آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
تیم ملی والیبال ایران نخستین دیدار خود در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ را با شکست ۳ بر یک برابر برزیل، میزبان و پرافتخارترین تیم جهان، پشت سر گذاشت. این بازی بامداد پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ در برازیلیا برگزار شد. ایرانیها در این مسابقه نمایشی قابل قبول ارائه دادند و در سه ست از چهار ست، نتایج نزدیکی را ثبت کردند. با این حال، تجربه بالای برزیلیها و اشتباهات ساده در لحظات کلیدی، مانع از کسب پیروزی شاگردان روبرتو پیاتزا شد.
برزیل بازی را با پیروزی ۲۵ بر ۲۱ در ست اول آغاز کرد. ایران در ست دوم با نمایشی بهتر توانست ۲۵ بر ۲۳ به پیروزی برسد و بازی را به تساوی بکشاند. اما ست سوم نقطه عطف بازی بود. برزیل با حملات پرشمار و دفاع قدرتمند، ایران را غافلگیر کرد و با نتیجه ۲۵ بر ۱۳ به برتری رسید. اختلاف امتیاز در این ست، سهمگینترین ست بازی برای ایران بود. در ست چهارم، ایران نمایش جنگندهای داشت و تا نزدیکی پیروزی پیش رفت، اما در نهایت با نتیجه ۲۵ بر 23 مغلوب شد. مجموع چهار ست، بازی خوب و نزدیکی را رقم زد. برزیل که در خانه و با حمایت تماشاگران خود بازی میکرد، در ست اول با قدرت شروع کرد و با پذیرش اشتباهات ایران، توانست امتیازها را جمع کند. اما ایران در ست دوم با پشت فرمان برگشت و با تمرکز بالا، بازی را به تساوی کشید.
اوج درخشش ایران در ست دوم بود؛ جایی که بازیکنان جوان ایرانی توانستند تیم پرافتخار جهان را در خانهاش تحت فشار قرار دهند و یک پیروزی ارزشمند کسب کنند. اما تکرار ناپایداری در ست سوم و چهارم باعث شد تا برتری از دست برود. با این شکست نزدیک، ایران کار خود را در لیگ ملتها با یک باخت قابل قبول آغاز کرد. با این حال، نمایش خوب تیم نشان داد که شاگردان پیاتزا میتوانند با قدرتهای بزرگ جهان رقابت کنند.
تحلیل نتایج نزدیک؛ چرا ایران لایق پیروزی بود؟
بررسی نتایج هر چهار ست نشان میدهد که ایران در ست اول (۲۵ بر ۲۱)، ست دوم (۲۵ بر ۲۳) و ست چهارم (۲۵ بر 23) عملکرد بسیار نزدیکی به برزیل داشته است. در مجموع، ایران در ست اول ۴ امتیاز، در ست دوم ۲ امتیاز و در ست چهارم ۳ امتیاز کمتر از برزیل به دست آورد. جمع این سه ست، ۹ امتیاز اختلاف است، در حالی که برزیل در ست سوم ۱۲ امتیاز از ایران پیشی گرفت (۲۵ بر ۱۳). اگر ایران در ست سوم نیز مانند ست دوم و چهارم نزدیک عمل میکرد، میتوانست حداقل دو ست را پیروز شود و بازی را به تایبریک بکشاند.
اختلاف اصلی در «امتیازهای حاصل از اشتباهات حریف» بود. آمار اولیه نشان میدهد که ایران حدود ۲۵ امتیاز را از اشتباهات فردی (خطای سرویس، خطای دفاع روی تور، خطای آنتن و آشفتگی در دریافت) به برزیل هدیه داده است. در مقابل، برزیل تنها حدود ۱۵ امتیاز از اشتباهات ایران کسب کرد. این اختلاف ۱۰ امتیازی در یک بازی ۴ ست، تعیینکننده بود. اگر ایران اشتباهات خود را کاهش میداد (مخصوصاً در ست سوم که فروپاشی تکنیکی رخ داد)، میتوانست حداقل ۲ ست را با اختلاف ۲-۳ امتیاز پیروز شود. نکته دیگر، «بازدهی پایین در حملات از پشت خط» بود. مهاجمان پشت خط ایران (به ویژه پوریا حسینخانزاده و علی حاجیپور) دقت پایینی داشتند و بسیاری از توپها را به تور زدند یا در دفاع برزیل ماندند. در مقابل، پشت خطزنهای برزیل (جادسون و لوکارلی) با دقت بالایی عمل کردند و امتیازات حساس را به دست آوردند.
