آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
شب هفتم تیرماه ۱۴۰۵، برای همیشه در خاطره فوتبالدوستان ایرانی باقی خواهد ماند. شبی که رویای صعود در ۱۵ دقیقه پایانی به واقعیت نزدیک شد و در ثانیه آخر، با یک گل عجیب، به کابوس تبدیل شد. الجزایر تا دقیقه ۹۰+۳ با گل ریاض محرز از اتریش پیش افتاده بود و ایران، با ۴ تیم حذفشدهی دیگر، آماده جشن صعود میشد. اما ساسا کالایدزیچ در دقیقه ۹۰+۶، با ضربهای که از سادهترین گلهای تاریخ جام جهانی بود، همه چیز را تغییر داد.
کانزاسسیتی، خواهرخواندهی خیخون شد. ۴۴ سال بعد از رسوایی معروف جام جهانی ۱۹۸۲ که الجزایر قربانی آن بود، این بار تاریخ در کانزاسسیتی تکرار شد. با این تفاوت که الجزایر این بار در نقش بازیگر عاقل ظاهر شد و همان کاری را کرد که منطق فوتبال حکم میکرد: بقا. در آن شب تاریخی، نظریه بازیها و تعادل نش، داستان حذف ایران را رقم زد و تیمی که سرنوشت صعودش را به ساق پای دیگران گره زده بود، محکوم به فنا شد.
در همین حال، کیپورد با سه تساوی برابر اسپانیا، اروگوئه و عربستان سعودی، به عنوان شگفتیساز این دوره به مرحله یکشانزدهم نهایی راه یافت. تیمی که هیچکس شانسی برایش قائل نبود، با دفاع مستحکم و ضدحملات سریع، نام خود را در تاریخ جام جهانی ثبت کرد. جمهوری کنگو نیز با پیروزی برابر ازبکستان، برای نخستین بار به مرحله حذفی رسید. در سوی مقابل، تیمهای آسیایی عملکردی بسیار ضعیف داشتند. کره جنوبی با یک پیروزی و دو شکست، ۳ امتیاز کسب کرد و در رتبه نهم جدول تیمهای سوم قرار گرفت و از دور رقابتها کنار رفت. عراق، اردن، قطر و ازبکستان با صفر امتیاز وداع کردند و عربستان سعودی نیز با یک امتیاز، حذف شد. این عملکرد ضعیف، نشان داد که بضاعت فوتبال آسیا، نهایتاً ۳ تیم است نه ۸ یا ۹ تیم.
حالا ۳۲ تیم به مرحله یکشانزدهم نهایی راه یافتهاند و مسابقات از ۷ تیر تا ۲۸ تیر ادامه خواهد داشت. آرژانتین، فرانسه، برزیل و اسپانیا، شانسهای اصلی قهرمانی هستند. انگلیس، آلمان و هلند نیز میتوانند شگفتیساز شوند. کیپورد و جمهوری کنگو به عنوان تیمهای شگفتیساز این دوره، میتوانند کار را برای مدعیان دشوار کنند. اما داستان ایران، داستان تلخ تیمی است که بار دیگر با بدشانسی و اشتباهات خود، از جام جهانی حذف شد. سه تساوی برابر مصر، بلژیک و نیوزیلند، امتیازات کافی برای صعود نبود. شاگردان قلعهنویی در اولین بازی برابر نیوزیلند فرصتسوزی کردند و در دیدار برابر مصر، پنالتی طارمی و گل مردود شجاع خلیلزاده، سرنوشت را تغییر داد.
حالا که همه چیز تمام شده است، باید به استقبال مرحله حذفی رفت. مسابقاتی که میتواند یکی از جذابترین دورههای تاریخ جام جهانی باشد. با فرمت ۴۸ تیمی و حضور ۳۲ تیم در یکشانزدهم نهایی، هر مسابقهای میتواند یک فینال باشد. آرژانتین و فرانسه، دو تیم برتر دورههای گذشته، بار دیگر به عنوان مدعیان اصلی شناخته میشوند. برزیل و اسپانیا نیز با نسل جدیدی از بازیکنان، به دنبال فتح جام هستند. جام جهانی ۲۰۲۶، با همه فراز و نشیبهایش، ثابت کرد که فوتبال، ورزش غیرقابلپیشبینی است. در این ورزش، حتی بهترین تیمها نیز میتوانند در یک شب، رویای قهرمانی را از دست بدهند و تیمهای کوچک، میتوانند شگفتیآفرین شوند. کیپورد و جمهوری کنگو، نمونههایی از این شگفتی هستند. اما در نهایت، ۴ تیم برتر به نیمهنهایی راه خواهند یافت و یکی از آنها، جام را بالای سر خواهد برد.
