آسیانیوز ایران؛ سرویس اقتصادی:
اختلالات گسترده در سیستم بانکی کشور، این روزها به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. در حالی که روزها از آغاز این بحران میگذرد، هنوز هیچ پاسخ روشنی درباره علت این اختلالات و راهکارهای پایدار برای رفع آن ارائه نشده است. فتحالله توسلی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار تابناک، بهشدت از این وضعیت انتقاد کرده و اعلام کرده است که زندگی روزمره مردم به دلیل این اختلالات مختل شده است. او تأکید دارد که مردم نمیتوانند برای خرید نان، پرداخت هزینههای درمانی یا تأمین سوخت خودرو، از خدمات بانکی استفاده کنند.
توسلی با اشاره به جلسات متعدد کمیسیون اقتصادی با وزیر اقتصاد، معاونان بانک مرکزی و مدیران بانکها، گفته است که متأسفانه وزارت اقتصاد اطلاعات دقیقی از وضعیت موجود و میزان آسیبهای واردشده ندارد و این نبود اطلاعات، روند حل مسئله را با مشکل مواجه کرده است. یکی از نکات جنجالی مطرحشده در این جلسات، شرکت خدمات بانکی است که با وجود سود عملیاتی حدود ۷ هزار میلیارد تومان و داشتن حدود ۲ هزار کارمند، هنوز نمیداند که چه اتفاقی برای سیستم بانکی افتاده است. این موضوع، نشان از ناکارآمدی و عدم شفافیت در مدیریت بحران دارد.
توسلی با اشاره به اینکه برخی از بانکها و مسئولان، از ارائه گزارشهای شفاف خودداری کردهاند، گفته است که این عدم شفافیت باعث شده است که بار دیگر بانکها مورد هدف قرار گیرند و اختلالات ادامه یابد. او تأکید دارد که مردم باید پاسخ قانعکنندهای از مسئولان دریافت کنند. این عضو کمیسیون اقتصادی با انتقاد از شانه خالی کردن بانکها از پذیرش مسئولیت، گفته است که مشخص نیست مسئولیت اجرای سیاستهای امنیت فضای تبادل اطلاعات بر عهده کدام نهاد است و هر دستگاهی، مسئولیت را به دیگری ارجاع میدهد.
در حالی که بانک مرکزی وعده جبران خسارتهای ناشی از اختلالات را داده است، توسلی تأکید کرده است که باید مشخص شود این جبران چگونه و از چه محلی انجام خواهد شد. همزمان، پیامکهای متعدد عقبافتادگی اقساط برای مردم ارسال میشود و شهروندان در خیابانها و مسیرها برای انجام امور اولیه خود با مشکل مواجه هستند. اگر شما هم از شهروندانی هستید که تحت تأثیر این اختلالات بانکی قرار گرفتهاید، این گزارش را تا انتها دنبال کنید. ما در ادامه به تحلیل کامل این بحران، علل ناکارآمدی سیستم بانکی و چشمانداز رفع این اختلالات پرداختهایم.
علل و ابعاد اختلالات بانکی
اختلالات گسترده در سیستم بانکی کشور، که از هفتهها پیش آغاز شده، به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. این اختلالات که شامل قطعی سامانههای پرداخت، عدم وصول چکها و اختلال در وامها و اقساط است، نه تنها کسبوکارها، بلکه زندگی روزمره میلیونها شهروند را تحت تأثیر قرار داده است. یکی از مهمترین علل این بحران، نبود شفافیت در گزارشدهی و عدم هماهنگی بین نهادهای مسئول است. فتحالله توسلی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، تأکید کرده است که برخی از بانکها و مسئولان، از ارائه گزارشهای شفاف خودداری کردهاند و این موضوع، روند حل مسئله را با مشکل مواجه کرده است. همچنین، مشخص نیست که آیا این اختلالات ناشی از حملات سایبری، نصب افزارههای غیرمجاز یا نقص در زیرساختهای فنی است.
