آسیانیوز ایران؛ سرویس اجتماعی:
مأموران پلیس امنیت اقتصادی، طی دو عملیات جداگانه در استانهای خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد، موفق به کشف مقادیر قابل توجهی سوخت قاچاق شدند. در نخستین عملیات، مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه اهواز از کشف ۱۸ هزار و ۴۹۸ لیتر نفتگاز قاچاق در شهرستان مسجدسلیمان (استان خوزستان) خبر داد. بر اساس اعلام این مقام مسئول، این عملیات با تلاش مأموران پلیس امنیت اقتصادی و با استفاده از اطلاعات میدانی انجام شد. سوخت قاچاق از یک انبار غیرمجاز در حومه شهرستان مسجدسلیمان کشف و ضبط گردید.
در دومین عملیات، دادستان کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد که مأموران پلیس امنیت اقتصادی فرماندهی انتظامی استان با همکاری سازمان اطلاعات سپاه، موفق به کشف ۳۰ هزار لیتر سوخت قاچاق و ۴۷۱ هزار نخ سیگار شدند. این کشفیات حاصل «اقدامات اطلاعاتی و میدانی» گسترده بوده است. قاچاقچیان قصد داشتند این محمولهها را از استانهای جنوبی به استانهای مرکزی و شمالی کشور منتقل کنند. ارزش تقریبی سوخت قاچاق کشف شده (۴۸ هزار و ۴۹۸ لیتر) حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیارد تومان (بر اساس قیمت نفتگاز آزاد) برآورد میشود. ارزش سیگارهای قاچاق نیز حدود ۲ میلیارد تومان است.
تاکنون هیچ گزارشی از دستگیری قاچاقچیان منتشر نشده است، اما پیگیریهای قضایی برای شناسایی و دستگیری اعضای این باندها ادامه دارد. پرونده قضایی برای متهمان تشکیل شده است. قاچاق سوخت در سالهای اخیر به دلیل اختلاف قیمت فاحش بین ایران و کشورهای همسایه (افغانستان، پاکستان، عراق، ترکیه) به یک معضل جدی تبدیل شده است. دولت با اجرای طرحهایی مانند «کارت هوشمند سوخت» و «کنترل تانکرهای حمل سوخت» سعی در مقابله با این پدیده دارد.
جزئیات عملیات در مسجدسلیمان (کشف ۱۸ هزار و ۴۹۸ لیتر نفتگاز)
مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی منطقه اهواز اعلام کرد که این عملیات در پی دریافت گزارشهای مردمی (از سامانه ۱۲۴ یا تماس با پلیس) و اقدامات اطلاعاتی انجام شده است. قاچاقچیان سوخت را در یک انبار غیرمجاز در حومه شهرستان مسجدسلیمان (روستای شهید رجایی) ذخیره کرده بودند و قصد داشتند آن را با کامیونهای تانکردار به استانهای مرکزی (اصفهان، تهران) منتقل کنند.
نحوه قاچاق
قاچاقچیان با استفاده از «خودروهای شوتی» (خودروهای سواری تغییر یافته با باکهای بزرگ) یا «تانکرهای بدون مجوز» سوخت را از جایگاههای هوشمند (با استفاده از کارتهای سوخت جعلی یا خرید از دلالان) جمعآوری کرده و در انبارهای غیرمجاز ذخیره میکردند. سپس با کامیون، سوخت را به استانهای مرکزی و شمالی حمل میکردند.
ارزش نفتگاز قاچاق
قیمت هر لیتر نفتگاز در بازار آزاد حدود ۸۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان است. قیمت نفتگاز در جایگاههای هوشمند (با کارت سوخت) حدود ۳,۰۰۰ تومان است. قاچاقچیان نفتگاز را با قیمت ۳,۰۰۰ تومان خریداری و با قیمت ۸۰,۰۰۰ تومان میفروشند. سود ۲,۵۰۰ درصدی! ارزش نفتگاز کشف شده در مسجدسلیمان حدود ۱.۵ میلیارد تومان است.
جزئیات کشفیات
- ۳۰ هزار لیتر سوخت قاچاق: مخلوطی از نفتگاز و بنزین. احتمالاً در ۲ تانکر ۱۵ هزار لیتری جاسازی شده بود.
- ۴۷۱ هزار نخ سیگار: معادل ۲۳,۵۵۰ پاکت سیگار (۲۰ عددی). ارزش سیگارهای قاچاق حدود ۲ میلیارد تومان است. سیگارهای قاچاق معمولاً از امارات، ترکیه، ارمنستان و عراق وارد میشوند.