تحلیل ست سوم؛ نقطه عطف بازی و فروپاشی تاکتیکی
ست سوم (۲۵ بر ۱۳) بدترین نمایش ایران در این مسابقه بود. چه عواملی باعث این شکست سنگین شد؟
- اول، «فرسودگی بدنی» بازیکنان ایرانی. در ست دوم، ایران انرژی زیادی مصرف کرده بود تا آن را ۲۵ بر ۲۳ پیروز شود. تعویضها در تیم برزیل (که نیمکت عمیقتری دارد) باعث شد بازیکنان برزیلی در ست سوم با انرژی کامل ظاهر شوند، در حالی که بازیکنان ایرانی خسته بودند. مربی برزیل با آگاهی از این موضوع، حملات خود را روی نقاطی متمرکز کرد که ایرانیها در پوشش دفاعی ضعف داشتند.
- دوم، «روانشناسی شکست». پس از پیروزی در ست دوم، بازیکنان ایران فکر میکردند که میتوانند برزیل را شکست دهند. این فکر، تمرکز آنها را به هم ریخت. برزیل نیز با شروع قدرتمند در ست سوم (۴ بر صفر)، روحیه ایرانیها را تخریب کرد. تیمهای جوان معمولاً در برابر فشار روانی حریفان باتجربه، تسلیم میشوند. برزیل از این نقطه ضعف استفاده کرد.
- سوم، «ضعف در دریافت سرویس». برزیل در ست سوم، سرویسهای پرشدت خود را از نوع «سرویس فلت» (بدون اسپین) استفاده کرد که دریافت را دشوار میکند. دریافتکنندگان ایران (لیبرو و دریافتکنندگان قدرتی) تحت فشار قرار گرفتند و نتوانستند توپهای خوبی به پاسور برسانند. در نتیجه، حملات ایران قابل پیشبینی و آسان برای دفاع برزیل شد. این یک درس بزرگ برای تیم ایران است: برای رقابت با قدرتها، باید سیستم دریافت سرویس را تقویت کند.
تحلیل نقاط قوت ایران؛ ست دوم و دفاع روی تور
با وجود شکست، ایران نقاط قوت قابل توجهی از خود نشان داد. بهترین نمایش ایران در ست دوم بود، جایی که دفاع روی تور (بلاک) با هماهنگی عالی عمل کرد. مدافعان وسط ایران (یوسف کاظمی و مرتضی شریفی) موفق شدند چندین بار اسپکهای برزیلیها را بلاک کنند. دفاع روی تور نه تنها از امتیاز خوردن جلوگیری کرد، بلکه روحیه تیم را نیز بالا برد. در ست دوم، برزیل تنها ۲۵ امتیاز کسب کرد و ایران موفق شد ۲۳ امتیاز بزند.
نقطه قوت دیگر، «اسپکهای پشت خط از ناحیه علی حاجیپور» بود. حاجیپور در ستهای اول و دوم با قدرت و دقت بالا عمل کرد و چند امتیاز حساس را به دست آورد. او همچنین در دفاع روی تور نیز موفق بود. اگر حاجیپور در ستهای سوم و چهارم نیز در فرم اوج باقی میماند، نتیجه میتوانست متفاوت باشد. اما افت بدنی و خستگی باعث شد عملکرد او در نیمه دوم بازی کاهش یابد. دریافت سرویس نیز در ست دوم خوب بود. عرشیا بهنژاد (پاسور) توانست توپهای خوبی به مهاجمان برساند و سیستم تهاجمی تیم روان کار کرد. این نشان میدهد که ایران وقتی در دریافت سرویس موفق است، میتواند با هر تیمی رقابت کند. اما ثبات در این مهارت، چالش بزرگ ایران در این مسابقه بود.