مدعیان اصلی قهرمانی؛ آرژانتین، فرانسه، برزیل و اسپانیا
آرژانتین با ۹ امتیاز کامل و درخشش لیونل مسی، یکی از مدعیان اصلی قهرمانی است. مسی با ۶ گل در مرحله گروهی، نشان داد که در ۳۹ سالگی، همچنان یکی از بهترین بازیکنان جهان است. با حضور بازیکنانی مانند لائوتارو مارتینز و جیوانی لو سلسکو، آرژانتین در مرحله یکهشتم نهایی به مصاف پاراگوئه میرود و شانس زیادی برای صعود به یکچهارم نهایی دارد. فرانسه با هتتریک عثمان دمبله و نمایش خیرهکننده خود، ثابت کرد که یکی از مدعیان اصلی قهرمانی است. کیلیان امباپه نیز در فرم ایدهآلی به سر میبرد و با حضور بازیکنانی مانند اورلین شوامنی و مانوئل اوگانده، فرانسه یکی از بهترین تیمهای این دوره است. خروسها در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف سوئد میروند و با توجه به برتری فنی، شانس زیادی برای صعود دارند.
برزیل با تکیه بر وینیسیوس جونیور و نیمار، به دنبال ششمین قهرمانی خود است. سلسائو در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف ژاپن میرود و با توجه به کیفیت فنی بالای خود، شانس زیادی برای صعود دارد. اسپانیا نیز با تیکیتاکای معروف خود و حضور بازیکنانی مانند لامین یامال و پدری، یکی از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب میشود. ماتادورها در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف اتریش میروند و با توجه به برتری فنی، شانس زیادی برای صعود دارند.
شگفتیسازان؛ کیپورد و جمهوری کنگو
کیپورد با سه تساوی برابر اسپانیا، اروگوئه و عربستان سعودی، به عنوان تیم دوم گروه H راهی مرحله یکشانزدهم نهایی شد و یکی از شگفتیسازان این دوره است. این تیم با دفاع مستحکم و ضدحملات سریع خود، نشان داد که با برنامهریزی دقیق، میتوان هر تیمی را به چالش کشید. کیپورد در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف انگلیس میرود و میتواند کار را برای سهشیرها دشوار کند.
جمهوری کنگو نیز با پیروزی برابر ازبکستان، برای نخستین بار به مرحله حذفی جام جهانی راه یافت. این تیم با ۴ امتیاز به عنوان یکی از بهترین تیمهای سوم صعود کرد و با روحیهای بالا به مصاف حریفان خود خواهد رفت. کنگو در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف کلمبیا میرود و میتواند شگفتیساز شود.این شگفتیسازیها نشان میدهد که در فوتبال مدرن، هیچ تیمی را نمیتوان دستکم گرفت و با برنامهریزی دقیق و انسجام تیمی، میتوان به موفقیتهای بزرگ دست یافت. کیپورد و کنگو، دو نمونه از این شگفتیها هستند که میتوانند کار را برای مدعیان دشوار کنند.
ناکامی آسیا؛ عملکرد ضعیف تیمهای شرق و غرب
تیمهای آسیایی در این دوره از مسابقات عملکردی بسیار ضعیف داشتند. کره جنوبی با یک پیروزی و دو شکست، ۳ امتیاز کسب کرد و در رتبه نهم جدول تیمهای سوم قرار گرفت و از دور رقابت ها کنار رفت. عراق، اردن، قطر و ازبکستان با صفر امتیاز وداع کردند و عربستان سعودی نیز با یک امتیاز، حذف شد.