- نحوه قاچاق سیگار: قاچاقچیان سیگارها را در لاستیک زاپاس کامیون، زیر صندلیها، در جعبههای مواد غذایی و یا در مخازن سوخت (مخازن دو جداره) جاسازی میکنند. در این عملیات، سیگارها در یک کامیون حامل بار خرما جاسازی شده بود.
- ارزش کل محموله قاچاق (سوخت + سیگار) حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیارد تومان برآورد میشود.
روشهای قاچاق سوخت در ایران و نقش کارتهای سوخت جعلی
قاچاقچیان سوخت از سه روش اصلی استفاده میکنند:
۱) خودروهای شوتی
خودروهای سواری (پژو ۴۰۵، سمند، پراید) که باک آنها تعویض شده و ظرفیت آنها به ۲۰۰ تا ۳۰۰ لیتر افزایش یافته است. این خودروها با استفاده از کارت سوخت جعلی (یا کارت سوخت موتورسیکلت) از جایگاههای هوشمند سوخت گیری میکنند و سپس سوخت را به انبارهای غیرمجاز منتقل میکنند.
۲) تانکرهای بدون مجوز
کامیونهای تانکردار که مجوز حمل سوخت ندارند. آنها سوخت را از جایگاههای هوشمند (با استفاده از کارت سوخت جعلی) یا از دلالان سوخت (که قبلاً سوخت را از جایگاهها جمعآوری کردهاند) خریداری میکنند.
۳) کارت سوخت جعلی
قاچاقچیان با استفاده از کارت سوخت جعلی (که شبیه کارت سوخت اصلی است) سوخت را با قیمت دولتی (۳,۰۰۰ تومان) از جایگاهها خریداری میکنند. این کارتها معمولاً از طریق کارمندان جایگاهها یا هک سامانه تأمین میشود.
راهکارهای مقابله
دولت استفاده از «کارت سوخت هوشمند» (با اثر انگشت) و «دوربینهای نظارتی در جایگاهها» را در دستور کار دارد.
خسارت قاچاق سوخت به اقتصاد ایران
قاچاق سوخت سالانه حدود ۳ تا ۵ میلیارد دلار به اقتصاد ایران ضرر میزند. این رقم معادل ۲۰ تا ۳۰ درصد کل بودجه عمرانی کشور است! خسارتها به چند دسته تقسیم میشود:
- ۱) خروج ارز: سوخت قاچاق با قیمت ارزان (۳,۰۰۰ تومان) از ایران خارج و در کشورهای همسایه با قیمت ۸۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان فروخته میشود. این تفاوت قیمت، ارز قابل توجهی از کشور خارج میکند.
- ۲) آلودگی محیط زیست: سوخت قاچاق معمولاً از کیفیت پایینی برخوردار است (به دلیل اختلاط با آب یا مواد دیگر) و احتراق آن آلودگی بیشتری تولید میکند.
- ۳) از بین رفتن اشتغال قانونی: قاچاق سوخت باعث رونق مشاغل کاذب (رانندگان شوتی، دلالان سوخت) و رکود مشاغل قانونی (حمل و نقل قانونی، کشاورزی، صنعت) میشود.
- ۴) تقویت باندهای تبهکار: درآمد حاصل از قاچاق سوخت معمولاً به باندهای تبهکار (قاتلان، سارقان، زورگیران) میرود و به تضعیف امنیت عمومی منجر میشود.
آمار کشفیات سوخت قاچاق در سال ۱۴۰۵ و نقش مردم
بر اساس آمار ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، در ۳ ماهه اول سال ۱۴۰۵ (فروردین تا خرداد)، بیش از ۵۰ میلیون لیتر سوخت قاچاق (عمدتاً نفتگاز و بنزین) در کشور کشف شده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل (۱۴۰۴) حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است. دلیل افزایش: تشدید نظارتها و افزایش همکاری پلیس با سازمان اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات.
نقش مردم
بسیاری از کشفیات (مانند عملیات مسجدسلیمان) در نتیجه گزارشهای مردمی (تماس با سامانه ۱۲۴ یا پلیس ۱۱۰) انجام شده است. شهروندان میتوانند با گزارش هرگونه فعالیت مشکوک (تانکرهای سوخت در اماکن غیرمجاز، خودروهای شوتی در حال تخلیه سوخت، انبارهای سوخت در مناطق مسکونی) نقش مهمی در مبارزه با قاچاق سوخت ایفا کنند. به گزارشدهندگان، هویت آن ها محفوظ میماند و در صورت قطعی شدن کشف، پاداش نقدی دریافت میکنند.