آسیانیوز ایران؛ سرویس حقوقی:
دولت بریتانیا روز پنجشنبه با اعلام یک تصمیم جدی، گام بلندی در جهت حفاظت از سلامت کودکان برداشته است. بر اساس این قانون جدید که از آوریل سال آینده میلادی (۲۰۲۷) اجرایی میشود، فروش نوشابههای انرژیزا با کافئین بالا به افراد زیر ۱۶ سال در انگلستان ممنوع خواهد شد. این اقدام که هدف آن مقابله با مصرف روزافزون این نوشابهها در میان کودکان و نوجوانان است، واکنشهای گستردهای را در میان فعالان حوزه سلامت و رسانهها برانگیخته است. بر اساس گزارشهای منتشر شده، این ممنوعیت شامل تمام نوشیدنیهایی میشود که میزان کافئین آنها بیش از ۱۵۰ میلیگرم در هر لیتر باشد؛ رقمی که معادل بیش از دو فنجان قهوه یا چهار قوطی نوشابه کولا است . این قانون که پس از یک دوره مشورت عمومی ۱۲ هفتهای به تصویب رسیده، تمامی کانالهای فروش از جمله فروشگاههای زنجیرهای، خردهفروشیهای کوچک، دستگاههای فروش خودکار و فروشندگان آنلاین را در بر میگیرد .
آمارهای رسمی نشان میدهد که در حال حاضر حدود ۱۰۰ هزار کودک در انگلستان به طور روزانه از این نوشابههای پرکافئین مصرف میکنند . تحقیقات گسترده نشان داده که مصرف این نوشیدنیها با طیف وسیعی از مشکلات جسمی و روانی در کودکان ارتباط دارد. از جمله این عوارض میتوان به افزایش سردرد و درد معده، کاهش کیفیت و مدت زمان خواب، افزایش اضطراب و افسردگی و حتی افت عملکرد تحصیلی اشاره کرد. با وجود اینکه پیشتر برخی از فروشگاههای بزرگ زنجیرهای به صورت داوطلبانه از فروش این محصولات به افراد زیر ۱۶ سال خودداری میکردند، دولت بر این باور است که اجرای ناهماهنگ این سیاست در سطح کشور، نیاز به یک قانون واحد و الزامآور را ضروری ساخته است . با این اقدام، فروشندگان متخلف با جریمهای تا سقف ۲۵۰۰ پوند (بیش از ۳۳۰۰ دلار) روبرو خواهند شد.
پیش از این، بر اساس یک مطالعه مروری بر روی بیش از ۵۷ تحقیق و دادههای مربوط به بیش از ۱.۲ میلیون کودک و نوجوان از ۲۱ کشور جهان، ارتباط مصرف نوشابههای انرژیزا با مشکلات جدیتری همچون افکار خودکشی، رفتارهای پرخطر و افزایش تنشهای روانی شناسایی شده بود . این پژوهشها که در مجله معتبر Public Health منتشر شده، کارشناسان را به این نتیجه رسانده که اقدام قانونی برای ممنوعیت فروش این محصولات به کودکان، یک ضرورت حیاتیست. دولت بریتانیا در بیانیهی خود تأکید کرده که این ممنوعیت نه تنها به منظور کاهش نرخ چاقی کودکان، بلکه برای بهبود سلامت روان، افزایش تمرکز در مدرسه و کاهش مشکلات خواب آنها طراحی شده است . همچنین انتظار میرود که این قانون، فشار مالی بر سیستم درمانی انگلستان (NHS) را نیز کاهش دهد . جالب اینجاست که کشورهای دیگر بریتانیا یعنی اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی نیز در حال بررسی تصویب قوانین مشابهی هستند. این تصمیم، هرچند از سوی بسیاری از کارشناسان حوزه سلامت و تغذیه با استقبال روبرو شده، اما برخی صنایع تولیدکننده نوشابههای انرژیزا را نگران کرده است. با این حال، تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که این ممنوعیت تأثیر محدودی بر بازار کلی این نوشابهها خواهد داشت، چراکه مصرف کنندگان اصلی این محصولات، جمعیت بزرگسال هستند و سهم مصرف کودکان از کل بازار تنها حدود ۲ درصد برآورد شده است . حالا باید منتظر ماند و دید که این قانون، چه تأثیری بر عادات غذایی کودکان و نوجوانان انگلیسی خواهد داشت.
