آسیانیوز ایران؛ سرویس سیاسی:
پس از ماهها توقف و محدودیت، سفارت آلمان در تهران گامهای نخستین را برای از سرگیری فعالیتهای کنسولی خود برداشته است. وزارت خارجه آلمان با اعلام بازگشت شماری از کارکنان به تهران، از بازگشایی فهرستهای انتظار برای برخی انواع ویزا خبر داده است. این اقدام، اگرچه نویدبخش پایان یک دوره بلاتکلیفی برای متقاضیان ایرانی است، اما همچنان با محدودیتهای جدی و ظرفیت بسیار پایین همراه است. بر اساس اطلاعیه رسمی سفارت آلمان، کارکنان این نمایندگی از اوایل ماه مارس تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ به دلیل وخامت شرایط امنیتی به برلین منتقل شده بودند. در این مدت، سفارت تنها قادر بود به شکل بسیار محدود فعالیت کند و بسیاری از خدمات ویزا به حالت تعلیق درآمد. اکنون، با بازگشت تعدادی از کارکنان، فهرستهای انتظار برای ویزای شنگن، تحصیلی و کاری مجدداً باز شده است.
با این حال، سفارت آلمان در تهران همچنان در وضعیت اضطراری و با ظرفیت محدود به فعالیت خود ادامه میدهد. دسترسی به زیرساختهای فناوری اطلاعات و امکان ارتباط عادی هنوز با محدودیت روبرو است و تماس با سفارت عمدتاً از طریق ایمیل و تلفن اضطراری امکانپذیر است. به همین دلیل، طولانی شدن زمان انتظار برای متقاضیان، همچنان محتمل است. شرکت تیالاسکانتکت که خدمات پذیرش مدارک ویزا را انجام میدهد، اعلام کرده که ۱۵ نوع جدید ویزا و فهرستهای انتظار مرتبط با آنها راهاندازی شده است. با این حال، این شرکت همزمان تأکید کرده که سفارت آلمان در تهران با ظرفیت بسیار محدود فعالیت میکند و باز شدن فهرست انتظار با دریافت وقت مصاحبه تفاوت دارد.
در حال حاضر، تمرکز اصلی سفارت بر متقاضیان «روند تسریعشده نیروی متخصص» است؛ یعنی کسانی که از اداره اتباع خارجی در آلمان پیشتاییدیه دریافت کردهاند. همچنین، اولویت با افرادی است که پیش از تعطیلی سفارت در فهرست انتظار قرار داشتند یا وقت آنها به دلیل بسته شدن سفارت لغو شده بود. برای متقاضیان عادی ویزای کاری، تحصیلی، پژوهشی و پزشکی که در چارچوب تسریعشده اقدام نکردهاند، شرایط متفاوت است. آنها میتوانند در فهرستهای جدید نامنویسی کنند، اما هنوز زمانی برای آغاز تعیین وقتهای آنها اعلام نشده است. رسیدگی به درخواستهای ویزای پیوست به خانواده در حال حاضر از طریق سرکنسولگری آلمان در استانبول انجام میشود و متقاضیان نباید خودشان مستقیماً در سامانه آن ثبتنام کنند. پروندهها همچنان زیر نظر سفارت تهران قرار دارند و سازمان بینالمللی مهاجرت، متقاضیان واجد شرایط را مطلع میکند. با وجود این تحولات، بسیاری از متقاضیان ایرانی همچنان با بلاتکلیفی روبرو هستند. بازگشایی فهرستهای انتظار، هرچند گامی مثبت است، اما تا زمانی که سفارت با ظرفیت اضطراری فعالیت کند و تاریخ روشنی برای تعیین وقت گروههای مختلف اعلام نشود، پایان انتظار برای بسیاری از متقاضیان دور از دسترس خواهد بود.
دلایل تعطیلی و بازگشایی محدود سفارت
تعطیلی چندماهه سفارت آلمان در تهران، ناشی از وخامت شرایط امنیتی و کاهش کارکنان به دلیل سهمیه محدود تعیینشده توسط دولت ایران بوده است. بازگشایی محدود فعلی نیز با هدف کاهش انباشت پروندههای معوق و پاسخ به نیازهای فوری متقاضیان صورت گرفته است. با این حال، محدودیتهای زیرساختی و امنیتی همچنان مانع از بازگشت کامل فعالیتهای عادی سفارت شده است.
اولویتبندی گروههای متقاضی و تأثیر آن بر زمان انتظار
سفارت آلمان با اولویتدهی به متقاضیان نیروی متخصص و افرادی که پیش از تعطیلی در فهرست انتظار بودند، تلاش کرده است تا از بروز بحرانهای جدیتر در حوزه نیروی کار و تحصیل جلوگیری کند. با این حال، این اولویتبندی به معنای افزایش زمان انتظار برای متقاضیان عادی و دانشجویان است که ممکن است برنامههای تحصیلی و شغلی آنها را با اختلال مواجه کند.
چالشهای متقاضیان و مشکلات ارتباطی
بسیاری از متقاضیان ایرانی از عدم اطلاعرسانی شفاف، نبود پاسخ شخصی و دریافت ایمیلهای خودکار شکایت دارند. این مشکلات ارتباطی، اضطراب و بلاتکلیفی را در میان متقاضیان افزایش داده و مسیر مهاجرت قانونی آنها را با مانع روبرو کرده است. وزارت خارجه آلمان نیز توصیه کرده است که متقاضیان از تماسهای تکراری خودداری کنند تا روند بررسی پروندهها کندتر نشود.
کاهش چشمگیر شمار ویزاهای بررسیشده در تهران
آمارها نشان میدهد که شمار ویزاهای شنگن بررسیشده در سفارت آلمان در تهران در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۵ درصد کمتر از سال قبل بوده است. این کاهش، عمدتاً به دلیل محدودیت کارکنان و تعطیلی موقت سفارت رخ داده است، در حالی که روند کلی صدور ویزا در جهان افزایشی بوده است. این موضوع، نشان از تأثیر مستقیم محدودیتهای امنیتی و سیاسی بر خدمات کنسولی دارد.
ضرورت شفافسازی بیشتر
با وجود بازگشایی فهرستهای انتظار، همچنان ابهامات زیادی در مورد زمان دقیق تعیین وقت برای گروههای مختلف وجود دارد. وزارت خارجه آلمان تأکید کرده است که برای افزایش تدریجی ظرفیت پذیرش تلاش میکند، اما نمیتواند زمان انتظار را منتفی بداند. شفافسازی بیشتر و اطلاعرسانی دقیقتر، میتواند به کاهش اضطراب متقاضیان و بهبود روند رسیدگی به پروندهها کمک کند.