آسیانیوز ایران؛ سرویس ورزشی:
شب گذشته، قرار بود یکی از پرشورترین شبهای فوتبالی ایران باشد. برنامه «فوتبال ۳۶۰» با اجرای عادل فردوسیپور، بعد از فینال جام جهانی ۲۰۲۶، میرفت تا یکی از داغترین برنامههای خود را روی آنتن ببرد. اما همه چیز ناگهان تغییر کرد. سایت و اپلیکیشن فوتبال۳۶۰، چند دقیقه مانده به شروع برنامه، از دسترس خارج شد. کاربرانی که میخواستند از طریق این پلتفرم، برنامه را تماشا کنند، با پیام خطا مواجه شدند. انگار که یکباره، صدای میلیونها هوادار فوتبال در یک لحظه خاموش شده باشد. عادل فردوسیپور در برنامه زندهای که از طریق اینستاگرام پخش میشد، با چشمانی حیرتزده، خبر را به مخاطبانش گفت. او لحظاتی بعد، در همان برنامه، واکنش تلخی نشان داد: «باورم نمیشود. میدانستم که شنیدهها درست بود.»
فردوسیپور اشاره کرد که روز گذشته از قول امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی، شنیده که گفته «نگذارید انتقاد کنند» و «جلویشان را بگیرید.» حالا، تنها یک روز بعد، سایت و اپلیکیشن او بهطور کامل از دسترس خارج شده است. این اتفاق در حالی رخ داد که فوتبال۳۶۰ یکی از محبوبترین پلتفرمهای ورزشی ایران است. برنامهای که نه فقط برای تحلیل فوتبال، بلکه برای روایت داستانهای پشت پرده و نقدهای بیپرده، طرفداران میلیونی پیدا کرده است. حالا، این پلتفرم، سکوت کرده است. برخی کارشناسان رسانه، این اقدام را «سنسورِ فوری» مینامند. اقدامی که نشان میدهد در فضای فعلی، حتی یک برنامه ورزشی هم نمیتواند از مرزهای غیررسمیِ انتقاد عبور کند. فردوسیپور که سابقهی سالها مبارزه با محدودیتهای رسانهای را دارد، این بار در تازهترین برخورد، هدف گرفته شده است.
اما سؤال اصلی این است: آیا این یک اقدام فنی بوده یا یک تصمیم حسابشده؟ اگرچه هنوز پاسخ قطعی در دست نیست، اما زمانبندی این اتفاق، بسیار عجیب و نامتعارف است. دقیقاً چند دقیقه قبل از مهمترین برنامهی ورزشی هفته. حالا، فردوسیپور اما تسلیم نشده است. او میگوید «برای حرف زدن، راههای دیگری هم هست.» با این حال، این اتفاق، زنگ خطری جدی برای رسانههای مستقل در ایران است.
همزمانی شگفتانگیز؛ انتقاد و برخورد فوری
همزمانی اظهارات قلعهنویی و فیلتر شدن فوتبال۳۶۰، برای بسیاری از مخاطبان و کارشناسان، زنگ خطری جدی بود. این همزمانی نشان میدهد که فضای نقد ورزشی در ایران، در معرض تهدیدهای فراقانونی قرار دارد. زمانی که یک سرمربی تیم ملی از مسئولان میخواهد که «جلوی انتقاد را بگیرند» و یک روز بعد، بزرگترین پلتفرم انتقادی ورزشی از دسترس خارج میشود، دیگر نمیتوان آن را تصادفی دانست. این موضوع، پرسشهای جدی دربارهی استقلال رسانههای ورزشی ایجاد میکند.
نقش فردوسیپور در تاریخ نقد رسانهای ورزش ایران
عادل فردوسیپور، تنها یک مجری ورزشی نیست. او در طول سالها، به نماد نقد بیپرده و شفاف تبدیل شده است. برنامههای او همواره محل بیان ناگفتههای فوتبال ایران بوده و همین موضوع، او را به هدفی دائمی برای طیفهای مختلف قدرت تبدیل کرده است. فیلتر شدن فوتبال۳۶۰، تداوم یک روند قدیمی است؛ روندی که هر بار با ظهور یک صدای مستقل، تلاش میکند آن را خاموش کند.
فیلترینگ به عنوان ابزار سکوتسازی؛ از ورزش تا سیاست
اگرچه موضوع، ورزشی به نظر میرسد، اما ابزار آن، یعنی فیلترینگ، یک ابزار فراگیر است. فیلتر شدن یک سایت ورزشی، نشان میدهد که مرز بین نقد ورزشی و نقد سیاسی، در فضای مجازی ایران به شدت کمرنگ شده است. این رویه، به تدریج، همهی صداهای مخالف را تهدید میکند. اگر امروز نوبت به فوتبال۳۶۰ رسیده باشد، فردا نوبت به هر رسانهی منتقد دیگری خواهد بود.
واکنش عمومی؛ از شوک تا همبستگی
پس از این اتفاق، موجی از واکنشهای منفی در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. کاربران با هشتگهای مختلف، همبستگی خود را با فردوسیپور نشان دادند. این واکنش، نشان میدهد که مخاطبان، نه فقط به محتوای برنامه، بلکه به اصل آزادی بیان در ورزش هم حساسیت دارند. بسیاری از چهرههای شناختهشدهی رسانهای و ورزشی نیز این اقدام را محکوم کردند.
آیندهی رسانههای ورزشی مستقل در ایران
این اتفاق، یک هشدار جدی برای تمامی رسانههای مستقل و منتقد در ایران است. فشارها برای محدود کردن فضاهای انتقادی، هر روز بیشتر میشود. با این حال، فردوسیپور نشان داد که همچنان میتوان از مسیرهای جایگزین با مخاطبان ارتباط برقرار کرد. اما سؤال اصلی این است که آیا این روشها هم به مرور زمان، محدود خواهند شد یا نه؟