آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
فوتبال اروپا شوکه شد. باشگاه رئال مادرید به طور رسمی اعلام کرد که ژوزه مورینیو، سرمربی ۶۳ ساله پرتغالی، پس از ۱۳ سال بار دیگر به سانتیاگو برنابئو بازگشته است. او قراردادی سه ساله تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۹ امضا کرده است. فلورنتینو پرز، رئیس ۷۹ ساله باشگاه رئال مادرید، در اوج رقابتهای انتخاباتی وعده جذب مورینیو را داده بود و پس از انتخاب مجددش، زمان زیادی طول نکشید تا این خبر رسمی شود. پرز به وعده خود عمل کرد. مورینیو که سابقه درخشان اما پرحاشیهای در رئال مادرید دارد، بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ موفق به فتح یک قهرمانی لالیگا، یک کوپا دل ری و یک سوپرکاپ اسپانیا شد و تیم را پس از چند فصل ناکامی به نیمهنهایی لیگ قهرمانان اروپا رساند.
فلورنتینو پرز درباره او گفته بود: «او یک تیم رقابتجو و اسکلت اصلی قهرمانیهای بعدی ما در اروپا را به جا گذاشت.» با این حال، فتح لیگ قهرمانان اروپا حسرت بزرگ و کار نیمهتمام مورینیو در مادرید بود. حالا او پس از ۱۳ سال به خانه بازمیگردد. در این سالها، مورینیو هدایت چلسی، منچستریونایتد، تاتنهام، رم و فنرباغچه را بر عهده داشت و پس از مدتی به پرتغال بازگشت تا هدایت بنفیکا را در دست بگیرد. رئال مادرید برای جذب مورینیو، ۱۵ میلیون یورو به باشگاه بنفیکا پرداخت کرد. این مبلغ در قرارداد او با باشگاه لیسبونی قید شده بود. برگزاری انتخابات باشگاه باعث شد هزینه این انتقال ۱۲ میلیون یورو گرانتر شود؛ زیرا مهلت استفاده از بند فسخ ۳ میلیون یورویی تنها یک هفته پس از پایان لیگ پرتغال اعتبار داشت و پس از آن منقضی میشد.
مورینیو که به عنوان یکی از تأثیرگذارترین مربیان قرن ۲۱ شناخته میشود، کارنامهای درخشان دارد: دو قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا با پورتو و اینتر و قهرمانی در لیگهای پرتغال، انگلستان، ایتالیا و اسپانیا. توانایی او برای رقابت در بالاترین سطح و شخصیت خاصش، مسیر حرفهایاش را متمایز کرده است. رئال مادرید امیدوار است که این تجربه و قدرت رهبری مورینیو، به باز شدن فصل جدیدی از موفقیتها پس از یکی از بدترین فصلهای تاریخ سانتیاگو برنابئو کمک کند. او فوراً کنترل تیم را در دست خواهد گرفت و قرار است با درخواست او، ابراهیما کوناته (مدافع ۲۷ ساله) و دنزل دومفریس (مدافع ۳۰ ساله) به تیم اضافه شوند.
بازگشت به گذشته؛ چرا پرز مورینیو را انتخاب کرد؟
فلورنتینو پرز، رئیس کهنهکار رئال مادرید، یک استراتژیست بزرگ است. او میداند که پس از سالها موفقیت با مربیانی مانند کارلو آنچلوتی و زینالدین زیدان (که مجموعاً ۵ قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا برای رئال به ارمغان آوردند)، تیم وارد یک دوره افول شده است. نتایج فاجعهبار فصل گذشته (احتمالاً بدون جام ماندن یا حذف زودهنگام) نیاز به یک «شوک بزرگ» داشت. و چه کسی بهتر از مورینیو که خودش یک «شوک» است؟ آقای خاص با شخصیت کاریزماتیک، سبک بازی تهاجمی و جنگندگی اش، میتواند روحیه تیمی را که در سالهای اخیر دچار افت شده بود، بازیابی کند. علاوه بر این، مورینیو یک «آنالیزور بزرگ» است.