تحلیل نقاط ضعف ایران؛ اشتباهات فردی و عدم پوشش دفاعی
- بزرگترین نقطه ضعف ایران در این بازی، «اشتباهات فردی» بود. خطای سرویس (سرویس بیرون یا به تور)، خطای آنتن (اشتباه در زدن اسپک)، خطای دفاع روی تور (تورچ)، و آشفتگی در دریافت (لیبرو) از جمله اشتباهات متعدد بود. این اشتباهات نه تنها امتیاز مستقیم به حریف میداد، بلکه تمرکز تیم را نیز به هم میریخت. در والیبال مدرن، تیمی برنده است که اشتباهات کمتری داشته باشد.
- ضعف دیگر، «عدم پوشش دفاعی پس از بلاک» بود. بسیاری از مواقع، مدافعان ایران موفق به بلاک میشدند، اما توپ برگشتی را پوشش نمیدادند و برزیلیها با ضربه دوم امتیاز میگرفتند. پوشش دفاعی (پوشش دادن منطقهای که توپ پس از بلاک به آنجا برمیگردد) یکی از اصول اولیه والیبال است که ایران در آن ضعف داشت. در مقابل، برزیل در پوشش دفاعی بسیار قوی عمل کرد.
- نهایتاً، «کمبود تجربه بینالمللی» در بازیکنان جوان خود را نشان داد. تیم ایران مخلوطی از بازیکنان با تجربه (مرتضی شریفی) و جوانان (یوسف کاظمی، پوریا حسینخانزاده) است. در لحظات حساس (اواخر ست چهارم که ایران نزدیک به پیروزی بود)، جوانان تحت فشار قرار گرفتند و اشتباه کردند. تجربه در چنین مسابقاتی، سرمایهای است که با بازیهای بیشتر به دست میآید.
بازی با بلغارستان و فرصت جبران
با این شکست، ایران بدون امتیاز در رتبه سوم گروه خود (پس از برزیل و احتمالا بلغارستان) قرار دارد. دومین بازی ایران در لیگ ملتها، پنج شنبه 21 خرداد ساعت 23:30 از شبکه ورزش به وقت ایران برگزار میشود. بلغارستان اولین بازی خود را در برابر بلژیک واگذار کرده است. ایران برای حفظ امید به صعود به مرحله نهایی (فینال شش تیم برتر) باید بازی با بلغار را ببرد. نقاط قوتی که ایران در برابر برزیل نشان داد (ست دوم و دفاع روی تور) باید حفظ شود. اما نقاط ضعف (اشتباهات فردی، عدم پوشش دفاعی، افت در ست سوم) باید به سرعت برطرف گردد. مربی پیاتزا باید ترکیب خود را برای بازی با بلغارستان بررسی کند. شاید بهتر باشد به برخی بازیکنان جوان (مانند پوریا حسینخانزاده) بیشتر بازی بدهد تا تجربه کسب کنند، اما در عین حال، از بازیکنان باتجربه در لحظات حساس استفاده کند.
بازی با بلغارستان جوان یک «فینال» برای ایران است. با توجه به اینکه قرعه ایران در هفته اول بسیار سخت است (برزیل و بلغارستان)، کسب پیروزی برابر بلغارستان (یا حداقل کسب یک امتیاز) حیاتی است. در غیر این صورت، ایران با دو باخت پیاپی کار خود را شروع میکند و صعود به مرحله نهایی بسیار دشوار خواهد شد. امید میرود شاگردان پیاتزا از نمایش خوب برابر برزیل درس بگیرند و در بازی بعدی با تمرکز و انرژی مضاعف ظاهر شوند. هواداران والیبال ایران چشم به موفقیت تیم دارند.