جزئیات قانون و دامنه شمول آن
بر اساس اطلاعیه رسمی دولت بریتانیا، این ممنوعیت برای نوشیدنیهایی اعمال میشود که حاوی بیش از ۱۵۰ میلیگرم کافئین در هر لیتر باشند . برای درک بهتر این میزان، باید گفت که این مقدار از کافئین موجود در بیش از دو فنجان قهوه یا معادل چهار قوطی نوشابه کولا است . این قانون از آوریل ۲۰۲۷ لازمالاجرا خواهد شد و برای اجرایی شدن نهایی، باید به تصویب پارلمان برسد . اگرچه انتظار میرود که با توجه به حمایت گسترده از این طرح، روند تصویب آن به سرعت طی شود. جالب است بدانید که چای و قهوه از شمول این قانون مستثنی شدهاند و صرفاً نوشیدنیهای انرژیزا و مشابه آنها را در بر میگیرد .
شواهد علمی و دلایل اتخاذ این سیاست
دولت بریتانیا با استناد به انبوهی از تحقیقات علمی، این تصمیم را اتخاذ کرده است. یک مطالعه گسترده که در نشریه Public Health منتشر شده، دادههای بیش از ۱.۲ میلیون جوان از ۲۱ کشور را بررسی کرده و نشان داده است که مصرف منظم نوشابههای انرژیزا با پیامدهای منفی قابل توجهی همراه است . این پیامدها شامل افزایش قابل توجه مشکلات سلامت روان مانند اضطراب، استرس و حتی افکار خودکشی، و همچنین رفتارهای پرخطر مانند مصرف مواد مخدر و رفتارهای خشونتآمیز است . بر اساس برآورد دولت، حدود ۱۰۰ هزار کودک در انگلستان هر روز یک نوشیدنی انرژیزا مصرف میکنند که این آمار، نگرانیهای جدی را در مورد سلامت نسل آینده ایجاد کرده است .
واکنش گروههای مختلف و چالشهای اجرایی
این تصمیم با واکنشهای متفاوتی روبرو شده است. از یک سو، متخصصان حوزه سلامت عمومی از این اقدام استقبال کردهاند، زیرا معتقدند که هرگونه تأخیر در اجرای چنین قانونی، کودکان را در معرض خطرات جدی قرار میدهد . از سوی دیگر، برخی خردهفروشان کوچک و صنایع تولیدکننده، نگرانیهایی را در مورد تأثیر این قانون بر کسبوکار خود مطرح کردهاند. با این حال، یک نکته قابل توجه این است که پیشتر بسیاری از فروشگاههای زنجیرهای بزرگ مانند تِسکو، آسدا و سِینزبری به صورت داوطلبانه فروش این محصولات را به افراد زیر ۱۶ سال متوقف کرده بودند . بنابراین، بخش عمدهای از بازار از قبل با این قانون هماهنگ بوده و چالش اصلی، نظارت بر فروشگاههای کوچکتر و فروش آنلاین است.
تأثیر بر بازار و صنایع مرتبط
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که این ممنوعیت تأثیر بسیار محدودی بر بازار کلی نوشابههای انرژیزا خواهد داشت. طبق برآوردها، مصرف روزانه حدود ۱۰۰ هزار کودک، معادل ۱۸ میلیون لیتر در سال است که این رقم تنها ۲ درصد از کل بازار ۹۸۷ میلیون لیتری نوشابههای انرژیزا در بریتانیا را تشکیل میدهد . به عبارت دیگر، جمعیت بزرگسال، مصرفکنندگان اصلی این محصولات هستند و کسبوکارهای بزرگ با سبد محصولات متنوعتر (همچون کوکاکولا و اسپرایت) تأثیر چندانی از این قانون نخواهند پذیرفت . با این حال، این قانون میتواند به عنوان یک هشدار برای صنایع غذایی باشد تا در تولید محصولات با کافئین بالا برای کودکان تجدیدنظر کنند.
چشمانداز آینده و الگوبرداری سایر کشورها
بریتانیا در این مسیر تنها نیست. با توجه به موفقیت احتمالی این سیاست، کشورهای دیگری از جمله اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی نیز در حال بررسی قانونی مشابه هستند . این موضوع نشان میدهد که آگاهی جهانی در مورد مضرات مصرف نوشابههای انرژیزا توسط کودکان در حال افزایش است و احتمالاً در سالهای آینده، شاهد تصویب قوانین مشابه در سایر نقاط جهان خواهیم بود. این یک پیروزی بزرگ برای سلامت عمومی محسوب میشود و میتواند به عنوان الگویی برای سایر کشورها در زمینه حمایت از سلامت کودکان و نوجوانان در برابر محصولات پرکافئین عمل کند.