عملکرد وزارت اقتصاد و بانک مرکزی
وزارت اقتصاد و بانک مرکزی به عنوان متولیان اصلی نظام بانکی کشور، در این بحران با انتقادات شدیدی مواجه شدهاند. توسلی با اشاره به جلسات متعدد با وزیر اقتصاد و معاونان بانک مرکزی، گفته است که وزارت اقتصاد اطلاعات دقیقی از وضعیت موجود و میزان آسیبهای واردشده ندارد و این نبود اطلاعات، نشان از ناکارآمدی در مدیریت بحران دارد. بانک مرکزی نیز با وجود وعدههای مکرر برای رفع اختلالات، تاکنون نتوانسته است راهکارهای پایدار و قانعکنندهای ارائه دهد. همچنین، مشخص نیست که آیا بانک مرکزی توانایی جبران خسارتهای واردشده به مردم را دارد یا خیر. توسلی تأکید کرده است که بانکها از پذیرش مسئولیت شانه خالی میکنند و هر دستگاهی، مسئولیت را به دیگری ارجاع میدهد.
عملکرد شرکت خدمات بانکی و عدم شفافیت
یکی از نکات جنجالی مطرحشده در این بحران، عملکرد شرکت خدمات بانکی است که با وجود سود عملیاتی حدود ۷ هزار میلیارد تومان و داشتن حدود ۲ هزار کارمند، هنوز نمیداند که چه اتفاقی برای سیستم بانکی افتاده است. این موضوع، نشان از ناکارآمدی و عدم شفافیت در مدیریت بحران دارد. توسلی با انتقاد از این وضعیت، گفته است که شرکتی با این همه درآمد و نیروی متخصص، باید پاسخ قانعکنندهای ارائه دهد. پدافند غیرعامل وزارت ارتباطات نیز توضیح داده که «پروتکلها» اعلام شده است، اما صرف اعلام پروتکل کافی نیست و باید نظارت شود که آیا پروتکلها واقعاً اجرا شدهاند یا خیر.
تأثیر اختلالات بر زندگی مردم و کسبوکارها
اختلالات بانکی، تأثیرات گستردهای بر زندگی روزمره مردم و کسبوکارها داشته است. توسلی با اشاره به اینکه مردم نمیتوانند برای خرید نان، پرداخت هزینههای درمانی یا تأمین سوخت خودرو، از خدمات بانکی استفاده کنند، تأکید کرده است که این وضعیت، زندگی روزمره میلیونها شهروند را مختل کرده است. همچنین، بسیاری از کسبوکارها که به تراکنشهای بانکی وابسته هستند، با مشکلات جدی روبرو شدهاند و این موضوع، میتواند به کاهش فعالیتهای اقتصادی و افزایش نارضایتی عمومی منجر شود. توسلی هشدار داده است که اگر این بحران به سرعت حل نشود، ممکن است به یک بحران اجتماعی و سیاسی تبدیل شود.
چشم انداز آینده و راهکارهای پیشنهادی
با توجه به ادامه اختلالات و نبود پاسخهای قانعکننده از سوی مسئولان، به نظر میرسد که این بحران همچنان ادامه خواهد داشت. توسلی با تأکید بر ضرورت ارائه گزارش شفاف و جبران خسارتهای واردشده، گفته است که مردم باید بدانند چه اتفاقی افتاده است و چه کسی مسئول این وضعیت است. همچنین، او خواستار نظارت دقیقتر بر اجرای پروتکلهای امنیتی و افزایش هماهنگی بین نهادهای مسئول شده است. برای حل این بحران، نیاز به یک برنامه جامع و هماهنگ برای رفع اختلالات، افزایش شفافیت و پاسخگویی و جبران خسارتهای واردشده به مردم وجود دارد. در غیر این صورت، ممکن است این بحران به یک بحران بزرگتر تبدیل شود و اعتماد عمومی به نظام بانکی را به شدت کاهش دهد.