این عملکرد ضعیف، نشان داد که بضاعت فوتبال آسیا، نهایتاً ۳ تیم است نه ۸ یا ۹ تیم. تیمهای آسیایی در برابر تیمهای اروپایی و آمریکای جنوبی، از نظر کیفیت فنی و تجربه، فاصله قابلتوجهی دارند و برای موفقیت در جام جهانی، نیاز به سرمایهگذاری بیشتر در ردههای پایه و بهبود ساختار فوتبال خود دارند. ژاپن، استرالیا و ایران، سه تیم آسیایی بودند که به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود کردند. این سه تیم نشان دادند که با برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری مناسب، میتوانند در بالاترین سطح رقابت کنند. با این حال، سایر تیمهای آسیایی با مشکلات ساختاری و کمبود تجربه، نتوانستند موفق عمل کنند.
جنون کانزاسسیتی و نظریه بازیها
در شب پایانی مرحله گروهی، دیدار الجزایر و اتریش به یکی از جنجالیترین مسابقات تاریخ جام جهانی تبدیل شد. تیمی که در دقیقه ۹۰+۳ با گل ریاض محرز از حریف پیش افتاده بود، در ثانیه آخر چنین گل سادهای دریافت کرد و هر دو تیم دست در دست هم به دور بعد رفتند. این نتیجه در حالی رقم خورد که ایران با این نتیجه حذف شد و بسیاری از رسانهها و افکار عمومی در ایران، نحوه بازی دو تیم را محکوم کرده و برچسب «تبانی» به آن زدند.
اما واقعیت چیز دیگری بود. در نظریه بازیها، وقتی بازیگران به نقطهای میرسند که تغییر استراتژی انفرادی به نفع هیچکدامشان نیست، بازی به تعادل میرسد. در دیدار اتریش و الجزایر، یک نتیجه مساوی، صعود ۱۰۰ درصدی هر دو تیم را تضمین میکرد. اما اگر اتریش یا الجزایر برای پیروزی دست به حمله انتحاری میزدند، خود را در معرض ضدحمله، باخت و در نتیجه حذف قرار میدادند. از نظر عقلانیت ابزاری و منطق بقا، هیچ مربی یا بازیکنی منافع ملی، پاداشها و آینده فوتبالی کشورش را به خطر نمیاندازد تا صرفاً مدال افتخاریِ «بازی جوانمردانه» را از افکار عمومی ایران دریافت کند. این یک «توافق نانوشته عقلانی» برآمده از ریاضیات جدول است، نه تبانیِ پشت پرده.
پیشبینی ۱۶ تیم مرحله یکهشتم نهایی
بر اساس نتایج مرحله گروهی و نمودار حذفی، پیشبینی میشود که ۱۶ تیم زیر به مرحله یکهشتم نهایی راه یابند: آرژانتین، فرانسه، برزیل، اسپانیا، انگلیس، آلمان، هلند، پرتغال، مکزیک، آمریکا، کلمبیا، کرواسی، ژاپن، مراکش، نروژ و استرالیا. این تیمها با توجه به کیفیت فنی و تجربه خود، شانس بیشتری برای صعود به یکهشتم نهایی دارند.
البته تیمهای شگفتیساز مانند کیپورد و جمهوری کنگو نیز میتوانند کار را برای مدعیان دشوار کنند و حتی به یکهشتم نهایی راه یابند. با این حال، پیشبینی میشود که تیمهای بزرگ با تجربه بیشتر، در نهایت به یکهشتم نهایی صعود کنند. مرحله یکهشتم نهایی، جایی است که شانسهای اصلی قهرمانی باید خود را اثبات کنند و تیمهای شگفتیساز نیز باید نشان دهند که موفقیتشان اتفاقی نبوده است. با توجه به نمودار حذفی، پیشبینی میشود که چهار تیم آرژانتین، فرانسه، برزیل و اسپانیا به مرحله نیمهنهایی راه یابند. فینال جام جهانی ۲۰۲۶، روز ۲۸ تیر در ورزشگاه متلایف نیوجرسی برگزار میشود و پیشبینی میشود که آرژانتین و فرانسه، دو تیم برتر این دوره، در فینال به مصاف یکدیگر بروند.
۱۶ تیم مرحله یکهشتم نهایی (پیشبینی)
۱. آرژانتین
۲. فرانسه
۳. برزیل
۴. اسپانیا
۵. انگلیس
۶. آلمان
۷. هلند
۸. پرتغال
۹. مکزیک
۱۰. آمریکا
۱۱. کلمبیا
۱۲. کرواسی
۱۳. ژاپن
۱۴. مراکش
۱۵. نروژ
۱۶. استرالیا