او به خوبی میداند که نقاط ضعف تیم فعلی رئال مادرید چیست. درخواست او برای جذب ابراهیما کوناته (مدافع وسط لیورپول) و دنزل دومفریس (مدافع راست اینترمیلان) نشان میدهد که او مشکل خط دفاعی (که در فصل گذشته بسیار ضعیف عمل کرده) را به خوبی تشخیص داده است. کوناته با قد ۱۹۴ سانتیمتر و قدرت بدنی بالا میتواند جانشین مناسبی برای ناچو و رودیگر باشد. دومفریس نیز با سرعت و قدرت، میتواند جایگزین دنی کارواخال (که دیگر جوان نیست) شود. پرز همچنین به جنبه تجاری حضور مورینیو نیز توجه دارد. مورینیو یک «برند» است. حضور او در رئال مادرید، فروش بلیتهای فصل، حق پخش تلویزیونی و درآمدهای بازاریابی را به طور قابل توجهی افزایش خواهد داد. او هنوز هم یکی از محبوبترین و در عین حال جنجالیترین چهرههای فوتبال جهان است. پرز با این انتقال، هم «ورزشی» و هم «اقتصادی» برد کرده است.
کارنامه مورینیو از ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۶؛ فراز و نشیبهای آقای خاص
پس از جدایی از رئال مادرید در سال ۲۰۱۳، مورینیو دوران حرفهای پر فراز و نشیبی را تجربه کرده است. او به چلسی بازگشت و در فصل ۲۰۱۵-۲۰۱۴ موفق به قهرمانی در لیگ برتر و جام اتحادیه شد. اما فصل بعد با بحران و اخراج همراه شد. در منچستریونایتد، او دو جام کوچک (لیگ اروپا و جام اتحادیه) برد، اما نتوانست تیم را به رقابت برای قهرمانی لیگ برتر برگرداند و باز هم اخراج شد. دوران حضور او در تاتنهام ناامیدکننده بود. او با وجود رساندن تیم به فینال جام اتحادیه، درست چند روز قبل از فینال اخراج شد! (یک اتفاق نادر در فوتبال). در رم، او توانست اولین دوره لیگ کنفرانس اروپا را فتح کند و به فینال لیگ اروپا نیز برسد (اما بازنده شد). پس از آن، راهی فنرباغچه ترکیه شد و یک سال بعد به بنفیکا پرتغال بازگشت. نکته مهم این است که مورینیو دیگر آن مربی شکستناپذیر دهه ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰ نیست. سبک فوتبال او (دفاع مستحکم، ضدحمله سریع، فیزیکی و جنگنده) توسط نسل جدید مربیان (پپ گواردیولا، یورگن کلوپ، کارلو آنچلوتی) تا حدودی منسوخ شده است. منتقدان میگویند که او همیشه با بازیکنان ستاره درگیر میشود (مثل کاسیاس، راموس، پوگبا، و...) و پس از مدتی، رختکن علیه او شورش میکند. پرز باید این ریسک را بپذیرد و از مورینیو در برابر حملات حمایت کند.
ترکیب احتمالی رئال مادرید در دوران مورینیو
مورینیو به یک سیستم ۳-۲-۵ (یا ۳-۲-۴-۱) در زمان دفاع و ۴-۳-۳ در زمان حمله معروف است. او به دو هافبک دفاعی قدرتی و پرکار (مثلاً اورلین شوامنی و ادواردو کاماوینگا) و یک هافبک خلاق (جود بلینگام) نیاز دارد. در خط حمله، او به دو وینگر سریع (وینیسیوس جونیور و رودریگو) و یک مهاجم هدف (مرجع) بلندقامت (احتمالاً اندریک یا کیلیان امباپه) تکیه میکند. با این حال، سبک مورینیو (ضدحمله) با سبک امباپه (که عاشق توپ گیری و دریبل است) هماهنگ است.
با اضافه شدن ابراهیما کوناته و دنزل دومفریس، ترکیب احتمالی رئال مادرید در فصل ۲۶-۲۰۲۵ به این شرح است:
- دروازه بان: تیبو کورتوا (بلژیک)
- مدافعان: دنزل دومفریس (راست) - ابراهیما کوناته - آنتونیو رودیگر - فرلان مندی (چپ) * (اگر مورینیو با ۴ دفاع بازی کند)
- هافبکها: اورلین شوامنی (دفاعی) - فدریکو والورده (دفاعی-مهاجم) - جود بلینگام (خلق کننده بازی)
- مهاجمان: رودریگو (راست) - کیلیان امباپه (مرکز) - وینیسیوس جونیور (چپ)
بازیکنان بیرونشده احتمالی:
دنی کارواخال (به دلیل سن بالا و حضور دومفریس)، لوکا مودریچ (۴۱ ساله، احتمالاً بازنشسته یا جداشده)، تونی کروس (بازنشسته در سال ۲۰۲۵)، ناچو (جداشده).
