روانتر اجرا شوند. چنین قابلیتی سالهاست که در سیستمعاملهای مک، لینوکس و اندروید وجود دارد و اضافه شدن آن به ویندوز بدون تأثیر منفی بر دما و باتری، میتواند سرعت نمایش منوی استارت، فایل اکسپلورر و دیگر بخشها را به طور محسوسی افزایش دهد. مایکروسافت همچنین صدای اعتراض کاربران را شنیده و قرار است هوش مصنوعی کوپایلت را از جاهایی که نیازی به آن نیست (یا مناسب نیست) حذف کند. در بخش گیمینگ، مایکروسافت از سیستمعامل SteamOS الهام گرفته و طی یک تا دو سال آینده قصد دارد عملکرد ویندوز در بازیها (به خصوص روی کنسولهای دستی) را به سطح SteamOS نزدیک کند.
پروژه Windows K2؛ چرا مایکروسافت به فکر افزایش سرعت و پایداری افتاد؟
در سالهای اخیر، ویندوز ۱۱ با انتقادات گستردهای از سوی کاربران مواجه شده است: آپدیتهای پراشتباه (مانند آپدیت ۲۴H۲ که باعث ریستارت شدن ناگهانی سیستم میشد)، نیاز به سختافزار قدرتمند (الزام به TPM ۲.۰ و پردازندههای نسل هشتم به بالا)، و اصرار بیش از حد بر هوش مصنوعی کوپایلت (حتی در منوهای راست کلیک). در همین مدت، لینوکس (به ویژه توزیعهای اوبونتو، فدورا و Zorin) و مک اواس هر کدام سهم قابل توجهی از کاربران ناراضی را جذب کردهاند. پروژه K2 (رمزگشایی نشده، احتمالاً مخفف «Kernel ۲» یا «Keystone ۲») واکنش مستقیم مایکروسافت به این مهاجرت است. هدف اصلی، کاهش «احساس کندی» ویندوز (Perceived Slowness) است که در مقایسه با انیمیشنهای روان مک اواس و پاسخگویی سریع لینوکس، به یک عیب بزرگ تبدیل شده بود.
Low Latency Profile چگونه کار میکند و چه تأثیری دارد؟
قابلیت Low Latency Profile (LLP) که برای اولین بار در ویندوز ۱۱ پیادهسازی شده، یک تکنیک مدیریت توان پویا (Dynamic Power Management) است. در حالت عادی، پردازنده برای صرفهجویی در مصرف باتری، در فرکانس پایین (مثلاً ۱.۵ گیگاهرتز) کار میکند. هنگامی که کاربر اقدامی انجام میدهد (کلیک روی منوی استارت، باز کردن فایل اکسپلورر، اسکرول در مرورگر)، LLP به طور لحظهای فرکانس پردازنده را تا حداکثر (مثلاً ۴.۵ گیگاهرتز) افزایش میدهد و پس از اتمام عملیات (کمتر از ۰.۵ ثانیه)، دوباره آن را کاهش میدهد. این کار باعث میشود که منوها و برنامهها بدون مکث یا لگ اجرا شوند، بدون اینکه تأثیر محسوسی بر دمای پردازنده یا عمر باتری داشته باشد (چون این افزایش فرکانس بسیار کوتاه است). تستهای اولیه نشان میدهد که سرعت نمایش منوی استارت تا ۴۰ درصد و سرعت بارگذاری فایل اکسپلورر تا ۳۰ درصد بهبود یافته است.
تغییر فلسفه توسعه؛ اولویت پایداری بر قابلیتهای جدید
یکی از مهمترین تغییرات اعلام شده در پروژه K2، تغییر فلسفه توسعه ویندوز است. مایکروسافت رسماً اعلام کرده که از این پس «تیم توسعه ویندوز موظف است پایداری را بر اضافه کردن قابلیتهای جدید اولویت دهد و کیفیت قابلیتهای جدید تا وقتی به حد قابل قبولی نرسد، نباید عرضه عمومی شوند.» این یعنی کاربران در آینده شاهد آپدیتهای بزرگ (مانند ۲۴H۲) با صدها قابلیت جدید نیمهکاره نخواهند بود، بلکه آپدیتها کوچکتر، با تمرکز بر رفع باگ و بهبود عملکرد خواهند بود. مایکروسافت همچنین قول داده است که فرآیند تست آپدیتها را با مشارکت کاربران داوطلب (Windows Insider) طولانیتر کند تا آپدیتهای پراشتباه به دست کاربران عادی نرسد. این تغییر فلسفه مستقیماً از انتقادات به آپدیت ۲۴H۲ الهام گرفته شده است که باعث شد بسیاری از کاربران به نسخه قبلی بازگردند.
حذف هوش مصنوعی کوپایلت از بخشهای غیرضروری
یکی از جنجالیترین تصمیمات مایکروسافت در ویندوز ۱۱، قرار دادن دکمه کوپایلت در نوار وظیفه، منوی راست کلیک، و حتی برخی برنامههای سیستمی (مانند دفترچه یادداشت) بود. این تصمیم باعث اعتراض گسترده کاربرانی شد که از کوپایلت استفاده نمیکنند و آن را «تلاش مایکروسافت برای تحمیل هوش مصنوعی» میدانستند. در پروژه K2، مایکروسافت قول داده است که کوپایلت را از جاهایی که «نیاز نیست یا مناسب نیست» حذف کند. احتمالاً دکمه کوپایلت از نوار وظیفه حذف میشود (و کاربران میتوانند به صورت اختیاری آن را فعال کنند) و از منوی راست کلیک (کلیک راست روی دسکتاپ یا فایلها) خارج خواهد شد. این تصمیم نشاندهنده عقبنشینی مایکروسافت در برابر خواست کاربران است.
الهام از SteamOS برای بهبود گیمینگ و پشتیبانی از کنسولهای دستی
مایکروسافت رسماً اعلام کرده است که از سیستمعامل SteamOS (که توسط Valve برای کنسول دستی Steam Deck توسعه یافته) الهام خواهد گرفت. SteamOS به دلیل بهینهسازی عمیق برای بازیهای لینوکس و پروتون (لایه سازگاری برای اجرای بازیهای ویندوز)، عملکرد بسیار بهتری نسبت به ویندوز روی کنسولهای دستی دارد. مایکروسافت قصد دارد طی یک تا دو سال آینده، عملکرد ویندوز در بازیها را به ویژه روی دستگاههای دستی (مانند ROG Ally، Legion Go و نسل بعدی Xbox Handheld) به سطح SteamOS نزدیک کند. این کار از طریق کاهش لایههای اضافی در هسته، بهبود مدیریت حافظه گرافیکی و بهینهسازی درایورهای DirectX انجام خواهد شد. همچنین احتمال دارد که مایکروسافت یک «حالت بازی اختصاصی» (Game Mode ۲.۰) با رابط کاربری شبیه به SteamOS معرفی کند که تمام منابع سیستم را در اختیار بازی قرار دهد.