نکته حائز اهمیت، رابطه مورینیو با وینیسیوس جونیور است. وینیسیوس یکی از بهترین بازیکنان جهان است، اما سبک بازی او (دریبل های زیاد، گاهی اوقات نگه داشتن توپ) ممکن است با فلسفه مورینیو (پاسهای سریع، ضدحمله) در تضاد باشد. مورینیو باید هوشمندی به خرج دهد و اجازه خلاقیت به وینیسیوس بدهد، در غیر این صورت، مشکل به وجود خواهد آمد.
چالشهای پیش روی مورینیو در رئال مادرید
مورینیو با چالشهای بزرگی روبروست:
- اولین چالش، «بازسازی تیم» است. بسیاری از ستارههای طلایی رئال (مودریچ، کروس، بنزما، راموس، مارچلو) رفتهاند. تیم فعلی ترکیبی از جوانان با استعداد (وینیسیوس، رودریگو، بلینگام، اندریک، شوامنی) و چند بازیکن باتجربه (کورتوا، آلابا، کارواخال) است. مورینیو باید بین این دو نسل تعادل ایجاد کند و یک تیم منسجم بسازد.
- دومین چالش، «انتظارات بالا» است. هواداران رئال مادرید عادت دارند هر سال جام ببرند، به ویژه لیگ قهرمانان اروپا. اگر مورینیو در فصل اول نتواند لااقل یک جام (لالیگا یا لیگ قهرمانان) ببرد، فشار رسانهها و هواداران روی او بسیار زیاد خواهد شد. رئال مادرید باشگاهی است که مربیان نامداری (مانند رافائل بنیتز، سانتیاگو سولاری، خولن لوپتگی) را پس از چند ماه اخراج کرده است.
- سومین چالش، «رقابت با بارسلونا و اتلتیکو مادرید» است. بارسلونا با مربی جدید و جوانان طلایی خود (پدری، گاوی، لامین یامال) به یک قدرت بزرگ تبدیل شده است. اتلتیکو مادرید تحت هدایت دیهگو سیمئونه (که از مورینیو الهام گرفته) همیشه رقیب سرسختی بوده است. رئال مادرید برای قهرمانی در لالیگا باید حداقل ۹۰ امتیاز کسب کند. آیا تیم مورینیو توانایی این کار را دارد؟ زمان نشان میدهد.
آیا مورینیو میتواند رئال را به اوج بازگرداند؟
پاسخ کوتاه: بله، او توانایی این کار را دارد، اما به شرطی که «حمایت کامل» باشگاه را داشته باشد. فلورنتینو پرز باید در نقل و انتقالات، هر آنچه مورینیو میخواهد (در حد معقول) فراهم کند. اگر مورینیو کوناته و دومفریس را خواسته، پرز باید آنها را جذب کند. اگر او بازیکن دیگری (مثلاً یک هافبک دفاعی ذخیره) بخواهد، پرز باید هزینه کند. عدم حمایت باعث تکرار فاجعه منچستریونایتد و تاتنهام خواهد شد. علاوه بر نقل و انتقالات، پرز باید از مورینیو در برابر انتقادات رسانهای دفاع کند. مورینیو همیشه با رسانهها درگیر میشود و بارها جریمه و محرومیت شده است. پرز باید پشت او بایستد و به او اطمینان دهد که نتیجه (نه حاشیه) مهم است.
در نهایت، مورینیو باید از اشتباهات گذشته خود درس بگیرد. او نباید با ستارههای تیم (وینیسیوس، بلینگام، امباپه) درگیر شود. او باید به آنها آزادی عمل بدهد و فقط در تاکتیکهای کلی حرف خود را بزند. فوتبال مدرن دیگر مربیانی را تحمل نمیکند که با بازیکنان خود مثل سرباز رفتار میکنند. مورینیو باید «پدر» (Father) تیم باشد نه «ژنرال» (General). اگر این کار را بکند، شاید بتواند حسرت بزرگ خود (لیگ قهرمانان با رئال مادرید) را جبران کند و نام خود را برای همیشه در تاریخ فوتبال ثبت نماید. هواداران رئال مادرید مشتاقانه منتظر آغاز فصل جدید هستند.